II SA/Kr 641/16
WyrokWSA w Krakowie2016-09-29
Skład orzekający: Jacek Bursa, Mirosław Bator, Magda Froncisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Skarb Państwa, działając przez Nadleśnictwo, może być uznany za właściciela gruntu uprawnionego do zwykłego korzystania z wód (w tym wprowadzania do ziemi oczyszczonych ścieków do 5 m³/dobę) poprzez powierzenie prowadzenia gospodarstwa domowego pracownikowi?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie rozważyły prawidłowo kwestii, czy Skarb Państwa, reprezentowany przez Nadleśnictwo, jako właściciel gruntu, może być uprawniony do zwykłego korzystania z wód poprzez powierzenie prowadzenia gospodarstwa domowego pracownikowi. Brak tej analizy stanowił naruszenie przepisów Prawa wodnego oraz K.p.a., mające wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku Nadleśnictwa M. o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków bytowych z budynku mieszkalnego do ziemi. Organy administracji odmówiły udzielenia pozwolenia, wskazując na niespełnienie wymogów obowiązujących przepisów oraz brak przedłożenia wyników badań jakości odprowadzanych ścieków. Nadleśnictwo M. wniosło skargę, argumentując, że pozwolenie nie jest wymagane, gdyż jest to zwykłe korzystanie z wód. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie : WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Magda Froncisz Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2016 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Nadleśnictwo M. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 21 kwietnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Starosta M. decyzją z dnia 11 marca 2016 r. nr [...] działając na podstawie art. 126 ust. 1 w związku z art. 125 pkt 3, art. 132, art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzeniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz art. 104 K.p.a. odmówił Nadleśnictwu M. udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków bytowych z budynku mieszkalnego ([...]) w miejscowości M. (dz. nr [...]) po oczyszczalni przydomowej do ziemi poprzez drenaż rozsączający w miejscu lokalizacji: E 20°10'39,52" i N 50°28'37,75" w ilości Q śr domowe = 0,60 m3/dobę, Q max. godz. = 0,10 m3/godz, Q max roczne = 219,00 m3/rok. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z wcześniejszym pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym dla Nadleśniczego Nadleśnictwa M., decyzja z dnia 2 października 2004 r. Starosty M. na odprowadzanie oczyszczonych ścieków bytowych z budynku mieszkalnego ([...]) w M. po oczyszczalni do ziemi poprzez drenaż rozsączający w ilości maksymalnej 0,6m3/dobę, zobowiązano wnioskodawcę o nieprzekraczania w odprowadzanych ściekach bytowych następujących parametrów zanieczyszczeń; BZT5- 40mgO2/dm3, ChZTcr -150mgO2/dm3, zawiesina - 35 mg/dm3. Równocześnie w powyższej decyzji zobowiązano Nadleśnictwo M. do zapewnienia możliwości prowadzenia pomiaru i rejestrowania ilości odprowadzanych ścieków bytowych oraz badania jakości odprowadzanych ścieków bytowych w studzience rozdzielczej w regularnych odstępach czasu stale w tym samym miejscu; w pierwszym roku obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego – 4 próbki, w następnych latach 2 próbki jeżeli zostanie wykazane, że ścieki spełniają wymagane warunki. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji wskazano, że punkt kontrolny do wykonywania pomiarów jakości odprowadzanych z oczyszczalni ścieków wyznaczony został w studzience rozdzielczej po oczyszczeniu wstępnym w osadniku gnilnym. Zgodnie z wyżej wymienionymi warunkami udzielonego w 2004 r. pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków z L. - w miejscowości M. do ziemi, Nadleśnictwo M. miało obowiązek wykonywania badań analitycznych jakości odprowadzanych do ziemi ścieków bytowych. Z przeprowadzonej w 2016 r. korespondencji wynika, że Nadleśnictwo M. nie wykonywało nałożonych decyzją Starosty M. z dnia 12 października 2004 r. obowiązków w tym zakresie. Organ wskazał, że po wejściu w życie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. - w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U. z 2014r poz. 1800), warunki wprowadzania ścieków bytowych do ziemi są znacznie zaostrzone w stosunku do roku 2004, a ponadto obowiązują również szczegółowe przepisy dotyczące warunków korzystania z wód regionu wodnego - Rozporządzenie nr [...] dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 16 stycznia 20014r - w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego górnej W. Zgodnie z §7.2 tego rozporządzenia, wprowadzanie ścieków do ziemi w obrębie jednolitych części wód podziemnych nie może pogarszać elementów fizykochemicznych wód podziemnych, ani nie może zagrażać osiągnięciu celów środowiskowych określonych dla JCWPd europejski kod PLGW2200120 Ekoregion: Równiny Centralne. Wnioskodawca przy wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków bytowych do ziemi po oczyszczalni przydomowej w załączonej dokumentacji pn. "OPERAT WODNOPRAWNY - odprowadzenie ścieków bytowych do gruntu z terenu zabudowań Nadleśnictwa M. w miejscowości M. na działce nr [...] obręb M. gmina K." na stronie 12 tego dokumentu przedłożył teoretyczne rozważania dotyczące efektów oczyszczania ścieków na podstawie badań jednostkowych stężeń zanieczyszczeń w ściekach bytowo-gospodarczych odprowadzanych z gospodarstwa domowego, które zostały określone przez Instytut Melioracji i Użytków Zielonych. Zgodnie z tymi wynikami badań, wartości stężeń przy przyjęciu jednostkowej ilości ścieków na poziomie śr. 150,00 dm3/d zawierają się w następujących wartościach: BZt5 300 – 333 gO2/m3, ChZTcr 367 – 400 g O2/m3, zawiesina 300 – 333 g/m3, a efekty oczyszczania ścieków w osadniku gnilnym przyjęte wg. WTP - Osadniki gnilne CUG 1969r wyniesie w przypadku BZTs 30% redukcji, a zawiesiny 60% redukcji, co w przeliczeniu na stężenie zanieczyszczeń po osadniku gnilnym będzie wynosiło; BZTs = 233 gCh/m3 a zawiesina = 133g/m3, które to wartości będą wprowadzane poprzez drenaż rozsączający do ziemi. Brak jest w tych wyliczeniach wskaźnika CHZT - tym samym nie wiadomo jakie on przybierze wartości po osadniku gnilnym, oraz przed wprowadzeniem do ziemi. W dalszej części operatu wodnoprawnego na stronie [...] w punkcie [...] Zakres i częstotliwość wykonywania analiz, autor operatu wodnoprawnego zaleca badanie jakości ścieków w zakresie BZT5, CHZT i zawiesiny ogólnej w studzience rozdzielczej przed drenażem rozsączającym. Reasumując ze złożonego wniosku oraz treści załączonego operatu wodnoprawnego wynika, że ścieki bytowe wprowadzane do ziemi po oczyszczalni przydomowej z L. w miejscowości M. na działce nr [...] w gminie K. nie spełniają wymogów obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. Ponadto Nadleśnictwo M. pomimo dwukrotnych zawiadomień oraz wymogu wynikającego z art. 132 punkt 5 punkt 1 e ustawy z dnia 18 lipca 2001r Prawo wodne nie przedłożyło wyników badań jakości odprowadzanych do ziemi ścieków po oczyszczalni przydomowej, tym samym nie uprawdopodobniło, że wprowadzane do ziemi ścieki bytowe spełniają wymogi ustawowe. Organ stwierdził, że Nadleśnictwo M. przy wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków bytowych z budynku mieszkalnego ([...]) w miejscowości M. w gm. K. nie przedłożyło żadnych dowodów wskazujących, że odprowadzane do ziemi ścieki bytowe (po oczyszczeniu na opisanej w operacie wodnoprawnym oczyszczalni przydomowej) będą spełniały wymogi obowiązującego rozporządzenia w tym zakresie, a przedstawione przez autora operatu wodnoprawnego argumenty są ze sobą sprzeczne.
Od tej decyzji odwołanie wniosło Nadleśnictwo M. zarzucając naruszenie art. 126 ust. 1 w związku z art. 125 ust. 3 Prawa wodnego poprzez przyjęcie, że projektowany sposób korzystania z wody nie spełnia wymagań ochrony środowiska; art. 132 ust. 9 Prawa wodnego poprzez jego niezastosowanie; § 13 ust. 5 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. poprzez jego niezastosowanie; art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez zaniechanie obowiązku dogłębnego zbadania stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i dokonania na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została udowodniona oraz naruszenie art. 107 § 1 w związku art. 107 § 3 K.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji w szczególności zaniechanie wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem odpowiednich przepisów prawa. W konkluzji strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej decyzją z dnia 21 kwietnia 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją Starosty M. z dnia 12 października 2004 r. udzielono Nadleśniczemu Nadleśnictwa M. pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie oczyszczonych ścieków bytowych z budynku mieszkalnego (leśniczówka) w M., po oczyszczeniu do ziemi poprzez drenaż rozsączający. W punkcie 3 nałożono obowiązek badania jakości odprowadzanych ścieków bytowych w studzience rozdzielczej w regularnych odstępach czasu. Wnioskodawca nie przedłożył wyników badania jakości ścieków, mimo dwukrotnego wzywania przez organ na etapie poprzedzającym zawiadomienie o wszczęciu postępowania. Nadleśnictwo M. zadeklarowało jedynie, iż w przyszłości będą prowadzone badania po osadniku gnilnym. Z uwagi na brak powyższych wyników badań i obowiązek ich wykonania, nie można przyjąć, iż zostały zachowane dopuszczalne wartości wskaźników. Tym samym udzielenie pozwolenia wodnoprawnego naruszałoby wymogi ochrony środowiska. Należy zaznaczyć, iż postępowanie dotyczy istniejącej oczyszczalni ścieków, a nie projektowanej, więc nie można opierać się tylko na teoretycznych rozważaniach. W § 7 rozporządzenia Nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 16 stycznia 2014 roku w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego Górnej W., wskazano, iż w celu ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniami, wprowadzanie ścieków do ziemi musi uwzględniać konieczność zaniechania lub stopniowego eliminowania emisji substancji priorytetowych oraz substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. W celu ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniami, wprowadzanie ścieków do ziemi w obrębie jednolitych części wód podziemnych nie może pogarszać elementów fizykochemicznych wód podziemnych, ani nie może zagrażać osiągnięciu celów środowiskowych określonych dla JCWPd." W opinii organu brak wyników badań oznacza również, że nie zostanie zapewniona należyta ochrona wód podziemnych i tym samym udzielenie pozwolenia wodnoprawnego naruszyłoby ustalenia warunków korzystania z wód.
Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosło Nadleśnictwo M. zarzucając naruszenie:
1/ art. 36 Prawa wodnego poprzez jego niezastosowanie;
2/ § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. poprzez jego niezastosowanie;
3/ art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. przez zaniechanie obowiązku dogłębnego zbadania stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;
4/ art. 107 § 1 w związku z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji w szczególności brak odpowiedniego uzasadnienia niezastosowania art. 36 Prawa wodnego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy nie wyjaśniły dlaczego zakwalifikowały przedmiotowe wprowadzenie ścieków do ziemi nie jako zwykłe korzystanie z wód, a jako korzystanie szczególne. W opinii skarżącego w niniejszej sprawie pozwolenie wodnoprawne w ogóle nie jest wymagana jako, że korzystanie z wód w określony we wniosku sposób jest zwykłym korzystanie, a w myśl art. 122 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód. Zgodnie z art. 37 pkt 2 tej ustawy szczególnym korzystaniem z wód jest wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, a zatem – w odniesieniu do art. 36 st. 3 pkt 4 – wprowadzenie do ziemi ścieków w łącznej objętości powyżej 5m3 na dobę. Co do zasady bowiem wprowadzanie ścieków do ziemi służące zaspokojeniu potrzeb gospodarstwa domowego, jest zwykłym korzystaniem z wód, a dopiero gdy przekracza ów ilościowy próg, podpada pod ustanowiony przez ustawodawcę wyjątek i wówczas kwalifikowane winno być jako korzystanie szczególne. Na leśniczówkę C. składają się budynek mieszkalny i kilka zabudowań gospodarczych, zlokalizowane na ogrodzonym terenie. Zamieszkuje ją czteroosobowa rodzina. Jest to zatem typowa sytuacja korzystanie przez leśniczego z należnego mu z mocy prawa bezpłatnego mieszkania, którym zwykle jest leśniczówka. W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalny Zarządu Gospodarki Wodnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym argumentację użytą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r. poz. 1647.) sąd administracyjny ma obowiązek badania zgodności zaskarżonych aktów organów administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich legalności, a więc z punktu widzenia ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 – dalej powoływana jako P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Wskazać należy, że zaskarżoną decyzją Dyrektor Regionalny Zarządu Gospodarki Wodnej utrzymał w mocy decyzję Starosty M. z dnia 11 marca 2016 r. odmawiającą Nadleśnictwu M. udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzenie ścieków bytowych do ziemi z budynku mieszkalnego ([...]) położonego w miejscowości M.
W związku z tym analizę przepisów prawnych regulujących kwestie związane z udzieleniem pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków bytowych należy rozpocząć od art. 36 Prawa wodnego. Zgodnie z tym przepisem właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wody podziemnej znajdującej się w jego gruncie; prawo to nie stanowi prawa do wykonywania urządzeń wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu zwykłe korzystanie z wód służy zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego oraz gospodarstwa rolnego, z zastrzeżeniem ust. 3. W myśl ustępu 3 nie stanowi zwykłego korzystania z wód: 1) nawadnianie gruntów lub upraw wodą podziemną za pomocą deszczowni; 2) pobór wody powierzchniowej lub podziemnej w ilości większej niż 5 m3 na dobę; 3) korzystanie z wód na potrzeby działalności gospodarczej; 4) rolnicze wykorzystanie ścieków lub wprowadzanie do wód lub do ziemi oczyszczonych ścieków, jeżeli ich łączna ilość jest większa niż 5 m3 na dobę. Z kolei w myśl art. 122 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód. W myśl art. 37 pkt 2 tej ustawy, szczególnym korzystaniem z wód jest wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe.
Z powyższego uregulowania wynika, że w realiach niniejszej sprawy kluczowym jest rozważenie, czy odprowadzanie ścieków bytowych do ziemi z budynku mieszkalnego – [...] położonego w miejscowości M. stanowi zwykłe korzystanie z wód, które służy zaspokajaniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego oraz gospodarstwa rolnego. Zwykłe korzystanie z wód jest kategorią pośrednią pomiędzy powszechnym korzystaniem z wód a szczególnym korzystaniem z wód. Słusznie w piśmiennictwie (S. Surowiec, Prawo wodne. Komentarz, Warszawa 1981, s. 94, uwagi do art. 49) zwrócono uwagę na to, że cele zwykłego korzystania są podobne do tych, którym służy korzystanie powszechne. Różnice sprowadzają się do rozmiarów i sposobu pozyskiwania wody. Powszechne korzystanie jest związane z zakazem używania specjalnych urządzeń technicznych, a przy zwykłym korzystaniu nie ma takiego zakazu, lecz właściciel gruntu, na którym występują wody powierzchniowe (stawy, rowy) i podziemne (studnie), nie zawsze jest zwolniony od obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. W wyroku WSA w Olsztynie z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 1031/15 podkreślono, że przesłanką odróżniającą zwykłe korzystanie z wód od szczególnego korzystania z wód w postaci wprowadzania oczyszczonych ścieków do wód lub do ziemi jest jedynie ilość wprowadzonych do ziemi oczyszczonych ścieków na dobę. Oczywistym jest natomiast w świetle art. 36 ust. 1 Prawa wodnego, że uprawnienie takie przysługuje właścicielowi gruntu, a więc tylko taki podmiot mógłby ubiegać się o pozwolenie wodnoprawne z powodu szczególnego korzystania z wód, czyli przekroczenia dobowej ilości wprowadzanych do ziemi oczyszczonych ścieków. Właściciel gruntu ma prawo wprowadzać do ziemi na terenie należącej do niego działki oczyszczone ścieki w ilości do 5 m3 na dobę. Tylko przekroczenie podanej ilości obligowałoby właściciela gruntu do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Jeszcze raz podkreślić należy, że w przypadku zwykłego korzystania z wód prawodawca precyzyjnie wskazuje, że chodzi tu o uprawnienie, które przysługuje właścicielowi gruntu. Analogicznie należy przyjąć, że uprawnienie to przysługuje i współwłaścicielowi gruntu, a także, użytkownikowi wieczystemu i współużytkownikom wieczystym.
W tej sytuacji do rozważenia pozostaje podstawowa kwestia, a mianowicie czy wnioskodawca czyli Skarb Państwa - Nadleśnictwo M. może być uznane za właściciela gruntu, któremu przysługiwałoby prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wody podziemnej znajdującej się w jego gruncie. W myśl art. 67 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego za Skarb Państwa podejmuje czynności procesowe organ państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, lub organ jednostki nadrzędnej. W zakresie określonym odrębną ustawą za Skarb Państwa czynności procesowe podejmuje Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa. Osobowość prawna Skarbu Państwa wynika bezpośrednio z ustawy (art. 33 i 34 k.c.). Skarb Państwa jako osoba prawna wykonuje za pomocą swoich jednostek organizacyjnych (stationes fisci), niemających osobowości prawnej, zadania społeczne i gospodarcze (dominium), pozbawione cech władczego działania publicznoprawnego (imperium). Chodzi tu więc o działanie Skarbu Państwa w sferze stosunków cywilnoprawnych z innymi podmiotami na zasadzie równorzędności. W takich wypadkach Skarb Państwa – zgodnie z art. 34 k.c. – jest w stosunkach cywilnoprawnych podmiotem praw i obowiązków, które dotyczą mienia państwowego nienależącego do innych państwowych osób prawnych. Z powyższego wynika, że wszelkie czynności procesowe za Skarb Państwa podejmuje organ państwowej jednostki organizacyjnej. Z kolei z art. 35 ustawy o lasach wynika, że nadleśniczy prowadzi samodzielnie gospodarkę leśną w nadleśnictwie na podstawie planu urządzenia lasu oraz odpowiada za stan lasu. W szczególności nadleśniczy reprezentuje Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych, w zakresie swojego działania.
Zauważyć w tym miejscu należy, iż art. 36 ustawy Prawo wodne kwestię zwykłego korzystania z wód uregulował w dwóch jednostkach redakcyjnych. Ustęp 1 wskazuje podmiot uprawniony do zwykłego korzystania z wód – właściciela terenu. Ustęp drugi natomiast określa zakres zwykłego korzystania z wód ograniczając go do zaspokojenia potrzeb własnego gospodarstwa domowego. Należy rozważyć, co znaczy zaspakajanie potrzeb gospodarstwa domowego przez właściciela. Czy zawsze musi być to zaspakajanie potrzeb osobistych właściciela, czy też należy tą regulację rozumieć szerzej tj. zaspakajania potrzeb gospodarstwa domowego z woli i za wiedzą właściciela terenu na którym gospodarstwo domowe jest zlokalizowane. Zdaniem sądu prawidłową interpretacją jest tego uregulowania jest interpretacja zaprezentowana jako druga. Uprawnienie do zwykłego korzystania z wód dotyczy właściciela terenu, który w ramach prowadzonego gospodarstwa domowego korzysta z wód w sposób, o którym mowa w art. 36 ust 2 (w tym wprowadza do wód lub do ziemi oczyszczone ścieki w ilości do 5 m3 na dobę) lub w sytuacji, kiedy sam gospodarstwa domowego na danym terenie nie prowadzi i powierza prowadzenie tego gospodarstwa innej osobie czy osobom. Ma rację strona skarżąca, iż przeciwna wykładnia prowadzić musi do rozstrzygnięć nielogicznych, np. właściciel który w ramach prowadzonego gospodarstwa domowego jest zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, pozwolenie takie musi uzyskać, gdy zaprzestaje prowadzenia tego gospodarstwa osobiście np. wyprowadza się lub czasowo opuszcza to gospodarstwo) a gospodarstwo domowe prowadzą nadal i niezależnie od właściciela jego dzieci, nie będące jednakże właścicielami terenu. W tej sytuacji uznać należy, iż zamiarem ustawodawcy było wprowadzenie takiej regulacji, która dawała uprawnienia właścicielowi terenu do zwykłego korzystania z wód, ale nie ograniczała go do osobistego korzystania z gruntu w ramach gospodarstwa domowego ale kwestię własności (ust 1 art. 36 ustawy Prawo wodne) ogrywała a przynajmniej odznaczała od pojęcia "prowadzenie gospodarstwa domowego" (ust 2 art. 36 ustawy Prawo wodne). Na ogół więc zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego będzie właściciel terenu który w ramach prowadzonego osobiście gospodarstwa domowego korzysta z wód w sposób o którym mowa w art. 36 ust 1 i ust. 2 ustawy Prawo wodne, ale przepis ten (art. 36 ustawy Prawo wodne) nie wyklucza sytuacji kiedy gospodarstwo domowe prowadzi nie właściciel terenu osobiście ale osoba której prowadzenie tego gospodarstwa powierza. Okoliczności te nie były przedmiotem rozważań organów administracji obu instancji. Biorąc powyższe pod uwagę powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 36 Prawa wodnego oraz art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organy rozważą, czy Skarb Państwa działając poprzez Nadleśnictwo M. (stationes fisci), był uprawniony do zwykłego korzystania z wód poprzez wprowadzanie do ziemi oczyszczonych ścieków w ilości nie przekraczającej 5 m3 na dobę powierzając to uprawnienie zamieszkującemu tam pracownikowi który prowadzi gospodarstwo domowe.
Biorąc pod uwagę, że organ takiej analizy nie dokonał a zastosowana podstawa prawna rozstrzygnięcia jest niespójna i niedostatecznie wyjaśniona, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło