IV SAB/Wa 133/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anita Wielopolska, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2016 r. sprawy ze skargi H. P. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie nierozpoznania wniosku 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do załatwienia sprawy wszczętej wnioskiem S. L. z dnia [...] stycznia 1992 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...] (dawniej nr [...]) oznaczonej jako "[...]" w terminie miesiąca od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, 2. stwierdza, że Prezydent [...] w zakresie rozpatrzenia wniosku wskazanego w pkt 1 sentencji wyroku dopuścił się bezczynności, 3. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej H. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W piśmie z dnia 2 listopada 2015 r. H. P. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako [...], działka nr [...]. Skarżąca podała, iż Prezydent [...] decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o wypłatę odszkodowania. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę od ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Pismem z dnia 14 października 2014 r. Wojewoda zwrócił akta przedmiotowej sprawy Prezydentowi [...]. Wobec nie podjęcia żadnych czynności w sprawie, w dniu 11 czerwca 2015 r. do Wojewody [...] zostało złożone zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., nr [...], Wojewoda [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia niniejszego postanowienia. Prezydent [...] dotychczas nie wydał stosownego aktu administracyjnego, tym samym naruszył art. 35 § 3, art. 8 oraz art. 12 k.p.a. Skarżąca wniosła: 1) o zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; 2) zobowiązanie Prezydenta [...] do ukarania dyscyplinarnego pracownika organu winnego niezałatwienia sprawy w terminie; 3) zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o oddalenie skargi, wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] lipca 1973 r., znak [...], Prezydium Rady Narodowej [...] ustaliło odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość na rzecz nieustalonych spadkobierców poprzedniej właścicielki J. S. Do wypłaty odszkodowania zobowiązani Dyrekcję Budowy Trasy Mostowej "[...]". Z uwagi na to, że właścicielka nieruchomości zmarła i nie zostało przeprowadzone po niej postępowania spadkowe, kwota odszkodowania miała być przekazana do depozytu sądowego i wypłacona stwierdzonym sądownie spadkobiercom po złożeniu przez nich oświadczeń o nieposiadaniu przez nich nieruchomości na terenie [...]. W dniu 31 sierpnia 1973 r. decyzja ustalająca odszkodowanie stała się prawomocna. W dniu 24 stycznia 1992 r. S.L. – spadkobierczyni J. S. wystąpiła do Urzędu Rejonowego w [...] z wnioskiem o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Następnie po jej śmierci, począwszy od dnia 13 grudnia 1993 r. z wnioskami o ustalenie odszkodowania wystąpiła jedna z jej spadkobierczyń – L. T. Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] lutego 2001 r., nr [...], po rozpatrzeniu ww. wniosków, umorzył postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, stwierdzając, że zostało ono zakończone ostateczną decyzją Prezydium RN [...] z dnia [...] lipca 1973 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2002 r., nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 grudnia 2003 r., sygn. akt I SA 919/02, uchylił ww. decyzje organów obu instancji. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. ponownie umorzył postępowanie odszkodowawcze jako bezprzedmiotowe, która została uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Następnie postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. Wojewoda [...] wyznaczył Prezydentowi [...] dodatkowy termin zakończenia postępowania do dnia 20 stycznia 2016 r. Pismem z dnia 4 marca 2016 r. strony zostały zawiadomione, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawę do wydania decyzji oraz możliwości zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a., obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność organu. Jak stanowi art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę, w tym także skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jej wniesienie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 , w przepisach szczególnych, ustalonych w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie wymóg ten został przez skarżącego spełniony, bowiem jak wynika z akt sprawy, Wojewoda [...] w postanowieniu, nr [...], z dnia [...] października 2015 r., uznał wniesione przez niego zażalenie za zasadne i wyznaczył Prezydentowi [...] termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia niniejszego postanowienia. Postanowienie to do organu I instancji wpłynęło w dniu 20 października 2015 r., a wynika to z prezentaty Kancelarii Urzędu [...]. Zatem więc wyznaczony przez Wojewodę [...] termin do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie upływał w dniu 20 stycznia 2016 r. Z akt administracyjnych sprawy przedłożonych Sądowi niezbicie wynika, że Prezydent [...] terminu tego nie dotrzymał, bowiem nie wydał żadnego rozstrzygnięcia w sprawie, jak również nie wystosował do stron postępowania zawiadomienia informującego o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy i wyznaczeniu nowego terminu wydania stosownego rozstrzygnięcia (art. 36 k.p.a.). Zauważyć należy, iż istota skargi na bezczynność polega na tym, że Sąd uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa lub stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności bierze pod uwagę stan faktyczny istniejący w dacie orzekania. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności rozpoznawanej sprawy, należało uznać, że Prezydent [...] od dnia 20 stycznia 2016 r., w którym upływał termin wyznaczony przez Wojewodę [...], do dnia wydania wyroku pozostawał w bezczynności. Jednocześnie należało również uznać, że bezczynność ta miała charakter rażącego naruszenia prawa, gdyż organ w sposób oczywisty dopuścił się naruszenia terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...], jak również nie poinformował stron o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy, a nadto z akt sprawy nie wynika aby niedotrzymanie tego terminu było usprawiedliwione okolicznościami niezależnymi od organu. Zaniechanie wydania rozstrzygnięcia przez organ w terminie do dnia 20 stycznia 2016 r., jak po tym terminie do dnia wyrokowania, stanowi niewątpliwie rażące naruszenie art. 35 § 3 k.p.a. i godzi przewidzianą w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania administracyjnego. Dlatego też Sąd mając na względzie zaniechanie organu w wydaniu rozstrzygnięcia w terminie zakreślonym przez organ drugiej instancji zobowiązał Prezydenta [...] do załatwienia przedmiotowej sprawy w terminie miesiąca od dnia otrzymania akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem, stwierdzając, że organ dopuścił się bezczynności mającej charakter rażącego naruszenia prawa. W tym stanie rzecz Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.