IV SA/Wr 397/16
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-10-04
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, samotna matka niepełnosprawnego dziecka, znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej specjalnego zasiłku celowego?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, uznając, że skarżąca, samotna matka niepełnosprawnego dziecka, znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej, wykazała przesłanki do przyznania pomocy częściowej. Jednocześnie umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżąca jest z mocy prawa zwolniona z ponoszenia kosztów w sprawach dotyczących pomocy społecznej.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego. W uzasadnieniu wniosku podała swoją trudną sytuację materialną, zdrowotną i rodzinną, wskazując na samotne wychowywanie niepełnosprawnej córki, brak środków na podstawowe potrzeby, zadłużenie i nieskuteczną egzekucję alimentów. Do wniosku dołączono szereg dokumentów potwierdzających jej sytuację.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. Umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 4 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi A. Z na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu oraz wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wraz z niniejszym wnioskiem nadała także, w jednej kopercie, dwa odrębne wnioski o przyznanie prawa pomocy w sprawach o sygn. akt: IV SA/Wr 399/16 i IV SA/Wr 398/16.
W uzasadnieniu rozpoznawanego w tej sprawie wniosku podała, aby przy ocenie zasadności tego wniosku, z uwagi na jej zły stan zdrowia, wzięto pod uwagę, jej sytuację materialną, stan rodziny i majątkowy opisany w formularzu złożonym do sprawy o sygn. akt IV SA/Wr 398/16. Z formularza złożonego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 398/16 wynika zaś, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną, a jej stan zdrowia uległ pogorszeniu. Samotnie wychowuje małoletnią chorującą córkę, która jest w trakcie orzekania o stopniu niepełnosprawności. Skarżąca korzysta z pomocy społecznej, znajomych i ludzi dobrej. Bez tej pomocy nie mogłaby kupić mleka i pampersów dla dziecka. Znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej i nie posiada środków pieniężnych na zakup okularów, leków i opłacenie rachunków. Córka ma zasądzone alimenty w wysokości [...] zł, jednak ojciec dziecka nie wywiązuje się z tego obowiązku. Córka nie otrzymuje również alimentów z funduszu alimentacyjnego. Ojciec posiada zadłużenie z tytułu alimentów na rzecz dziecka w wysokości około [...] zł, a egzekucja alimentów okazała się nieskuteczna wobec ojca, co potwierdza nadesłane zaświadczenie komornika o bezskuteczności świadczeń alimentacyjnych od ojca dziecka. Zamieszkuje wraz z córką we [...], bo w jej rodzinnym mieście nie ma szpitala, do którego mogłaby dojechać w razie pogorszenia stanu zdrowia córki. Podała, że renta socjalna po dokonaniu potraceń komorniczych wynosi [...] zł. Otrzymuje także zasiłek rodzinny i pielęgnacyjny na dziecko [...] zł, oraz świadczenie na dziecko [...] zł. Zasiłek celowy na zakup leków i żywności wyniósł [...] zł. Łączny jej dochód wynosi [...] zł miesięcznie. Dochód za 2015 r. z tytułu renty wyniósł [...] zł. Wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: czynsz 600 zł, prąd 120 zł, mleko, produkty dla dziecka 600 zł (dostaje paczki żywnościowe), telefon około 70 zł, buty ortopedyczne dla dziecka 500 zł. Ma kredyt na kwotę 1800 zł zaciągnięty na leczenie dziecka, którego nie jest w stanie spłacić. MOPS nie zrefundował jej pełnych kosztów wyżywienia dziecka w żłobku. Nadesłała m. in., decyzję Burmistrza z [..] listopada 2015 r. umarzającą jej kwotę [...] zł z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w której wskazano, że skarżąca nie posiada środków finansowych na uiszczenie tej opłaty, gdyż nie ma stałego zatrudnienia i jest samotną matką. Nadesłała także m in. postanowienie komornika sądowego z [..] marca 2016 r. o umorzeniu wobec niej postepowania egzekucyjnego i zwrocie tytułu wykonawczego wierzycielowi (bankowi). Nadesłała także szereg dokumentów potwierdzających wszczęcie wobec niej postepowań egzekucyjnych oraz aktualne decyzje przyznające jej zasiłki z pomocy społecznej, rejestr spłat pożyczki oraz zaświadczenie o kontynuacji nauki na uczelni wyższej i rejestracji w urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy. Skarżąca posiada udział we współwłasności nieruchomości nienadającej się do zamieszkania. Obecnie wynajmuje mieszkanie. Nie ma innych nieruchomości oraz przedmiotów i papierów wartościowych, oszczędności oraz wierzytelności. Nadesłane dokumenty dotyczą trzech wniosków o przyznanie prawa pomocy (IV SA/Wr 397/16, IV SA/Wr 398/16, IV SA/Wr 399/16) i znajdują się w aktach sprawy o sygn. akt IV SA/Wr 399/16. Skarżąca podała bowiem, że nie posiada środków finansowych na sporządzenie kopii tych samych załączników do trzech spraw.
W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 716) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym.
Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Mając na uwadze, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną samotnie wychowującą małe dziecko oraz jej zły stan zdrowia i zły stan zdrowia dziecka i wysokość dochodu skarżącej oraz wysokość wykazanych wydatków, w tym wydatków związanych z leczeniem i rehabilitacją i brak majątku przyjąć trzeba, że wykazała ona, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, co orzeczono w pkt I sentencji.
Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z dotyczących pomocy i opieki społecznej.
W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji.
W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy;
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło