I SO/Kr 18/16
PostanowienieWSA w Krakowie2016-09-29
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej, która wykaże brak środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, można przyznać prawo pomocy w pełnym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w pełnym zakresie, jeśli wykaże, że nie posiada żadnych środków na pokrycie kosztów postępowania. W takiej sytuacji sąd, oceniając fakultatywnie przesłanki, może uwzględnić wniosek, zapewniając stronie realizację prawa do sądu. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Spółka Skład T. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku ze złożeniem skarg na decyzje podatkowe Dyrektora Izby Celnej. Spółka wykazała trudną sytuację finansową: brak środków trwałych, zaprzestanie działalności, stratę bilansową, zamknięty rachunek bankowy oraz oddalony wniosek o upadłość z powodu braku środków. Wartość przedmiotu sporu w sprawie wynosiła ponad 6 milionów złotych.Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił zwolnić stronę od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 29 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Składu T. Sp. z o.o. w K. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a I) zwolnić stronę od kosztów sądowych; II) ustanowić dla Składu T. Sp. z o.o. w K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka
W dniu 12 września 2016 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Składu T. Sp. z o.o. w K. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu motywowany zamiarem złożenia skarg na decyzje podatkowe Dyrektora Izby Celnej z dnia 28 lipca 2016 roku Nr: [...],[...] i [...].
Z danych zawartych w formularzu "PPPr" wynika, iż przedmiotem działalności wnioskodawcy jest produkcja wyrobów tytoniowych. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 20.000 zł, a wartość środków trwałych wnioskodawcy według bilansu za ostatni rok wyniosła 0 zł. Ostatni rok obrotowy Spółka zamknęła stratą w wysokości 364,70 zł. Rachunek bankowy wnioskodawcy w Banku Zachodnim WBK S.A. został zamknięty z powodu wypowiedzenia umowy przez bank.
W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż Spółka zaprzestała jakiejkolwiek działalności z chwilą zatrzymania produkcji przez urząd celny w dniu 28 marca 2014 roku. W dniu 8 maja 2014 roku został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości, który został oddalony z powodu braku środków na prowadzenie procesu upadłościowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu 17 września 2014 roku wydał postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego podatku od towarów i usług. Do dnia złożenia wniosku sytuacja w firmie nie uległa zmianie.
Do wniosku załączona została kopia sprawozdania finansowego strony za 2015 rok i wydruk informacji z Krajowego Rejestru Sądowego wg stanu na dzień 9 września 2016 roku.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie strona skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu.
Użyty w powołanym przepisie zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy osobom prawnym. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc, gdy w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (vide: postanowienie NSA z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt I FZ 195/10). Określenie "gdy osoba prawna wykaże" oznacza natomiast, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy.
W ocenie orzekającego w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jak wynika z oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz danych zawartych w załączonych do wniosku dokumentach źródłowych sytuacja finansowa Spółki nie jest łatwa. Nie posiada ona środków trwałych, które mogłyby zostać spieniężone. Spółka praktycznie zaprzestała prowadzenia działalności, z której mogłaby pozyskać środki finansowe na pokrycie kosztów postępowania sądowego, a jej wniosek o ogłoszenie upadłości został oddalony z uwagi na brak funduszy na pokrycie kosztów tego postępowania. W roku 2015 Spółka nie uzyskała żadnego przychodu, a koszty działalności operacyjnej wyniosły 364,65 zł, co spowodowało zamknięcie roku stratą bilansową w wysokości 364,70 zł. Zobowiązania Spółki są znaczne i tylko w niniejszej sprawie łączna wartość przedmiotu sporu została określona na kwotę 6.224.099 zł.
W świetle powyższych okoliczności należy przyjąć, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło