I OSK 897/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-10-06

Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Monika Nowicka, Marian Wolanin

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., dokonując jednocześnie merytorycznej oceny żądania strony?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, odmawiając wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania strony, ponieważ instytucja ta kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. Dokonanie merytorycznej analizy przepisów prawa materialnego w postanowieniu o odmowie wszczęcia postępowania stanowi naruszenie tego przepisu.
Stan faktyczny
H. K. złożył wniosek do Starosty B. o aktualizację informacji w ewidencji gruntów i budynków poprzez ujawnienie służebności gruntowej ustanowionej aktem notarialnym. Starosta odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że służebności gruntowe nie są treścią mapy ewidencyjnej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie Starosty. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę H. K. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i postanowienia organów.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie, a także postanowienie Starosty B., zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie na rzecz H. K. kwotę 420 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia del. WSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 6 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 listopada 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 943/16 w sprawie ze skargi H. K. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie, a także postanowienie Starosty B. z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...], 2. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie na rzecz H. K. kwotę 420 (czterysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 8 listopada 2016 r. (sygn. akt III SA/Kr 943/16), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę H. K. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego. Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia 26 lutego 2016 r., H. K. zwrócił się do Starosty B., domagając się aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków a dotyczących jego nieruchomości, stanowiącej działkę ewidencyjnej nr [...], położonej w obrębie I. - poprzez ujawnienie w operacie ewidencyjnym służebności gruntowej, ustanowionej aktem notarialnym z dnia [...] stycznia 2005 r., Rep. A nr [...]. W w/w akcie notarialnym zostały bowiem ustanowione nieodpłatnie służebności gruntowe przechodu, przejazdu i przegonu: północnym krańcem działki nr [...], istniejącym szlakiem o szerokości czterech metrów na rzecz każdoczesnych właścicieli działek nr [...],[...] i [...] oraz południowym krańcem działki nr [...], istniejącym szlakiem o szerokości czterech metrów na rzecz każdoczesnych właścicieli działek nr: [...] i [...]. Postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r., znak [...], Starosta B., działając na podstawie art. 6, art. 7 i art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego, objętego powyższym wnioskiem. W uzasadnieniu stanowiska organ I instancji wskazał, że z treści § 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r., poz. 542) wynikało, iż służebności gruntowe: przechodu, przejazdu i przegonu nie są treścią mapy ewidencyjnej a w związku z tym brak było podstaw prawnych do wszczęcia w niniejszej sprawie postępowania. W wyniku wniesionego przez H. K. zażalenia, Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie, orzekając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.), postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r., utrzymał w mocy powyższe postanowienie S. B. Przywołując treść art. 61a § 1 k.p.a. oraz art. 2 pkt 8, art. 20 ust. 1, art. 23 ust. 2 pkt 1 i art. 24 ust. 2b ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, § 44 pkt 2, § 45 ust. 1, § 28 wymienionego uprzednio rozporządzenia i art. 285 Kodeksu cywilnego, organ II instancji podzielił stanowisko wyrażone przez Starostę, że w ewidencji gruntów i budynków nie ujawnia się służebności gruntowych. Wpisy uprawnień i obciążeń z tytułu służebności stanowią bowiem materię właściwą treści ksiąg wieczystych, regulowaną ustawą z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. W dziale III księgi wieczystej dokonuje się zatem wpisów, dotyczących ograniczonych praw rzeczowych, w tym służebności gruntowych, np. służebności drogi koniecznej obciążającej nieruchomość dla której prowadzona jest księga wieczysta. Natomiast przepisy, dotyczące ewidencji gruntów i budynków nie przewidują takiej możliwości. Na powyższe postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2016 r. H. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzucił organowi naruszenie: 1) art. 8, art. 61a k.p.a. w związku z art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 44 i 45 cyt. rozporządzenia poprzez pominięcie, iż informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 2 pkt 1, lub władających gruntami tymczasem skarżący, jako właściciel działki nr [...] w obrębie I. wnosił o wszczęcie postępowania celem usunięcia danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo - kartograficznym sporządzonym w wyniku modernizacji tej ewidencji dotyczących szczegółów terenowych w odniesieniu do operatu przyjętego do zasobów Powiatowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego Starostwa B. (zwanego dalej: PODGiK Starostwa) w dniu [...] czerwca 2013 r., a będącego wynikiem pomiaru dokonanego przez A. M. w dniu 16 maja 2013 r., jako roboty geodezyjnej: [...] na podstawie mapy numerycznej otrzymanej elektronicznie z zasobów PODGiK w B. podnosząc nieuprawnione, bez wiedzy i udziału skarżącego ujawnienie niezgodnych ze stanem na działce [...] szczegółów m.in. w postaci: - istnienia skarpy na granicy działek [...] i [...]; - szlaku drożnego przebiegającego przez parking na działce [...], a także wrysowania drogi żwirowej mimo, iż był w tym miejscu położony asfalt pod parking, które to szczegóły zwłaszcza w odniesieniu do ujawnionej drogi wedle cytowanego przez oba organy rozporządzenia wykonawczego nie powinny być ujęte, a operat ten następnie został wykorzystany jako podstawa opinii biegłych geodetów w sprawach sądowych o ustanowienie służebności drogi koniecznej do sygn. [...] oraz o ustalenie treści służebności Sądu Rejonowego w B. do sygn. akt. [...]; 2) art. 61a § 1 k.p.a. wobec stwierdzenia, że wnioskodawca nie jest podmiotem ewidencyjnym, o którym mowa w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne, pomimo że wniosek o wszczęcie postępowania obejmował zarzuty dotyczące danych zawartych w wyżej wskazanym operacie przyjętym do zasobów w dniu 21 czerwca 2013 r. a ujawnionych w operacie opisowo - kartograficznym sporządzonym w wyniku modernizacji tej ewidencji dotyczących szczegółów terenowych włącznie ze szlakiem - drogą żwirową będących skutkiem pomiaru A. M. w dniu 16 maja 2013 r., które to szczegóły zostały ujęte i przyjęte do zasobu; 3) art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę przedstawionego materiału dowodowego pomijającego przyjęcie do zasobów wbrew § 28 cyt. rozporządzenia elementów, które nie mogą wchodzić do zasobów oraz pominięcie oceny prawnej i uprawnień ww. geodety wobec braku wskazania na czyje zlecenie geodeta A. M. dokonywał obmiarów działki nr [...] jako zleconą robotę geodezyjną [...] będącej własnością skarżącego oraz sprzeczności treści tego dokumentu z uprzednio złożonymi do zasobów PODGiK Starostwa operatami przedstawionymi w niniejszej sprawie przez H. K.; 4) art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż skarżący domagał się ujawnienia w zasobach trasy służebności, gdy tymczasem jego wniosek zmierzał do wszczęcia postępowania celem: - ustalenia podmiotu zlecającego robotę geodezyjną [...] geodecie A. M. jako czynności rzekomo aktualizacyjne na działce [...] stanowiącej własność skarżącego, a tym samym: - podstawy bytności geodety na jego działce, - podstawę prawną wszczęcia aktualizacji jedynie w odniesieniu do w/w nieruchomości, a w konsekwencji: - wyeliminowanie z zasobów aktualizowanych danych, które w istocie okazały się niezgodne ze stanem faktycznym na gruncie, co skarżący ustalił w czerwcu br. po wydaniu mu kopii ww. operatu, a tym samym naruszenie: 5) art. 10, art. 104 k.p.a. przez pominięcie przy orzekaniu interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego; 6) art. 7 w związku z art. 77 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego i naruszenie tym samym zasady słusznego interesu obywateli oraz nie przeprowadzenie postępowania, co do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych; 7) art. 9 k.p.a. poprzez naruszenie zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego co skutkowało brakiem odniesienia się do operatu sporządzonego przez geodetę A. M. dla w/w nieruchomości , który został przyjęty do Powiatowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego Starostwa B. w dniu [...].06. 2013 r. pod numerem [...] w oparciu o pomiar wykonany w dniu 16.05. 2013 r. przez w/w geodetę na podstawie którego został wykonany powyższy operat, które potwierdzają zasadność wniosku skarżącego wobec ujawnionych w nim szczegółów sprzecznych ze stanem faktycznym na gruncie, które stanowiły podstawę niezgodnego z danymi zawartymi w dotychczasowych operatach i mapach uwidaczniających przebieg drogi gruntowej skrajem działki [...] i [...] , który to szlak ujawniony przez geodetę jako droga żwirowa został przedstawiony przez biegłych ww. sprawach sądowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Oddalając skargę - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - zwanej dalej: "p.p.s.a" - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że nie była ona uzasadniona. Sąd pierwszej instancji, dokonując wykładni art. 61a § 1 k.p.a., stwierdził, że organy prawidłowo przyjęły, iż niedopuszczalne było wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków zgodnie z żądaniem skarżącego. Przepis § 28 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków wskazuje bowiem, które elementy stanowią treść mapy ewidencyjnej. Przepisy te nie przewidują zaś możliwości umieszczenia w operacie służebności gruntowych. Zdaniem Sądu, słusznie zatem wskazał organ odwoławczy, iż wpisy uprawnień i obciążeń z tytułu służebności stanowią materię właściwą treści ksiąg wieczystych, regulowaną ustawą z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2016 r., poz. 790). Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 61a § 1 k.p.a., Sąd stwierdził, że organy nie kwestionowały uprawnienia skarżącego - jako właściciela przedmiotowej działki - do złożenia wniosku o aktualizację danych ujawnionych w operacie. Nie mniej jednak, z uwagi na rodzaj danych i obowiązujący stan prawny, ujawnienie to nie było możliwe. W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, H. K. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie naruszenie: 1. art. 276 p.p.s.a. w związku z: a) art. 141 § 4 p.p.s.a. - przez brak bliższego ujęcia w uzasadnieniu wyroku wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę w skardze i odniesienia się do nich w wyroku, chodzi tu o podniesiony przez stronę i szczegółowo przedstawiony zarzut wadliwości decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia [...] maja 2016 r. i podniesioną w tym zakresie argumentację, a tym samym: b) art. 106 § 3 p.p.s.a. - przez brak rozpoznania wniosków i zarzutów strony przedłożonych oraz określonych w jej wnioskach i wywodach w postępowaniu przed organem administracji, a także przedstawionych w skardze co miało istotny wpływ na wynik sprawy bowiem nie pozwoliło stronie na przedstawienie oraz dokonanie analizy wszystkich dowodów, c) niepoczynienie ustaleń opartych na całokształcie materiału dowodowego, d) niewskazanie przyczyn, dla jakich Sąd de facto pominął wszystkie zawnioskowane i przedstawione dowody przez skarżącego w postępowaniu przed Starostą B., a także Małopolskim Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie, e) brak jakichkolwiek ustaleń odnośnie kwestionowanego działania Starosty B. w odniesieniu do wprowadzanych zmian w ewidencji gruntów. 2) art. 7, art. 21 i art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, to jest zasady działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa, a także w zakresie ochrony własności, praw i wolności obywatelskich, jak też uznanie, iż wbrew art. 140 k.c. nie ma możliwości w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. wszczęcia postępowania w sytuacji ingerencji w prawo własności nieruchomości przez organy władzy państwowej, w tym wprowadzenia do zasobu geodezyjnego operatu wykonanego bez udziału skarżącego szlaku uznawanego za służebny, gdyż jak niezasadnie uznano wniosek skarżącego kasacją nie prowadzi do wszczęcia postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga istoty sprawy, które to uchybienia doprowadziły do zaniechania analizy przepisów prawa materialnego, a tym samym naruszenia przepisu art. 24 i innych ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez ich błędną wykładnię oraz bezpodstawne przyjęcie, iż doprowadzenie dokumentacji do stanu pierwotnego odpowiadające stanowi faktycznemu i prawnemu w tym przebiegowi drogi służebnej, która wszak była ujawniana w operacie ewidencji gruntów wbrew cytowanym w wyroku przepisom § 28, 45, 46 nie jest możliwe wobec treści § 10 i 11 w/w rozporządzenia. W oparciu o wskazane wyżej podstawy kasacyjne skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Na podstawie art. 176 § 1 p.p.s.a. skarżący zrzekł się rozprawy. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zasadności zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów. Kluczowe znaczenie w przedmiotowej sprawie miała okoliczność, iż przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji było postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia [...] maja 2016 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Starosty B. z dnia [...] marca 2016 r. odmawiające H. K. - w trybie art. 61a § 1 k.p.a. - wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], położoną w obrębie ewidencyjnym I., gm. I. Mając na uwadze powyższe, wskazać trzeba, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie zaś do art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Dodać wypada, że ten ostatni przepis został wprowadzony ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18) i obowiązywał od dnia 11 kwietnia 2011 r. Wskazana wyżej nowelizacja k.p.a. pozwoliła zatem na wyraźniejsze niż dotychczas, rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego – jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia - co do istoty żądania strony - przez wydanie decyzji administracyjnej. Z treści art. 61a § 1 k.p.a., a który w tej sprawie miał kluczowe znaczenie, wynika więc, że ustawodawca wprowadził w powoływanej regulacji prawnej dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną w danej sprawie, natomiast drugą przesłanką do wydania postanowienia w trybie tego przepisu jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że przyczyny te, co prawda nie zostały w ustawie skonkretyzowane, jednak analiza orzecznictwa sądów administracyjnych pozwala przyjąć, iż należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, tj. gdy np. w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. W tym miejscu zaakcentować także należy, że skoro na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen, dotyczących meritum żądania strony. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić więc trzeba, że postanowienie organu II instancji, a którego uchybienia nie dopatrzył się Sąd Wojewódzki, zostało jednak wydane z naruszeniem normy zawartej w art. 61a § 1 k.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarta w zaskarżonym postanowieniu analiza przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków została bowiem dokonana w kontekście zakresu i charakteru informacji objętych ewidencją gruntów i budynków, w tym treścią mapy ewidencyjnej. Powyższe spowodowało, że Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zawarł w swym postanowieniu stanowisko merytoryczne, po uprzednim przeprowadzeniu procesu myślowego, charakterystycznego dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym wykroczył zatem poza ratio legis art. 61a § 1 k.p.a. Tego rodzaju rozważania, jakie poczynione zostały również w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji, nie mają bowiem charakteru formalnego, właściwego dla postanowienia wydanego w trybie art. 61a § 1 k.p.a., lecz mają charakter materialnoprawny, a jak wskazano uprzednio, ustaleń takich można dokonywać jedynie we wszczętym już postępowaniu, gdyż prowadzą one do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Z powyższych względów zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. okazały się zasadne. Za pozbawiony doniosłości prawnej należy natomiast uznać zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. W myśl tego przepisu sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z przepisu tego wynika zatem, że decyzja co do przeprowadzenia dowodu uzupełniającego, z uwagi na użycie przez ustawodawcę terminu "może", została pozostawiona do swobodnego uznania sądu. Z tej przyczyny zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. – zgodnie z utrwalonym orzecznictwem – może być – już tylko co do zasady – podnoszony w sytuacji, gdy Sąd I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, a zdaniem skarżącego, sąd przyjął błędne kryteria oceny przeprowadzonych dowodów. W rozpoznawanej zatem sprawie, ponieważ Sąd Wojewódzki sam nie przeprowadzał postępowania dowodowego, powyższy zarzut nie miał racji bytu. Niezrozumiałym także okazał się zarzut naruszenia art. 276 p.p.s.a., bowiem niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne nie zostało zainicjowane skargą o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu. Przechodząc zaś do kwestii materialnoprawnych wyjaśnić należy, że ustosunkowywanie się do zarzutów naruszenia art. 24 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 28, § 45, § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. i art. 140 Kodeksu cywilnego, a także art. 7, art. 21, art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, wobec wskazanego wcześniej uchybienia art. 61a § 1 k.p.a., na obecnym etapie postępowania było co najmniej przedwczesne. Na marginesie należy jedynie wskazać, iż § 46 ust. 1 i 2 wymienionego rozporządzenia został, z dniem 11 stycznia 2016 r., uchylony przez § 1 pkt 10 lit. a rozporządzenia z dnia 6 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015, poz. 2109) zmieniającego nin. rozporządzenie. Z uwagi na powyższe, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny ponownie ocenić wniosek strony jako wniosek o aktualizację operatu ewidencyjnego w przedmiocie działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym I., gm. I. , a po dokładnym ustaleniu, co stanowiło jego podstawę i dokonania jakich, konkretnie zmian w operacie domagała się strona, wydać stosowne do okoliczności orzeczenie. Z tych przyczyn, uznając, że wniesiona skarga kasacyjna okazała się w części uzasadniona, Naczelny Sąd Administracyjny - na zasadzie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 193 oraz 182 § 2 i 3 p.p.s.a.- orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego oparto na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło