I OSK 899/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-10-06
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Monika Nowicka, Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, w sytuacji gdy istnieją na gruncie znaki graniczne zgodne z dokumentami pomiarowymi, może umorzyć postępowanie rozgraniczeniowe i przekazać sprawę sądowi, zamiast wydać decyzję o rozgraniczeniu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może umorzyć postępowania rozgraniczeniowego i przekazać sprawy sądowi, jeśli istnieją na gruncie znaki graniczne zgodne z dokumentami pomiarowymi, które pozwalają na ustalenie przebiegu granicy. W takiej sytuacji organ powinien wydać decyzję o rozgraniczeniu, a nie umorzyć postępowanie z powodu rzekomego braku podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Wniosek o rozgraniczenie nieruchomości złożony przez W. C. doprowadził do postępowania administracyjnego. Organ pierwszej instancji (Burmistrz) umorzył postępowanie i przekazał sprawę sądowi, uznając, że istnieje spór graniczny, którego nie rozstrzygnięto. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę J. B. na decyzję SKO. J. B. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza, uwzględniając skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Marian Wolanin (spr.) Protokolant asystent sędziego Inesa Wyrębkowska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 573/16 skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 roku nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] maja 2016 roku nr [...].
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 573/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., Nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości.
W uzasadnieniu wyroku wskazano, że W. C., wnioskiem z dnia [...] lipca 2014 r., zwrócił się do Burmistrza [...] o przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości, stanowiącej jego własność, oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków w obrębie [...], gmina [...], jako działka nr [...], z nieruchomością sąsiednią, oznaczoną jako działka nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. organ poinformował wnioskodawcę oraz W. B. i J. B. o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego granic nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...], oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], z nieruchomościami położonymi w tym samym obrębie, oznaczonymi jako: działka nr [...] - stanowiąca własność W. B., działka nr [...] - stanowiąca własność J. B., działka nr [...] - stanowiąca własność Gminy [...] oraz innych osób uprawnionych w toku postępowania rozgraniczeniowego. Następnie decyzją z dnia [...] maja 2016 r. organ pierwszej instancji, na podstawie art. 31 ust. 2 i art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r. poz. 520, ze zm.), orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w całości i przekazaniu sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi. W uzasadnieniu decyzji Burmistrz wskazał m.in., że z uwagi na zaistniały spór graniczny, którego nie rozstrzygnięto (mimo nakłaniania przez geodetę do zawarcia ugody) skontrolował zgodność sporządzonych dokumentów z obowiązującymi w tym zakresie przepisami i stwierdził brak podstaw do wydania decyzji w oparciu o art. 33 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Po rozpatrzeniu odwołań W. B. i J. B., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., Nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdzając, że na podstawie zebranych dowodów nie można było ustalić przebiegu granicy między działką nr [...] i działką nr [...], a strony postępowania nie zawarły ugody, dlatego geodeta sporządził protokół graniczny, który został podpisany przez W. C.. W. B. odmówił zaś podpisania protokołu "z przyczyn prywatnych". Organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] marca 2016 r. geodeta sporządził opinię dotyczącą przebiegu granic i całość dokumentacji powstałej w wyniku postępowania rozgraniczeniowego przekazał Burmistrzowi. Z opinii tej wynika, że istniejące na gruncie i odszukane w dniu [...] marca 2016 r. znaki graniczne (w punkcie nr 1 - uszkodzony betonowy kamień zbrojony prętem metalowym i w punkcie nr - 2 betonowy kamień graniczny z krzyżem) pozwalają na ustalenie granicy pomiędzy działką nr [...] z działką nr [...]. Punkt graniczny oznaczony nr 1 położony jest na linii rozgraniczającej powyższe działki z działką nr [...], stanowiącą drogę dojazdową do pól (własność Gminy [...]). Punkt graniczny oznaczony nr 2 położony jest na linii rozgraniczającej ww. działki z działką nr [...]. Tak ustalony przebieg odcinka spornej granicy między istniejącymi na gruncie znakami - kamieniami granicznymi, których istnienie i położenie można potwierdzić na podstawie dokumentów pomiarowych przyjętych do zasobu geodezyjnego, jest zgodny z mapą pomiaru stanu posiadania z 1963 r. oraz opracowaną na jej podstawie mapą ewidencyjną. Przebieg granicy według ostatniego spokojnego stanu posiadania, w ocenie W. B. (s. [...] pkt 9.9. [...] protokołu granicznego), oznaczony na szkicu i w protokole granicznym punktami [...], stanowiącymi pozostałości po ogrodzeniu z drutu kolczastego na słupkach betonowych, jest kwestionowany przez wnioskodawcę postępowania - W. C., w związku z czym nie może spełniać warunku posiadania ustabilizowanego, dającego się pogodzić z zasadami współżycia społecznego. Czynności rozgraniczeniowe na gruncie wyznaczone zostały na dzień [...] marca 2016 r., na godz. [...]. Wezwania do stawienia się na gruncie w tym terminie (datowane [...] lutego 2016 r.) zostały doręczone dla: W. B. - w dniu [...] lutego 2016 r., J. B. - w dniu [...] lutego 2016 r., W. C. - w dniu [...] lutego 2016 r. i dla Gminy [...] - w dniu [...] lutego 2016 r. Wezwania spełniały wszystkie wymogi, o których mowa w art. 32 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, zachowany również został siedmiodniowy termin. W sporządzonym protokole granicznym prowadzący czynności geodeta podał, że na gruncie stawili się W. C. oraz W. B. (pkt 4). W pkt 7 protokołu biegły odnotował, że do akt postępowania załączono zwolnienie lekarskie W. B., natomiast w sporządzonej w dniu [...] marca 2016 r. notatce służbowej wyjaśnił, że W. B. nie skorzystał z uprawnień wynikających z art. 50 § kpa. Zatem uczestnictwo odwołującego się w prowadzonych na gruncie czynnościach nie budzi wątpliwości, co skutkowało brakiem uzasadnienia do zastosowania przez biegłego unormowań art. 32 ust. 4 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez wstrzymanie czynności rozgraniczeniowych. Organ odwoławczy wskazał, że z przyczyn, które należałoby uznać za zawinione przez geodetę, nie doszło do skutku rozgraniczenie w dniu [...] lutego 2016 r., kiedy to W. B. zwrócił uwagę na naruszenie przez biegłego rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 lipca 2014 r. w sprawie udostępniania materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wydawania licencji oraz wzoru Dokumentu Obliczenia Opłaty. Nie można jednak obciążać winą geodety za dwukrotne wstrzymanie czynności rozgraniczeniowych do czasu rozstrzygnięcia (zainicjowanego przez strony rozgraniczenia) postępowania przed WSA we Wrocławiu. Również doręczenie wezwania J. B. w dniu [...] listopada 2015 r., tj. w dniu wyznaczonych prac rozgraniczeniowych, nie wynika z zaniedbania, czy też winy geodety. Do W. B. i J. B. wezwania wysłano pocztą w dniu [...] listopada 2015 r., a więc na 15 dni przed datą rozgraniczenia. W. B. odebrał korespondencję z wezwaniem w dniu [...] listopada 2015 r., natomiast na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wezwania skierowanego do J. B., przy dacie odbioru [...] listopada 2015 r., widnieje podpis W. B. (syna) z adnotacją "nieskuteczne doręczenie, nie zachowany termin". Z kolei w dniu [...] stycznia 2016 r. czynności techniczne zostały wstrzymane z uwagi na usprawiedliwioną nieobecność W. B. i J. B. (zwolnienia lekarskie), a więc również nie z winy geodety. Wezwanie wyznaczające termin rozgraniczenia na dzień [...] lutego 2016 r. (wysłane na adres [...]) formalnie nie zostało J. B. skutecznie doręczone, albowiem od dnia [...] października 2010 r. jest on zameldowany pod adresem [...], a nie [...]. Jednak kierowana dotychczas do J. B. na "nieaktualny" adres korespondencja była podejmowana bez jakichkolwiek zastrzeżeń. Natomiast, jeśli nawet uznać, że nastąpiło naruszenie przepisów o doręczeniu, to i tak nie miało to wpływu na przebieg niniejszej sprawy. Nie wywołało bowiem żadnych negatywnych skutków prawnych dla osób zainteresowanych. Istnienie lub nie takiego naruszenia było w tym faktycznym przypadku bez znaczenia, gdyż czynności rozgraniczeniowe zostały w tym dniu wstrzymane. Sporządzony przez uprawnionego geodetę w dniu [...] marca 2016 r. protokół graniczny nie ustala przebiegu granicy między działkami nr [...] i nr [...]. W konsekwencji - ponieważ w rozpoznawanej sprawie brak było właściwych dokumentów pozwalających na jednoznaczne określenie granicy, a stanowiska stron co do przebiegu granicy były sprzeczne - Burmistrz nie miał kompetencji do dokonania rozgraniczenia nieruchomości. Według przepisów rozdziału 6 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, właściwy organ może wydać decyzję o rozgraniczeniu tylko w sytuacjach, gdy przebieg granicy można ustalić na podstawie dokumentów wymienionych w art. 31 ust. 2 powołanej ustawy lub zgodnych oświadczeń stron. Przepisy omawianej ustawy nie wyposażają natomiast organów administracji w prawo do rozstrzygania sporów pomiędzy stronami w kwestii rozgraniczenia. Organ administracji może wydać decyzję merytoryczną, gdy dysponuje dowodami geodezyjnymi i kartograficznymi, na podstawie których władny jest zająć stanowisko w zakresie przebiegu linii granicznych określonych nieruchomości. W postępowaniu administracyjnym organ nie ma kompetencji do wydawania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania. Gdy między stronami istnieje spór co do przebiegu linii granicznych, a równocześnie nie ma podstaw do wydania merytorycznej decyzji o zatwierdzeniu granic (jak w niniejszej sprawie), to wówczas organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania i przekazaniu z urzędu sprawy sądowi na podstawie art. 34 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Analiza przepisów zawartych w art. 31 ust. 2 i ust. 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 12 i § 13 rozporządzenia wskazuje, że w toku postępowania administracyjnego geodeta ustala granicę na podstawie hierarchicznie określonych, następujących po sobie kryteriów, a mianowicie: znaków i śladów granicznych, map i innych dokumentów oraz punktów osnowy geodezyjnej, zgodnych oświadczeń stron lub jednej strony, jeżeli druga strona nie składała oświadczeń i nie kwestionowała granicy. Ustalenie granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron powinno nastąpić tylko wtedy, gdy wskazanemu przez strony przebiegowi granicy nie sprzeciwia się treść innych dowodów zgromadzonych w sprawie, a miarodajnych i istotnych dla ustalenia linii granicznej, w tym zwłaszcza dowodów z dokumentów. Przy braku zgody stron co do przebiegu spornej granicy, w przypadku upoważnienia przez organ pierwszej instancji do przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych innego geodety, będzie on również zobligowany do przeprowadzenia w pierwszej kolejności analizy znaków i śladów granicznych, map i innych dokumentów oraz punktów osnowy geodezyjnej - opierając się na dokumentacji znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Dokumentacja geodezyjna sprawy wskazuje, że efekt czynności technicznych przeprowadzonych na gruncie nie ulegnie zmianie, natomiast powtórzenie czynności rozgraniczeniowych niewątpliwie przyczyni się do zwiększenia kosztów prowadzonego postępowania. Wszystkie podejmowane przez biegłego czynności - od analizy dokumentacji znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym do zakończenia postępowania rozgraniczeniowego i sporządzenia opinii - podlegały kontroli i ocenie dokonanej nie tylko przez organ pierwszej instancji, ale również w trakcie przyjmowania dokumentacji do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Oddalając skargę J. B. na decyzję organu odwoławczego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przytoczył treść wybranych przepisów ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne i stwierdził, że decyzja wydana na podstawie art. 34 ust. 2 powołanej ustawy nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, a jedynie kończy bieg postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Treścią decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazania sprawy sądowi nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie dotyczące przebiegu granic, lecz jedynie proceduralne powody uniemożliwiające zakończenie sprawy w postępowaniu administracyjnym, od których zaistnienia ustawodawca uzależnił możliwość umorzenia postępowania. Omawiana decyzja nie ma charakteru uznaniowego. Decyzja taka jest zgodna z prawem tylko wówczas, gdy nie zawarto ugody i gdy zebrane dowody nie dają podstaw do ustalenia przebiegu granicy i nie można tego przebiegu przyjąć także w oparciu o zgodne oświadczenie stron. Umorzenie postępowania rozgraniczeniowego i przekazanie sprawy sądowi może dotyczyć tylko tych granic, których rozgraniczyć w postępowaniu administracyjnym z wyżej wskazanych przyczyn nie można. Jeżeli nie ma właściwych dokumentów pozwalających na jednoznaczne określenie granicy, a stanowiska stron co do przebiegu granicy są sprzeczne, to organ nie ma kompetencji do dokonania rozgraniczenia. W ocenie Sądu, organy obu instancji podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, o czym świadczy szeroko zebrany materiał dowodowy. Tak zebrany materiał dowodowy został przez organy wyczerpująco rozpatrzony i oceniony, a wypływające z tej oceny wnioski Sąd w pełni zaakceptował. Skarżący wskazując, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania wskutek naruszenia reguł kontroli prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych na szczeblu pierwszej instancji, nie wskazał, o jakie ustalenia organu pierwszej instancji chodzi. Ponadto, organ odwoławczy wnikliwie i bardzo szczegółowo odniósł się do zarzutów wniesionych odwołań. Przed wydaniem decyzji organ pierwszej instancji zapoznał się z dokumentacją przedstawioną przez uprawnionego geodetę, a następnie dokonał oceny prawidłowości wykonania czynności oraz dokumentów stanowiących podstawę do sporządzonego przez geodetę sprawozdania technicznego. Sąd przytoczył treść wybranego fragmentu opinii geodezyjnej z dnia [...] marca 2016 r. w sprawie spornego odcinka granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] wskazującą, że istniejące na gruncie i odszukane w dniu [...] marca 2016 r. znaki graniczne pozwalają na ustalenie granicy pomiędzy nieruchomością stanowiącą własność W. C. (działka nr [...]) z nieruchomością stanowiącą własność W. B. (działka nr [...]). Tak ustalony przebieg granicy odcinka spornej granicy między istniejącymi na gruncie znakami - kamieniami granicznymi, których istnienie i położenie można potwierdzić na podstawie dokumentów pomiarowych przyjętych do zasobu geodezyjnego, jest zgodny z mapą pomiaru stanu posiadania z 1963 r. oraz opracowaną na jej podstawie mapą ewidencyjną. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie brak było właściwych dokumentów pozwalających na jednoznaczne określenie granicy, a stanowiska stron co do przebiegu granicy były sprzeczne - Burmistrz nie miał kompetencji do dokonania rozgraniczenia nieruchomości.
W skardze kasacyjnej od omawianego wyroku J. B. zarzucił naruszenie art. 3 § 1 w zw. z art. 151 i z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) – dalej ppsa, polegające na nieprawidłowym sprawowaniu kontroli działalności organu administracji i oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nie uchyleniu decyzji organów obu instancji, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 6 - art. 8, art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 15 kpa, tj. w toku postępowania administracyjnego, które jest dwuinstancyjne, nie rozpatrzono całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego, a organ odwoławczy ograniczył się jedynie do weryfikacji decyzji organu pierwszej instancji; ponadto naruszono zasady ogólne postępowania administracyjnego: legalności działania organów administracji publicznej, podejmowania czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania, poprzez pominięcie przez organ odwoławczy faktu, że w dniu [...] marca 2016 r. - przed rozpoczęciem czynności rozgraniczeniowych - uczestnik postępowania W. B. przedstawił zwolnienie lekarskie, uniemożliwiające mu czynne uczestniczenie w przedmiotowych czynnościach, co powinno skutkować ich wstrzymaniem; zaniechanie wstrzymania czynności rozgraniczeniowych spowodowało naruszenie przez organ pierwszej instancji prawa materialnego, tj. błędne niezastosowanie art. 32 ust. 4 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne; naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy, albowiem pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu skutkowało uniemożliwieniem jej przedstawienia odpowiednich dokumentów, śladów i znaków granicznych, dających możliwość określenia granicy między nieruchomościami, zgodnie z art. 31 ust. 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne,
- art. 7, art. 9, art. 15, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie i niewskazanie w uzasadnieniu decyzji przez organ odwoławczy faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy, poprzestając na powtórzeniu stanowiska przedstawionego przez organ pierwszej instancji, wbrew zasadzie dwuinstancyjności postępowania, tj. organ odwoławczy nie wyjaśnił, które dowody, lub brak których dowodów, uniemożliwił wydanie decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej opisano stan faktyczny sprawy i argumentację mającą przemawiać za uwzględnieniem zgłoszonych zarzutów kasacyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 31 ust. 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej. Z art. 31 ust. 3 powołanej ustawy wynika natomiast, że jeżeli jest brak danych, o których mowa w ust. 2, lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy.
W rozpatrywanej sprawie zarówno organy administracji, jak i Sąd pierwszej instancji przytoczyły treść opinii geodezyjnej sporządzonej w dniu [...] marca 2016 r., z której wynika, że istniejące na gruncie i odszukane w dniu [...] marca 2016 r. znaki graniczne pozwalają na ustalenie granicy pomiędzy działką nr [...] z działką nr [...] i że tak ustalony przebieg odcinka spornej granicy między istniejącymi na gruncie znakami - kamieniami granicznymi, których istnienie i położenie można potwierdzić na podstawie dokumentów pomiarowych przyjętych do zasobu geodezyjnego, jest zgodny z mapą pomiaru stanu posiadania z 1963 r. oraz opracowaną na jej podstawie mapą ewidencyjną.
Skoro przedmiotem wniosku W. C. było rozgraniczenie pomiędzy nieruchomością oznaczoną nr ewid. [...], a nieruchomością oznaczoną nr ewid [...], to na organach administracji, a następnie na Sądzie pierwszej instancji spoczywał obowiązek oceny znaczenia wskazanych ustaleń geodety dla dopuszczalności wydania przez organy administracji decyzji o umorzeniu administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego we wnioskowanym zakresie. Treść wypowiedzi geodety w powołanej opinii wskazuje bowiem, że odszukał on istniejące na gruncie znaki graniczne, których położenie jest zgodne z dokumentami pomiarowymi przyjętymi do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, dlatego ustalenie to wymagało oceny w kontekście przesłanek określonych w art. 31 ust. 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne z uwzględnieniem § 3 pkt 2 w zw. z § 5 ust. 1 i 2 oraz § 10 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz.U. Nr 45, poz. 453).
Z art. 34 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że umorzenie administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego i przekazanie sprawy do rozpatrzenia sądowi może nastąpić tylko wtedy, gdy nie ma podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu i gdy nie dojdzie do zawarcia ugody pomiędzy stronami, a istnieje spór co do przebiegu linii granicznych. Decyzja o rozgraniczeniu może być natomiast wydana m.in. wtedy, gdy ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów, zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Jakkolwiek więc skarżący kasacyjnie pozostaje w sporze z wnioskodawcą rozgraniczenia, to jednak w zarzutach kasacyjnych wskazał na nieprawidłowości dotyczące oceny zebranego materiału dowodowego, które pozbawiły go - w jego ocenie - przedstawienia odpowiednich dokumentów, śladów i znaków granicznych, dających możliwość określenia granicy między nieruchomościami na podstawie art. 31 ust. 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Skarżący kasacyjnie zarzucił również naruszenie przepisów normujących postępowanie dowodowe przed organami administracji oraz zakres oceny organu zgromadzonego materiału dowodowego. Zarzuty te są zatem zbieżne z oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego dlatego zasługiwały na uwzględnienie w celu jednoznacznego wyjaśnienia, czy ustalony na gruncie stan faktyczny i istniejące dokumenty nie spełniały normatywnych wymagań do wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości we wnioskowanym w sprawie zakresie.
W związku z powyższym, na podstawie art. 188 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę, którą - wobec ustalenia zaistnienia naruszeń prawa materialnego oraz prawa procesowego mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy przy wydawaniu decyzji przez organy obu instancji - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 193 ppsa należało uwzględnić.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, ponieważ wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 ppsa) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym art. 258 – art. 261 ppsa, do którego należy zwrócić się ze stosownym wnioskiem – zgodnie z art. 254 § 1 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło