I SA/Wr 616/16
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-09-27
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osobie fizycznej należy przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W analizowanej sprawie wnioskodawca wykazał trudną sytuację materialną, niskie dochody, brak majątku oraz konieczność ponoszenia znaczących wydatków na utrzymanie rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną po ogłoszeniu upadłości spółki, w której był zatrudniony. Wnioskodawca pozostaje bez pracy, nie ma prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a jego rodzina utrzymuje się z niewielkich zarobków żony i świadczeń socjalnych. Skarżący wniósł skargę na cztery postanowienia, które zostały rozdzielone na cztery odrębne sprawy, co skutkowało koniecznością uiszczenia łącznego wpisu w wysokości 400 zł.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 27 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie kosztów sądowych.
Skarżący, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że wniósł skargę na cztery postanowienia, Sąd natomiast rozdzielił je na cztery różne sprawy o sygn. akt I SA/Wr 615-618/16.
W każdej z tych spraw skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł, czyli łącznie 400 zł, której to kwoty, jak również pozostałych kosztów sądowych, nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku dla siebie i rodziny.
Wnioskodawca zwrócił uwagę, że od czasu ogłoszenia upadłości A Sp.
z o.o. pozostaje bez pracy, a obecnie nie przysługuje mu również prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Wszystkie swoje oszczędności przeznaczył na bieżące funkcjonowanie spółki, w związku z tym nie ma żadnego majątku, którego spieniężenie umożliwiłoby pokryć koszty sądowe choćby w części. Także nikt z rodziny nie dysponuje wolnymi środkami, które mógłby przeznaczyć na ten cel. Z kolei z uwagi na długie bezrobocie wnioskodawca nie ma zdolności kredytowej. Pozostaje całkowicie na utrzymaniu żony, która ma niewielkie zarobki. Od lat jego rodzina jest objęta pomocą Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, a sytuacja materialna jest na tyle trudna, że małżonkowie otrzymują zasiłek w ramach programu 500+ na oboje dzieci.
Wnioskodawca wyjaśniał, że ze względu na trudności z uzyskaniem pracy, zajął się opieką nad dziećmi, zwłaszcza gdy obecnie zaczynają chorować.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwójką dzieci w wieku szkolnym, nie ma żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Rodzina wnioskodawcy uzyskuje dochody z działalności gospodarczej jego żony 1.600 zł netto, oraz z zasiłków w łącznej kwocie 1.236 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki wymienione zostały: prąd 150 zł, woda 60 zł, internet+telefon 50 zł, lekarze+leki 150 zł, spłata karty kredytowej około 850 zł, spłata zaległości z wobec ZUS z działalności żony wnioskodawcy 386 zł miesięcznie, obiady dzieci w szkole 210 zł i wyżywienie w domu 1.200 zł.
Do akt sprawy przedłożono zaświadczenie o statusie bezrobotnego od 20 stycznia 2015 r. bez prawa do zasiłku, dokumentację związaną z leczeniem dziecka oraz decyzje GOPS o przyznaniu świadczeń. Dodatkowo, w wyniku wezwania, przedłożono zeznanie podatkowe wnioskodawcy za 2015 r. z zerowymi wartościami oraz zeznanie jego żony o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu o przychodów ewidencjonowanych z wykazanym przychodem za 2015 r. w kwocie 18.912 zł. W 2016 r. do lipca z prowadzonej działalności żona wnioskodawcy uzyskała przychód w wysokości 11.617,60 zł. Na rachunkach bankowych odnotowane są m.in. wpłaty własne, wpłaty świadczeń z Pomocy Społecznej oraz wpłaty rodziny na rachunki.
W ocenie referendarza sądowego przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą prawną jego rozpoznania są przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z ich treścią prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Powyższe zostało wykazane.
Miesięczne dochody 4-osobowej rodziny wnioskodawcy wynoszą niespełna 3.000 zł, z czego ponad 1.200 zł to pomoc Gminnej Opieki Społecznej. Żona wnioskodawcy, prowadząca działalność gospodarczą, uzyskuje z niej niskie przychody – rocznie to około 18.000 zł. Należy mieć tutaj na względzie, że małżonkowie mają dzieci w wieku 7 i 8 lat, w związku z czym nawet jeśli byliby w stanie poczynić jakiekolwiek oszczędności, zdaniem referendarza, konieczne jest ich zachowanie na nagłe potrzeby dzieci.
Wnioskodawca nie ma też majątku, z którego mógłby pozyskać środki na opłacenie kosztów swego udziału w sprawie. Pomoc rodziny zaś, jak wynika z przedłożonych dokumentów, przeznaczana jest na bieżące opłaty.
W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło