I OZ 1559/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.M., reprezentowanego przez kuratora J.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt II SA/Op 331/16 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi M.M., reprezentowanego przez kuratora J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę M.M., reprezentowanego przez kuratora J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] lutego 2016 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż odpis decyzji doręczony został stronie w 1 kwietnia 2016 r. Następnie, postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2016 r. ustanowiono dla strony pełnomocnika z urzędu, który powiadomiony został o tym pismem z Okręgowej Izby Radców Prawnych w Opolu z dnia 5 maja 2016 r. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik w dniu 8 czerwca 2016 r. złożył skargę na powyższą decyzję. Odrzucając wniesiony środek zaskarżenia Sąd podkreślił, iż termin do wniesienia skargi w niniejszej sprawie upływał z dniem 2 maja 2016 r. Skarga wniesiona w dniu 8 czerwca 2016 r. została złożona z uchybieniem terminu, a działający w sprawie pełnomocnik nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Z uwagi na te okoliczności skarga, zdaniem Sądu, podlegała odrzuceniu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M.M., reprezentowany przez kuratora J.M., w imieniu którego działa ustanowiony w ramach przyznanego prawa pomocy radca prawny. Autor zażalenia zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez uznanie, że nie został zachowany trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podczas gdy termin ten został zachowany. W uzasadnieniu pełnomocnik strony podkreślił, iż pismo z OIRP w Opolu otrzymał w dniu 10 maja 2016 r. i od tego dnia winien być liczony trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, który upływał z dniem 10 czerwca 2016 r. Zdaniem działającego w sprawie radcy prawnego Sąd I instancji błędnie przyjął, iż pełnomocnik, który wyznaczony został w sprawie w ramach prawa pomocy, winien wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, oznacza to bowiem, że jest on w gorszej sytuacji niż pełnomocnik ustanowiony z wyboru, gdyż musi sporządzić skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu, a nie trzydziestu dni. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć trzeba, iż w sprawach, w których strona występowała z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia dla niej reprezentanta z urzędu, termin do wniesienia skargi nie rozpoczyna się z dniem, w którym pełnomocnik wyznaczony został do działania w imieniu strony. Podkreślenia wymaga, na co zwrócił uwagę także Sąd I instancji, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie istnieje instytucja wstrzymania biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Nawet procedura przyznawania stronie prawa pomocy nie powoduje wstrzymania biegu takiego terminu. Zamiast tego przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej, o ile uchybienie takie nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty został pogląd, iż z uwagi na długotrwałość procedury przyznawania stronie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, wyłączona jest wina strony w uchybieniu, o ile nastąpiło ono wyłącznie z tej przyczyny. Tym samym stwierdzić trzeba, że – wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu – pełnomocnik strony, wyznaczony do działania w sprawie z urzędu, w takiej sytuacji zobligowany był do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, który to wniosek, wraz z uzasadnieniem, złożony winien być w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, co wynika z art. 87 § 1 i 2 powołanej wyżej ustawy. Jednocześnie z takim wnioskiem pełnomocnik winien był dokonać czynności, której nie dokonano w terminie. Przyjmując w przedmiotowej sprawie, że pełnomocnik strony powziął wiadomość o wyznaczeniu go do działania w imieniu strony w dniu 10 maja 2016 r., to termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wynikający z art. 87 § 1 ustawy P.p.s.a., zakończył swój bieg w dniu 17 maja 2016 r. Pełnomocnik z wnioskiem takim jednak nie wystąpił, ani w ustawowym terminie, ani później, składając jedynie skargę w dniu 10 czerwca 2016 r. Tym samym słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu przyjął, iż skarga ta złożona została z uchybieniem ustawowego terminu, a wobec niezłożenia wniosku o jego przywrócenie, niemożliwe było jakiekolwiek działanie Sądu w tym przedmiocie. Mając na uwadze powyższe i uznając, że zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie jest zgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi