IV SA/Po 553/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-09-29
Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Donata Starosta, Tomasz Grossmann
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał odwołanie od decyzji o sprzeciwie wobec zgłoszenia robót budowlanych, nie czekając na wyjaśnienie przez stronę kwestii skuteczności oświadczenia o cofnięciu zgłoszenia złożonego przez pełnomocnika?Ratio decidendi
Organ odwoławczy dopuścił się uchybień proceduralnych, uchylając zaskarżoną decyzję. Przed wydaniem rozstrzygnięcia powinien był jednoznacznie zweryfikować formalną skuteczność oświadczenia o cofnięciu zgłoszenia robót budowlanych, złożonego przez pełnomocnika strony, a następnie wezwać stronę do zajęcia stanowiska w tej kwestii, zanim przystąpił do merytorycznego rozpoznania odwołania. Wydanie decyzji przed upływem terminu na odpowiedź strony na wezwanie organu było przedwczesne.Stan faktyczny
Spółka A złożyła zgłoszenie montażu siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym wraz z oświetleniem. Prezydent Miasta P. zgłosił sprzeciw wobec tego zgłoszenia. Wojewoda, rozpoznając odwołanie, uchylił decyzję Prezydenta w części dotyczącej podstawy prawnej i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, w pozostałym zakresie utrzymując sprzeciw w mocy. Spółka A wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Sąd uchylił decyzję Wojewody z uwagi na uchybienia proceduralne związane z weryfikacją cofnięcia zgłoszenia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2016 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o. o. w likwidacji na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej R. Sp. z o. o. w likwidacji kwotę [...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] maja 2016 r., [...] Wojewoda (zwany dalej "Wojewodą") – po rozpoznaniu odwołania Spółki A od decyzji Prezydenta Miasta P. (zwanego dalej "Prezydentem") z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] ([...]) zgłaszającej sprzeciw wobec zamiaru montażu siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym wraz z oświetleniem w okresie robót budowlanych dotyczących elewacji budynku przy Al. [...] w P., działka nr [...], ark. [...], obręb P.:
- uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej, to jest art. 30 ust. 6 pkt 2 i w to miejsce przywołał art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, a nadto nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę,
- natomiast w pozostałym zakresie organ odwoławczy utrzymał sprzeciw w mocy.
W celu całościowego przedstawienia stanu faktycznego, w którym wydano przedstawione wyżej rozstrzygnięcia, konieczne jest wskazanie także na zdarzenia poprzedzające kontrolowane postępowanie administracyjne.
Z akt sprawy wynika, że kilka lat wcześniej, w dniu [...] czerwca 2011 r., Spólka B. złożyła w Urzędzie Miasta P. zgłoszenie wykonania – w odniesieniu do budynku przy Al. [...] w P. – robót budowlanych dotyczących jego elewacji, polegających na remoncie rynien, gzymsu głównego, remoncie balkonów oraz realizacji robót interwencyjnych, zabezpieczających oraz usuwających zagrożenie dla przechodniów (zob. kopię zgłoszenia na k. 36 akt administracyjnych organu drugiej instancji).
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., [...] Prezydent, działając na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (na datę wydania wskazanej decyzji tekst jednolity ustawy opublikowano w Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia. Wskazał, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. zgłaszający został zobowiązany do uzupełnienia dokumentacji, jednakże nie wywiązał się z tego obowiązku.
Następnie, na skutek odwołania Spólki B sprzeciw z dnia [...] sierpnia 2011 r. został utrzymany w mocy przez Wojewodę (zob. kopię decyzji z dnia [...] października 2011 r., [...] na k. 44 akt administracyjnych organu drugiej instancji).
Wyrokiem z dnia 7 marca 2012 r., II SA/Po 1186/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę od wyżej wskazanej decyzji Wojewody (zob. kopię prawomocnego wyroku na k. 53 akt administracyjnych organu drugiej instancji).
Przechodząc do przebiegu sprawy objętej niniejszą skargą wskazać należy natomiast na następujące okoliczności.
Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. Spólka A reprezentowana przez pełnomocnika A. F., złożyła w Urzędzie Miasta P. zgłoszenie wykonania robót budowlanych polegających na montażu siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym wraz z oświetleniem w okresie robót na terenie działki nr [...], ark. [...], obręb [...] położonej w P. przy Al. [...] (k. 2 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Do wniosku dołączono szereg załączników, w tym między innymi pełnomocnictwo z dnia [...] lutego 2016 r. udzielone A. F. przez prezesa zarządu Spółki A. E. K. (zob. k. 14 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Pełnomocnictwo zawierało umocowanie pełnomocnika do "złożenia zgłoszenia, złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wskazania adresu do doręczeń oraz sposób doręczeń w zakresie zgłoszenia robót nie wymagających pozwolenia na budowę". Zawierało także zastrzeżenie, że pełnomocnik "nie ma prawa do wykonywania żadnych innych czynności niż wymienione powyżej".
Decyzją z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] ([...]) Prezydent – powołując się na art. 30 ust. 5 oraz ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie tekst jednolity tej ustawy opublikowano w Dz. U. z 2016 r., poz. 290 – uw. WSA; dalej "P.b.") – zgłosił sprzeciw od złożonego przez Spółkę A zgłoszenia z dnia [...] lutego 2015 r. (k. 18 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
W uzasadnieniu sprzeciwu organ przypomniał, że dnia [...] sierpnia 2011 r. zgłoszono sprzeciw od zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na remoncie elewacji budynku przy Al. [...] w P.. Później nie przyjęto już innego zgłoszenia remontu jego elewacji. Prezydent wyjaśnił, że mając to na uwadze, wykonywanie robót budowlanych objętych obecnie złożonym zgłoszeniem – to jest montaż siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym wraz z oświetleniem w okresie robót budowlanych dotyczących elewacji budynku – narusza art. 30 ust. 1 P.b. Zgodnie z tym przepisem remont elewacji na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga dokonania zgłoszenia. To z kolei powoduje, że remont elewacji jest niemożliwy z uwagi na brak dokumentu o nie wniesieniu sprzeciwu dla robót budowlanych dotyczących remontu budynku. Zgłoszenie montażu rusztowania jest zatem bezpodstawne.
Powyższa decyzja o sprzeciwie doręczona została spółce A w dniu [...] marca 2016 r. w formie elektronicznej i w trybie określonym w art. 46 ust. 6 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jedn. tej ustawy opublikowano w Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej "K.p.a."). Doręczenie nastąpiło na skutek nie odebrania pisma przez okres 14 dni od pierwszego zawiadomienia adresata (k. 20 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Wskazać jednocześnie trzeba, że dnia [...] marca 2016 r. w godzinach popołudniowych (data wpływu do kancelarii organu oznaczona została na [...] marca 2016 r.) A. F. – pełnomocnik Spółki A – przedłożyła w trybie elektronicznym w Urzędzie Miasta P. oświadczenie (datowane na [...] marca 2016 r.), w którym cofnęła zgłoszenie z dnia [...] lutego 2016 r. wysłane przez skrytkę ePUAP. Jednocześnie pełnomocnik wniosła o umorzenie postępowania dotyczącego wycofanego zgłoszenia. Poprosiła też o wydanie jej zaświadczenia potwierdzającego "przyjęcie wycofania zgłoszenia" (zob. k. 21 i 22 akt administracyjnych organu drugiej instancji).
W tym miejscu można na marginesie zasygnalizować, że dnia [...] marca 2016 r. Prezydent sprostował decyzję z dnia [...] marca 2016 r. wskazując, że w wierszu 2 na stronie 1 decyzji zamiast wyrazów ".03.2016 r." powinno być "[...].03.2016 r." (k. 24 akt organu pierwszej instancji).
Pismem z dnia [...] marca 2016 r. (nadanym pod adres Urzędu Miasta P. [...] kwietnia 2016 r.) Spółka A, reprezentowana przez likwidator E. K., złożyła odwołanie od decyzji z dnia [...] marca 2016 r. (k. 21 akt administracyjnych organu drugiej instancji). Spółka zarzuciła naruszenie:
- art. 30 ust. 6 pkt 2 P.b. poprzez niezasadne uznanie, że fakt zgłoszenia zabezpieczenia robót budowlanych może być dokonany wyłącznie po uzyskaniu zgody na remont elewacji;
- art. 107 § 1 K.p.a. poprzez wydanie decyzji nie opatrzonej datą;
- art. 6, 7, 11 77 i 107 K.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń stanu faktycznego, nie przeprowadzenie postępowania dowodowego i w konsekwencji wydanie bez podstawy prawnej i faktycznej decyzji o sprzeciwie.
Wskazując na powyższe Spółka A wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Skarżąca zwróciła przede wszystkim uwagę, że jej zgłoszenie nie może być uznane za bezpodstawne z uwagi na brak decyzji zezwalającej na remont elewacji. Spółka A wyraziła stanowisko, że żaden przepis nie uzależnia skuteczności zgłoszenia zabezpieczenia robót od legitymowania się zgodą na prowadzenie remontu. Podkreśliła też, że zgodnie z art. 30 ust. 5b P.b. inwestor ma prawo rozpocząć roboty budowlane przed upływem 3 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. To z kolei oznacza, że może przystąpić do zabezpieczenia prac w trakcie ich formalnego prowadzenia (kiedy wykonawca uzyska zgodę na ich przeprowadzenie).
Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r., [...] Wojewoda zwrócił się do E. K. (likwidator Spółki A) o wyjaśnienie, czy pozostaje aktualny wniosek z dnia [...] marca 2016 r. o wycofaniu zgłoszenia (złożony [...] marca 2016 r. przez A. F. – uw. WSA). Organ zaznaczył, że wyjaśnienie należy przesłać do W. Urzędu Wojewódzkiego w P. w terminie 3 dni od doręczenia wezwania. Jako podstawę prawną wezwania organ wskazał art. 50 § 1 K.p.a. (k. 26 akt administracyjnych organu drugiej instancji).
Doręczenie wezwania z dnia [...] kwietnia 2016 r. na adres Spółka A nastąpiło w dniu [...] maja 2013 r. (zob. k. 2 verte akt administracyjnych organu drugiej instancji).
Decyzją z dnia [...] maja 2016 r., [...] Wojewoda – działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., art. 30 ust. 5 w zw. z art. 30 ust. 6 pkt 1 i art. 29 ust. 4 pkt 1 i ust. 2 pkt 6 P.b. – uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta w części dotyczącej podstawy prawnej – art. 30 ust. 6 pkt 2 i w to miejsce przywołał art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, natomiast w pozostałym zakresie utrzymał zgłoszony sprzeciw w mocy (k. 61 akt administracyjnych organu drugiej instancji).
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Wojewoda zgodził się z Prezydentem, że inwestor nie dokonał skutecznego zgłoszenia robót budowlanych, które zgodnie z art. 29 ust. 4 pkt 1 P.b. wymagają pozwolenia na budowę. Kamienica przy Al. [...] jest wpisana do rejestru zabytków nieruchomych miasta P. pod nr [...] i ponadto położona jest na terenie "Zespołu urbanistyczno-architektonicznego miasta lokacyjnego" wpisanym do rejestru zabytków nr [...] Wojewoda zaznaczył też, że uprzednie zgłoszenie remontu kamienicy zostało załatwione decyzją z dnia [...] października 2011 r. od której oddalono skargę (II SA/Po 116/11).
Wskazując na powyższe Wojewoda – podzielając stanowisko Prezydenta – wskazał, że montaż siatki z nadrukiem i oświetleniem nie jest związany z żadnymi robotami budowlanymi. Nie zgodził się także z inwestorem, jakoby mógł on w tych warunkach wykonać roboty zabezpieczające związane z remontem. Wojewoda stwierdził wreszcie, że w takim przypadku zawieszenie siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym wraz z jej oświetleniem niezwiązanej z robotami budowlanymi stanowi instalowanie na elewacji budynku urządzenia reklamowego w rozumieniu art. 2 pkt 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 460 ze zm.) i art. 4 pkt 23 ustawy z dnia 21 marca 195 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 460 ze zm.). Wojewoda podkreślił też, że prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytków lub obiekcie budowlanym położonym na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga przed wydaniem decyzji pozwolenia na budowę i przy zgłaszaniu takich robót uzyskanie pozwolenia na prowadzenie tych robót wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Dodał też, że roboty budowlane, o których mowa w art. 29 ust. 1 i 2 P.b. wykonywane przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytków wymagają pozwolenia na budowę, natomiast na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymagają dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 P.b.
Doręczenie decyzji Wojewody z dnia [...] maja 2016 r. nastąpiło w dniu [...] maja 2016 r. (k. 63 verte akt administracyjnych organu drugiej instancji).
W międzyczasie - pismem z dnia [...] maja 2016 r., nadanym na adres Urzędu Wojewódzkiego w dniu [...] maja 2016 r. Spółka A ustosunkowała się do pisma Wojewody z dnia [...] kwietnia 2016 r. oświadczając, że wycofuje odwołanie z dnia [...] marca 2016 r. od decyzji nr [...] wydanej przez Prezydenta Miasta P. oraz wycofuje zgłoszenie z dnia [...] lutego 2016 r. (k. 64 i 65 akt administracyjnych organu drugiej instancji)
Pismem z dnia [...] maja 2016 r. Wojewoda odpowiedział, że odwołanie od decyzji z dnia [...] maja 2016 r. zostało już rozpatrzone i załatwione ostateczną decyzją Wojewody z dnia [...] maja 2016 r. (k. 66 akt administracyjnych Wojewody).
Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. Spółka A złożyła skargę na decyzję Wojewody zarzucając naruszenie:
- art. 30 ust. 6 pkt 1 P.b. w zw. z art. 30 ust. 7 P.b. poprzez niezasadne utrzymanie w mocy sprzeciwu i nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę;
- art. 29 ust. 1 i 2 P.b. poprzez niezasadne uznanie, że zgłoszone prace wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, w sytuacji w której są to prawce prowadzone na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, wymagające dokonania zgłoszenia;
- art. 15 K.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, to jest ograniczenie prawa strony do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy;
- art. 7, 8, 10, 11, 77 oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, naruszenie zasady legalności działania, naruszenie zasady prawdy obiektywnej, niewłaściwego uzasadnienie decyzji i w konsekwencji niezasadne utrzymanie w mocy decyzji wnoszącej sprzeciw od zgłoszonych robót.
Wskazując na powyższe naruszenia Spółka A wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz rozważanie zasadności uchylenia przez Sąd również decyzji ją poprzedzającej. Nadto w skardze zawarto wniosek o zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
W motywach skargi Spółka A zaznaczyła, że organ odwoławczy nie dokonał ponownego rozpoznania merytorycznego sprawy, przez co naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 K.p.a.). Wyjaśniła też, że Wojewoda orzekł o utrzymaniu w mocy sprzeciwu, ale w oparciu o inną podstawę prawną aniżeli organ pierwszej instancji. Zmiana podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia oznacza dokonanie oceny przez organ odwoławczy pod innym kątem niż uczynił to Prezydent. Spółka A zaznaczyła, że Prezydent oparł swą decyzję na twierdzeniu, iż dla zgłoszenia prac w zakresie instalacji siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym koniecznym jest posiadanie zgody na remont, natomiast Wojewoda orzekł o sprzeciwie w oparciu o kwestie związane z posadowieniem budynku na terenie układu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków. W ocenie spółki takie działanie pozbawiło ją dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy – nie miała możliwości odniesienia się do zarzutów stawianych jej obecnie przez Wojewodę na etapie wnoszenia odwołania.
Skarżąca Spółka A wskazała także, że w decyzji błędnie przyjęto, iż w świetle art. 29 ust. 1 i 2 P.b. dla zgłoszonych prac wymaganym jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Spółka zaznaczyła, że prace dotycząc budynku posadowionego na terenie układu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków wymagają jedynie zgłoszenia.
Odnosząc się wreszcie do kwestii uzyskania pozwolenia konserwatora, Spółka A wskazała, że nie była ona wzywana przez organ do przedstawienia w ramach procedury przewidzianej w art. 30 ust. 5c P.b. do uzupełnienia głoszenia, co należy traktować jako pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 K.p.a.).
W końcowej części uzasadnienia skargi skarżąca Spółka wskazała na zasady zawarte w art. 7, 77 K.p.a. oraz art. 15 K.p.a. podkreślając, że sprawa nie została wyczerpująco wyjaśniona, w tym nie spełniono standardów jakie wynikają z zasady dwuinstancyjności postępowania. Spółka A stwierdziła także, że naruszono art. 8 K.p.a. (to jest zasadę pogłębiania zaufania do organów Państwa) oraz art. 107 § 3 K.p.a. (poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji).
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie odnosząc się do poszczególnych zarzutów skarżącej Spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów aniżeli w niej podniesiono.
Na wstępie Sąd zwraca uwagę, że Wojewoda dopuścił się w postępowaniu objętym kontrolą uchybień proceduralnych, które uzasadniają uchylenie decyzji drugiej instancji. Należy przy tym jednak podkreślić, iż po części do powstania tych uchybień przyczyniły się dalece niekonsekwentne działania przedstawicieli skarżącej Spółki A.
Jak wynika z akt sprawy, zgłoszenia robót budowlanych dokonała w imieniu Spółki A. (w dacie [...] lutego 2016 r. spółka nie była jeszcze w likwidacji) pełnomocnik A. F.. Do zgłoszenia przedłożyła pełnomocnictwo z dnia [...] lutego 2016 r. udzielone jej przez prezesa zarządu Spółki A E. K. (zob. k. 14 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Udzielone pełnomocnictwo zawierało umocowanie pełnomocnika do "złożenia zgłoszenia, złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wskazania adresu do doręczeń oraz sposobu doręczeń w zakresie zgłoszenia robót nie wymagających pozwolenia na budowę". Zawierało także zastrzeżenie, że pełnomocnik "nie ma prawa do wykonywania żadnych innych czynności niż wymienione powyżej".
Następnie – w dniu [...] marca 2016 r. – pełnomocnik Spółki A złożyła oświadczenie o treści: "wycofuję zgłoszenie z dnia [...].02.2016 roku wysłane przez skrytkę ePUAP w dniu [...].02.2016 roku [...]", wnosząc jednocześnie o umorzenie postępowania dotyczącego tego zgłoszenia (k. 22 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Z kolei w dniu [...] marca 2016 r., po tym jak w międzyczasie Prezydent wniósł sprzeciw, E. K. działająca osobiście jako likwidator Spółka A złożyła odwołanie od decyzji o sprzeciwie domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania. W argumentacji odwołania nie odniosła się jednak ani słowem do oświadczenia o cofnięciu zgłoszenia uprzednio złożonego przez pełnomocnik A. F.. W odwołaniu E. K. skoncentrowała się na wyjaśnieniu dlaczego jej zdaniem zgłoszenie powinno być uznane za zasadne.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. (k. 26 akt administracyjnych organu drugiej instancji) organ odwoławczy wystąpił o wyjaśnienie w terminie 3 dni, czy wniosek o wycofaniu zgłoszenia pozostaje aktualny. Pismo to odebrał dopiero w ostatnim dniu awizowania ([...] maja 2016 r.) S. Z. – pełnomocnik do odbioru korespondencji spółki A (co można wnioskować po numerze pełnomocnictwa pocztowego "[...]" na k. 28 verte k. 26 akt administracyjnych organu drugiej instancji).
W dniu [...] maja 2016 r. Wojewoda wydał zaskarżoną decyzję, która ponownie w Urzędzie Pocztowym oczekiwała na odbiór do ostatniego dnia awizowania i została odebrana przez S. Z. w dniu [...] maja 2016 r. (k. 69 verte k. 26 akt administracyjnych organu drugiej instancji).
Zauważyć należy, że w okresie pomiędzy datą nadania decyzji ([...] maja 2016 r.), a datą jej odbioru ([...] maja 2016 r.), to jest w dniu [...] maja 2016 r. (zob. k. 65 akt administracyjnych organu drugiej instancji) likwidator spółki A E. K., uchybiając zakreślonemu przez organ terminowi, odpowiedziała na pismo z dnia [...] kwietnia 2016 r., i wskazała, że cofa odwołanie oraz cofa złożone zgłoszenie z dnia [...] lutego 2016 r.
Analiza przebiegu opisanych wyżej działań strony i organów prowadzi w ocenie Sądu do wniosku, że wydanie przez Wojewodę decyzji, którą organ utrzymał sprzeciw w mocy (częściowo orzekając reformatoryjnie) jawi się jako przedwczesne.
Podkreślić należy, że w dzień poprzedzający wniesienie sprzeciwu przez Prezydenta wpłynęło do Urzędu Miasta P. oświadczenie o cofnięciu zgłoszenia. Oświadczenie to trafiło do kancelarii organu [...] marca 2016 r. i jak można mniemać "rozminęło się" z wydanym w tym dniu sprzeciwem z tej właśnie daty. Powyższe nie oznacza jednak, że owe cofnięcie zgłoszenia podpisane przez pełnomocnika Spółki A. F. pozostaje bez znaczenia. Fakt jego złożenia powinien być zweryfikowany przez Wojewodę. Organ odwoławczy dostrzegł co prawda oświadczenie o cofnięciu zgłoszenia, jednakże ograniczył się do wezwania Spółki do wyjaśnienia kwestii jego zgłoszenia z powołaniem na art. 50 K.p.a. i nie czekając doręczenie tego wezwania w sposób zgodny z przepisami oraz na odpowiedź adresata (wezwanie doręczono [...] maja 2016 r.) wydał w dniu [...] maja 2016 r. decyzję rozpoznającą odwołanie.
Powyższe działanie organu uznać należy za nieprawidłowe. Jeżeli w aktach sprawy znajdowało się oświadczenie z dnia [...] marca 2016 r. o cofnięciu zgłoszenia (złożone [...] marca 2016 r.), to obowiązkiem organu odwoławczego było jego jednoznaczne zweryfikowanie pod względem formalnym. Było to konieczne, gdyż – jak już wyjaśniono wcześniej – zgodnie z treścią pełnomocnictwa składająca oświadczenie A. F., choć była zasadniczo umocowana do reprezentowania spółki A, to wydaje się, że cofnięcie zgłoszenia wykraczało poza zakres jej umocowania.
Pismo A. F. złożone elektronicznie w dniu [...] marca 2016 r. stanowiło z formalnego punktu widzenia podanie w rozumieniu art. 63 § 1 K.p.a. (żądanie cofnięcia złożonego zgłoszenia), a więc stosownie do art. 64 § 2 K.p.a. Prezydent, do którego było ono adresowane, powinien wezwać pełnomocnika do wykazania jego umocowania pod rygorem pozostawienia podania A. F. bez rozpoznania. Prezydent nie zrealizował tego obowiązku, natomiast wniósł względem złożonego zgłoszenia sprzeciw.
Mając na względzie wymienione okoliczności Wojewoda obowiązany był wezwać Spółkę A do jednoznacznego zajęcia stanowiska co do czynności A. F.. Organ odwoławczy skierował takie wezwanie, jednakże nie czekał nawet na upływ terminu do jego doręczenia ani na odpowiedź. W ten sposób doszło do kuriozalnej sytuacji, w której decyzja Wojewody z dnia [...] maja 2016 r. została wydana na dzień przed odbiorem przez skarżącą wezwania mającego wyjaśnić wątpliwości wynikłe w trakcie postępowania odwoławczego i dotyczące złożonego wcześniej oświadczenia A. F.. Należy więc stwierdzić, że Wojewoda nie dał skarżącej szansy na wypowiedzenie się co do skuteczności oświadczenia jej pełnomocnika z dnia [...] marca 2016 r. – a było to zagadnienie o zasadniczym znaczeniu dla sprawy.
Jeszcze bardziej komplikuje sprawę zaskakujące oświadczenie spółki A w likwidacji złożone przez jej przedstawicielkę E. K. w dniu [...] maja 2016 r., a więc po wydaniu zaskarżonej decyzji Wojewody. Oświadczyła ona, że wycofuje ona odwołanie z dnia [...] marca 2016 r. od decyzji nr [...] wydanej przez Prezydenta Miasta P. oraz wycofuje zgłoszenie z dnia [...] lutego 2016 r. (k. 64 i 65 akt administracyjnych organu drugiej instancji). Oświadczenie to jest co prawda formalnie bezskuteczne (złożono je po rozpoznaniu odwołania przez Wojewodę), jednakże wprowadza ona dezorientację co do rzeczywistych intencji skarżącej spółki. Dość zauważyć, że reprezentująca Spółkę A E. K. w niedługo później złożonej skardze ani słowem nie nawiązuje do swego oświadczenia o cofnięciu odwołania i zgłoszenia, co czyni jej działanie niekonsekwentnym.
Wobec powyższego w ocenie Sądu obowiązkiem Wojewody jest skierowanie do Spółki A jednoznacznego wezwania:
- po pierwsze, czy wobec oświadczenia z dnia [...] maja 2016 r. owa spółka podtrzymuje odwołanie z dnia [...] marca 2016 r.; a w razie odpowiedzi pozytywnej na to pytanie:
- czy spółka potwierdza oświadczenie A. F. datowane na [...] marca 2016 r. (złożone elektronicznie [...] marca 2016 r.) uznając skuteczność cofnięcia przez tą pełnomocnik zgłoszenia z dnia [...] lutego 2016 r.,
- czy przeciwnie – spółka uznaje, że A. F. cofając zgłoszenie z dnia [...] lutego 2016 r. działała poza zakresem udzielonego pełnomocnictwa.
W wezwaniu organ powinien uczynić zastrzeżenie, że w razie braku odpowiedzi przyjmie, iż odwołania skutecznie nie cofnięto oraz, że oświadczenie z dnia [...] marca 2016 r. cofające zgłoszenie uznaje za bezskuteczne (jako złożone poza zakresem umocowania pełnomocnika).
Dopiero tak precyzyjnie sformułowane wezwanie (z oznaczeniem rygoru w przypadku braku odpowiedzi) wraz z odpowiedzią na nie albo jej brakiem otworzy Wojewodzie możliwość wydania rozstrzygnięcia w drugiej instancji.
Jeżeli Spółka A nie podtrzyma odwołania, to wówczas zajdzie podstawa do umorzenia postępowania odwoławczego. Jeżeli natomiast odwołanie zostanie podtrzymane, ale spółka potwierdzi oświadczenie A. F. z dnia [...] marca 2016 r. uznając je za złożone w imieniu spółki, to wówczas należy uznać, iż zajdzie konieczność uchylenia sprzeciwu Prezydenta z dnia [...] marca 2016 r. i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego (art. 105 § 1 K.p.a.) z powodu cofnięcia zgłoszenia (co do konieczności umorzenia postępowania pierwszej instancji w razie wycofania zgłoszenia jednoznacznie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 września 2015 r., II OSK 187/14, orzeczenia.nsa.gov.pl, a Sąd w niniejszym składzie stanowisko to w pełni podziela).
Jeżeli natomiast skarżąca wskaże, że A. F. działała poza zakresem umocowania albo nie odpowie na wezwanie w zakreślonym terminie, to wówczas Wojewoda powinien przyjąć, że zgłoszenia z dnia [...] lutego 2016 r. skutecznie nie cofnięto, a to z kolei otworzy drogę do merytorycznego rozpoznania odwołania.
Odnosząc się do zarzutów merytorycznych podniesionych w skardze przez Spółkę A Sąd wskazuje, że są one niezasadne. W ocenie Sądu wbrew twierdzeniu skarżącej nie jest tak, że potrzebę wniesienia sprzeciwu organy obu instancji oparły na odmiennych okolicznościach. Prezydent w swym sprzeciwie z dnia [...] marca 2016 r. zajął trafne stanowisko. Odnosząc się do treści zgłoszenia zasadnie stwierdził, iż nie może być mowy o "montażu siatki zabezpieczającej [...] w okresie robót budowlanych", skoro nie spełniono wymagań określonych dla prowadzenia tychże robót budowlanych. Dodać należy w tym miejscu, że żaden przepis art. 29 ust. 1 i 2 P.b. nie pozwala na realizację tego rodzaju robót na podstawie zgłoszenia. "Montaż siatki zabezpieczającej [...] w okresie robót budowlanych" może być zatem – i to tylko ewentualnie – rozważany jedynie jako element (rozszerzenie zakresu) dopuszczonych już wcześniej robót remontowych. Tak właśnie zgłoszony zamiar potraktował organ pierwszej instancji.
Stanowisko Prezydenta podzielił Wojewoda trafnie uzupełniając je o jeszcze jeden ważny argument przemawiający za koniecznością zgłoszenia sprzeciwu. Skoro zgłoszone roboty faktycznie nie pozostają w związku i nie uzupełniają żadnych uprzednio dopuszczonych robót budowlanych, to należy uznać je za prace mające samodzielny charakter. W takim ujęciu nie budzi wątpliwości, że chodzi o zgłoszenie obejmujące urządzenie reklamowe i to wykonywane przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków – a takie wymaga zgodnie z art. 29 ust. 4 pkt 1 P.b. uzyskania pozwolenia na budowę. Trafnie też Wojewoda wskazał, że jako właściwą podstawę prawną sprzeciwu w takich okolicznościach należałoby wskazać art. 30 ust. 6 pkt 1 P.b. ("zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę").
Podsumowując stwierdzić należy, że zarzuty skargi obejmujące przepisy prawa materialnego nie są zasadne. W ocenie Sądu jest oczywistym, że prace objęte zgłoszeniem skarżącej wymagają pozwolenia na budowę ze względu na to, że po pierwsze – nie uzupełniają zakresu żadnego uprzednio dopuszczonego na podstawie zgłoszenia remontu, a po drugie – ich charakter sprowadza je do realizacji urządzenia reklamowego i to wykonywanego na obiekcie wpisanym do rejestru zabytków. Stąd zaktualizowała się podstawa do wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 P.b.
Nie naruszono także art. 15 K.p.a. – jak już wyżej wyjaśniono, nie jest bowiem tak jak przedstawia to skarżąca, że Wojewoda przyjął za podstawę sprzeciwu odmienne okoliczności aniżeli Prezydent. Oba organy uznały "montaż siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym [...] w okresie robót budowlanych" za niedopuszczalny wobec braku spełniania wymagań dla realizacji tychże robót, przy czym organ odwoławczy słusznie uzupełnił argumentację prawną wskazując, że w zaistniałych warunkach gruncie rzeczy mamy do czynienia z samodzielnym urządzeniem reklamowym, które – jako realizowane na obiekcie wpisanym do rejestru zabytków – wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Jeśli chodzi o zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 8, 10, 11, 77 oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a.) w sposób przedstawiony przez skarżącą, to zdaniem Sądu nie są one trafne. W kontrolowanym postępowaniu można co prawda zarzucić decyzji Prezydenta zbytnią lakoniczność, jednakże wymagane kwestie merytoryczne zostały należycie rozpatrzone i uzasadnione przez Wojewodę.
Mając to wszystko na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na opisane wyżej uchybienie związane z koniecznością zweryfikowania oświadczenia o cofnięciu zgłoszenia z dnia [...] marca 2016 r. (złożonego [...] marca 2016 r.) i podpisanego przez pełnomocnik spółki A A. F.. W pozostałym zakresie zarzuty skargi okazały się nietrafne.
O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200 P.p.s.a. Przyznane koszty obejmują uiszczony wpis od skargi 500 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło