II FZ 191/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 1052/16 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 25 maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt I SA/GL 1052/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę R. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 25 maja 2016 r. w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 sierpnia 2016 r. wezwano stronę skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi przez jej podpisanie. Jednocześnie wskazano, że strona może to uczynić poprzez własnoręczne podpisanie skargi znajdującej się w aktach sprawy albo złożenie lub nadesłanie dodatkowego egzemplarza skargi własnoręcznie podpisanego, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka polecona zawierająca m.in. powyższe wezwanie została doręczona stronie skarżącej w dniu 8 września 2016 r. W dniu 22 września 2016 r. organ przekazał do Sądu pismo strony skarżącej z dnia 14 września 2016 r., będące odpowiedzią na wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi, wraz z załączonym własnoręcznie podpisanym egzemplarzem skargi oraz kopertą nadania. Sąd uznał, że brak formalny skargi nie został uzupełniony w terminie. W ocenie Sądu skierowanie przez stronę skarżącą przesyłki zawierającej własnoręcznie podpisany egzemplarz skargi na adres Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, nie stanowi prawidłowego uzupełnienia braku skargi w rozumieniu przepisu art. 49 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a."). dalej Sąd wskazał, że złożenie tego dokumentu powinno nastąpić na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ponieważ to Sąd wystosował do strony skarżącej wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi. Bez znaczenia pozostaje fakt, iż skarżący ww. przesyłkę nadał z zachowaniem zakreślonego siedmiodniowego terminu tj. w dniu 14 września 2016 r., gdyż w realiach przedmiotowej sprawy, dla oceny czy strona uzupełniła brak formalny skargi w terminie, kluczowa jest data przekazania pisma do Sądu. Następnie Sąd wyjaśnił, że w sytuacji gdy pismo wniesione zostało do niewłaściwego sądu lub organu, decydująca dla zachowania terminu jest data przekazania pisma przez niewłaściwy organ lub sąd do właściwego sądu. Pismo strony skarżącej wraz z załączonym egzemplarzem skargi opatrzonym własnoręcznym podpisem zostało przekazane przez organ podatkowy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w dniu 22 września 2016 r., a więc już po upływie siedmiodniowego terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, który upłynął w dniu 15 września 2016 r. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł o "zmianę skarżonego postanowienia poprzez przyjęcie skargi do rozpoznania ewentualnie uchylenie skarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji". Powyższemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i odrzucenie skargi, podczas gdy jej braki, zgodni e z wezwaniem Sądu zostały uzupełnione w terminie, a jedynie skierowanego Sądu za pośrednictwem organu podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W toku postępowania sądowoadministracyjnego zasadą jest prowadzenie korespondencji bezpośrednio z sądem, przed którym toczy się postępowanie. Przeciwny wniosek nie znajduje racjonalnego usprawiedliwienia, jest sprzeczny z zasadami logiki i ekonomii prowadzenia postępowania sądowego. Ponadto w żaden sposób nie może być wywiedziony z przepisów p.p.s.a. Z całokształtu unormowań powołanej ustawy wynika, że tryb pośredni wnoszenia pism stanowi, ściśle określony w ustawie, wyjątek, który wiąże się z koniecznością dokonania dodatkowych czynności bądź realizacji określonych uprawnień przez organ pośredniczący w przekazaniu pisma. Właśnie takim przepisem jest przepis art. 54 § 1 p.p.s.a., w którym ustawodawca przewidział pośredni tryb wnoszenia do sądu administracyjnego skargi. Organ jest wówczas zobligowany do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, może również już na danym etapie skorzystać z uprawnień autokontrolnych (art. 54 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Należy podkreślić, iż tryb pośredni stanowi odstępstwo od zasady bezpośredniego kierowania pism do sądu i nie może tym samym znajdować zastosowania w sytuacjach nieprzewidzianych przez ustawodawcę. Brak również jakichkolwiek innych powodów, które uzasadniałyby pośrednictwo organu w przekazywaniu pism stanowiących uzupełnienie braków formalnych skargi. Przeciwnie, rozwiązanie takie należałoby uznać za zupełnie niecelowe z punktu widzenia ekonomii postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż prowadziłoby do niczym nieuzasadnionego i zbędnego wydłużania czynności podejmowanych przez stronę i ich dodatkowego skomplikowania. W świetle przedstawionych uwag Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zasadnie bowiem przyjął za datę uzupełnienia braków formalnych skargi dzień 22 września 2016 r., tj. datę przekazania pisma strony skarżącej wraz z załączonym egzemplarzem skargi opatrzonym podpisem przez organ do Sądu. Trafnie Sąd administracyjny pierwszej instancji uznał, że błędne przesłanie żądanych dokumentów w dniu 14 września 2016 r. na adres organu podatkowego nie mogło czynić zadość zarządzeniu o wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi. Tym samym odrzucenie skargi z uwagi na nieuzupełnienie w terminie jej braków zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało ocenić jako w pełni uzasadnione. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.