I OZ 1756/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 września 2016 r., sygn. akt IV SA/GI 543/16 o odrzuceniu skargi R. J. na decyzję Rektora Wyższej Szkoły Finansów i Prawa w Bielsku-Białej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 26 września 2016 r., sygn. akt IV SA/GI 543/16 (dalej postanowienie z 26 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę R. J. na decyzję Rektora Wyższej Szkoły Finansów i Prawa w Bielsku-Białej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] maja 2016 r.) w przedmiocie skreślenia z listy studentów. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że R. J. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję z dnia [...] maja 2016 r. Zarządzeniem z dnia 22 czerwca 2016 r. Przewodniczącego Wydziału IV wezwano skarżącego do uiszczenia wymaganego wpisu sądowego od złożonej skargi w kwocie 200 zł - zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 [winno być § 2 ust. 6] rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 [ze zm.]), w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania - pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis przedmiotowego zarządzenia doręczono skarżącemu 27 lipca 2016 r. (k.13 akt sądowych). Termin do uiszczenia wpisu upłynął w dniu 3 sierpnia 2016 r. Skarżący nie uiścił należnego wpisu w zakreślonym terminie. WSA w Gliwicach uznał, że skoro skarżący nie wykonał wezwania Sądu i nie uiścił należnego wpisu sądowego, to złożona przez niego skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej ppsa; k. 9-10, 11, 13, 18, 21, 23 akt sądowych). Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. J., domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia i skutecznego rozpatrzenia skargi zgodnie z art. 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 32 Konstytucji RP i art. 1134 kpc. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że nie jest w stanie uiścić jakiejkolwiek kwoty. Dodatkowo wskazał, że Sąd, wzywając go do uiszczenia wpisu sądowego, rażąco naruszył wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z: 19.6. 2001 r. skarga nr 28249/95; 20.7.2004 r. skarga nr 46245/99 (k. 30-33 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 230 § 1 ppsa). Pismami, o których mowa w art. 230 § 1 ppsa, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 ppsa). Jak stanowi art. 220 § 1 zd. 1 i 2 ppsa, sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (§ 3). Zgodnie z art. 212 § 1 ppsa, opłatą sądową jest między innymi wpis. W art. 233 ppsa zawarto delegację ustawową dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu. W wykonaniu tej delegacji Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.). Zgodnie z § 2 ust. 6 rozporządzenia, w sprawach skarg niewymienionych w ust. 1-5, wpis stały wynosi 200 zł. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja z [...] maja 2016 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Skarżący wnosząc skargę, nie uiścił wpisu od skargi. Wobec powyższego, zasadnie wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu, którego wysokość ustalono zgodnie z obowiązującymi przepisami. Przewodniczący Wydziału IV WSA w Gliwicach prawidłowo zarządził pobranie wpisu od skargi wniesionej przez stronę w niniejszej sprawie. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa do skutecznego środka prawnego, określonego w art. 6 i 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej dnia 4 listopada 1950 r. w Rzymie, ani zakazu dyskryminacji, określonego w art. 14 Konwencji (Dz. U. z 1993 r. nr 61, poz. 284 ze zm., dalej Konwencja). Nie narusza także art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483; sprost. z 2001 r., nr 28, poz. 319; zm. z 2006 r., nr 200, poz. 1471, z 2009 r., nr 114, poz. 946). Wymóg uiszczenia opłat i wydatków nie jest ograniczeniem prawa do sądu (art. 6 Konwencji). Ustanowione "bariery finansowe" muszą jednak uwzględniać równowagę (rozsądny związek proporcjonalności) między interesem państwa w pobieraniu opłat sądowych a interesem strony w dochodzeniu roszczeń (obrony praw) w postępowaniu sądowym (wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 26.7.2005 r., sprawa Podbielski przeciwko Polsce, nr 39199/98, Wybór orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawach polskich 2005, nr 2, s. 75-89). Oba wskazywane przez skarżącego wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z: 19.6.2001 r., skarga nr 28249/95; 20.7.2004 r., skarga nr 46245/99 – ze skarg Kreuz przeciwko Polsce, zapadły w sprawach, w których opłata, której zażądano od Pana Kreuza, była nadmierna, co nie sposób powiedzieć o wpisie w kontrolowanej sprawie (200 zł jest kwotą symboliczną, stanowiąca mniej niż 1/8 najniższej płacy w Polsce). W 2016 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 1850 zł miesięcznie (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2015 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2016 r. – Dz. U. z 2015 r., poz. 1850). Obowiązek uiszczania kosztów sądowych, zwłaszcza w niewygórowanej wysokości, jest dopuszczony przez Konwencję. Skarżący nie wniósł o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (art. 243, 245 i 246 ppsa), zatem Przewodniczący obowiązany był wezwać skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi. Pozostałe wzorce kontroli, wskazane w zażaleniu (art. 1134 kpc; art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa – od 3 sierpnia 2016 r. w brzmieniu jednolitego tekstu Dz. U. z 2016 r., poz. 1169; art. 415, 417 i 4171 kc; art. 124 § kk), nie były relewantne. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji.