II OSK 664/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 września 2016 r. sygn. akt II SAB/Lu 140/16 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. Z. na bezczynność Wójta Gminy Ulan Majorat w przedmiocie diety i wynagrodzenia radnych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie Postanowieniem z dnia 28 września 2016 r. sygn. akt II SAB/Lu 140/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę K. Z. (dalej również jako "skarżący") na bezczynność Wójta Gminy Ulan Majorat w przedmiocie diety i wynagrodzenia radnych. Sąd uznał, iż skarga nie jest zasadna, gdyż jej przedmiotem jest bezczynność Wójta Gminy Ulan Majorat, polegającą na niewydaniu decyzji w sprawie wypłaty na rzecz skarżącego diety z tytułu pełnienia funkcji sołtysa, która nie mieści się w katalogu aktów lub czynności/bezczynności wymienionych w przepisie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.). Jak wskazał Sąd Wojewódzki w sprawie nie ma zastosowania również art. 3 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W ocenie Sądu brak jest przepisów szczególnych, zobowiązujących organ gminy do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie wypłaty diety za pełnienie funkcji sołtysa. Sprawy takie nie są sprawami administracyjnymi, lecz podlegają rozstrzyganiu przez sądy powszechne. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył K. Z., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy WSA w Lublinie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: - art. 149 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i odrzucenie skargi wobec błędnie zastosowanego art. 58 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 p.p.s.a. i art. 3 § 3 p.p.s.a., pomimo naruszenia przez organ administracji art. 66 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej k.p.a.); - art. 141 § 4 i art. 3 § 1 p.p.s.a. przez brak zawarcia w uzasadnieniu postanowienia przedstawienia stanu faktycznego, zarzutów skargi oraz stanowiska skarżącego; - art. 166 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 3 § 1 p.p.s.a. przez niezastosowanie art. 66 § 4 k.p.a. i 61 k.p.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik podniósł, że Sąd nie dokonał prawidłowej analizy stanu sprawy i zarzutów podniesionych w skardze. W ocenie pełnomocnika powinna ona skutkować zobowiązaniem organu do wydania decyzji w określonym terminie, gdyż przepis art. 66 § 4 k.p.a. jednoznacznie stanowi, że organ nie może zwrócić podania z tej przyczyny, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, skoro Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim postanowieniem w sprawie I C 193/16 odrzucił pozew z powodu niedopuszczalności drogi sądowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów, sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej należy wskazać co następuje. Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie słusznie wskazał jako podstawę skargi kasacyjnej naruszenie art. 58 § 1 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten jest szczególnie istotny biorąc pod uwagę § 4 powyższego przepisu mówiący, iż "Sąd nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy". Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia 7 marca 2016 r. w sprawie sygn. akt I C 193/16 Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim odrzucił pozew K. Z. przeciwko Gminie Ulan Majorat o zapłatę. Sąd uznał m.in., że "wniosek powoda o wypłatę diet i zwrot kosztów winien zostać rozpoznany w formie decyzji administracyjnej zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów k.p.a." i odrzucił pozew na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. Nie ma zatem wątpliwości, że sąd powszechny uznał się za niewłaściwy w niniejszej sprawie co sprawiło, że na mocy cytowanego wcześniej art. 58 § 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie mógł odrzucić skargi uznając się za niewłaściwy w sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł pojedynczego odniesienia do faktu istnienia postanowienia Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim z dnia 7 marca 2016 r. Oceniając sprawę powtórnie Sąd I instancji powinien przede wszystkim odnieść się do powyższej kwestii. Pełnomocnik skarżącego wskazywał w skardze do Sądu I instancji na konsekwencje postanowienia Sądu Rejonowy w Radzyniu Podlaskim z dnia 7 marca 2016 r., zatem nieodniesienie się do tego elementu w uzasadnieniu postanowienia WSA w Lublinie z dnia 28 września 2016 r. stanowi oczywiste naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. i z tym zarzutem również Naczelny Sąd Administracyjny się zgadza. Nietrafny jest natomiast zarzut niezastosowania art. 66 § 4 i art. 61 k.p.a., ponieważ sąd administracyjny nie stosuje przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego, bowiem zgodnie z uchwałą NSA z dnia 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07, przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie znajdują zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie, a takim jest właśnie postanowienie o odrzuceniu skargi. Koszty, jakie wiązały się z wniesieniem środka odwoławczego, były kosztami niezbędnymi dla celowego dochodzenia praw strony i jako takie będą podlegać rozliczeniu w orzeczeniu kończącym postępowanie.