I SA/Bd 360/16

WyrokWSA w Bydgoszczy2016-10-04

Skład orzekający: Teresa Liwacz, Izabela Najda-Ossowska, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółdzielnia mieszkaniowa, która nie jest właścicielem ani zarządcą nieruchomości wspólnej, a także nie jest właścicielem żadnego z lokali w tej nieruchomości i nie zawarła umowy o zarządzanie, może być uznana za podmiot zobowiązany do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że spółdzielnia mieszkaniowa nie może być traktowana jako podmiot zobowiązany do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeśli nie jest właścicielem ani zarządcą nieruchomości wspólnej, nie jest właścicielem żadnego lokalu w tej nieruchomości i nie zawarła umowy o zarządzanie. Sąd podkreślił, że obowiązek ten spoczywa na wspólnocie mieszkaniowej lub jej zarządzie, a nie na spółdzielni w sytuacji, gdy wyodrębnienie lokali nie nastąpiło w trybie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych i spółdzielnia nie posiada żadnego tytułu prawnego do nieruchomości.
Stan faktyczny
Spółdzielnia mieszkaniowa została obciążona obowiązkiem określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, której nie jest właścicielem ani zarządcą. Spółdzielnia podniosła, że nie posiada żadnego tytułu prawnego do nieruchomości ani nie zarządza nią, a właściciele lokali utworzyli wspólnotę mieszkaniową. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję, uznając spółdzielnię za podmiot zobowiązany na podstawie przepisów dotyczących zarządu nieruchomością wspólną i ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Spółdzielnia wniosła skargę do sądu, kwestionując swoją legitymację do ponoszenia opłaty.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od kolegium na rzecz skarżącej spółdzielni zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: Referent- stażysta Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 października 2016 r. sprawy ze skargi S. M. ,,N. O." w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz S. M. ,,N. O." w W. kwotę 100 zł (słownie: sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Decyzją z dnia [...] lutego 2016r. Burmistrz S. K. określił z urzędu w stosunku do [...]" w W. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nieruchomości położonej w S. K. przy ulicy [...] w wysokości [...] zł za każdy miesiąc. 2. W odwołaniu skarżąca podniosła, iż nie jest właścicielem ani zarządcą nieruchomości wspólnej położonej w S. K. przy ulicy [...]. Nie jest też właścicielem żadnego z lokali w tej nieruchomości. Ponadto spółdzielni nie łączy ze wspólnotą utworzoną przez właścicieli lokali w tej nieruchomości umowa o zarządzanie czy administrowanie. Strona podniosła, że właściciele lokali w budynku wielorodzinnym tworzą z mocy prawa wspólnotę mieszkaniową (art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali t.j. Dz.U. z 2000 r., nr 80, poz. 903 – dalej "u.w.l." ). Sprawami wspólnoty kieruje zaś zarząd, który tworzą wyłącznie osoby fizyczne, on też reprezentuje wspólnotę na zewnątrz (art. 20 i 21 ustawy o własności lokali). Spółdzielnia nie posiada informacji dotyczącej formalnego funkcjonowania wspólnoty w S. K. przy ulicy [...], nie jest zatem legitymowana do składania w imieniu tego indywidualnego podmiotu prawa deklaracji w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. 3. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2016r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że definicję pojęcia właściciela nieruchomości dla potrzeb ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zawarto w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. w myśl którego, ilekroć w ustawie mowa jest o właścicielach nieruchomości rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Zdaniem organu z treści art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. oraz art. 46 § Kodeksu cywilnego wynika, że za właściciela ustawa uznaje każdy podmiot, który włada nieruchomością tj. wyodrębnionym gruntem i związanym z nim trwale budynkiem - na podstawie prawa własności, współwłasności, wieczystego użytkowania, zarządu i użytkowania (tzw. trwały zarząd i użytkowanie to władztwo nad nieruchomościami Skarbu Państwa lub gminy uregulowane przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami), a także ewentualnie na podstawie stosunku obligacyjnego. Dalej organ wyjaśnił, że art. 2 ust. 3 u.c.p.g. przewiduje, że w razie zabudowania nieruchomości budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiona została odrębna własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany. Tak więc w stanie faktycznym konkretnej sprawy kilka podmiotów jednocześnie może spełniać warunki do uznania ich za właścicieli nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., co nie oznacza, że wszystkie wymienione podmioty mogą jednocześnie mieć taki status względem obowiązku związanego z konkretną nieruchomością. Z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie wynika też solidarna odpowiedzialność tych podmiotów w powyższej sytuacji; z tego względu celem ustalenia, który podmiot w konkretnym przypadku powinien zostać uznany za właściciela obowiązanego do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi należy odwołać się również do innych aktów prawnych, w tym do przepisów Kodeksu cywilnego oraz ustawy o własności lokali, a w odniesieniu do możliwości uznania spółdzielni mieszkaniowej za taki podmiot, również do ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Organ wskazał również, że z definicji nieruchomości wynika, że część budynku może stanowić odrębną nieruchomość na mocy przepisów szczególnych. Są nimi przepisy ustawy o własności lokali. Cechą charakterystyczną odrębnej własności lokalu jest przymusowa, nie podlegająca podziałowi lub zniesieniu współwłasność w częściach ułamkowych gruntu oraz wszystkich części budynków i innych urządzeń nieprzeznaczonych wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali, przy czym udział w nieruchomości wspólnej stanowi prawo związane z własnością lokalu (art. 3 u.w.l.). Zdaniem Kolegium do spółdzielni mieszkaniowych ma zastosowania art. 2 ust. 3 u.c.p.g. Zarząd nieruchomością wspólną uregulowany jest w rozdziale czwartym ustawy o własności lokali (art. 18 - 33 u.w.l.). Zgodnie z art. 18 u.w.l. zarząd nieruchomością wspólną może być uregulowany umownie. Dopiero w braku umowy stosuje się reżim ustawowy. W przypadkach w umowie nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące sposobu zarządu. Zgodnie z art. 18 ust. 1 u.w.l., właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej lub prawnej (tzw. zarząd powierzony). Spółdzielnia mieszkaniowa jest osobą prawną sprawującą zarząd nieruchomością wspólną. Po ustanowieniu na rzecz swoich członków lub innych osób odrębnej własności lokali na zasadach określonych w przepisach Rozdziału 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, odwołujących się w pewnych kwestiach do przepisów ustawy o własności lokali, spółdzielnia sprawuje zarząd nieruchomościami wspólnymi, jak zarząd powierzony w rozumieniu przepisów o własności lokali, z mocy art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Odesłanie zawarte w powyższym przepisie do zarządu powierzonego w rozumieniu ustawy o własności lokali stanowi o tym, że spółdzielnia sprawuje zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu ustawy o własności lokali, o jakim mowa wart. 2 ust. 3 u.c.p.g. Organ podkreślił, że ustawodawca w art. 27 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, rozstrzygnął o wyborze spółdzielczego (nie zaś powszechnego) reżimu zarządu nieruchomością wspólną, w którego ramach spółdzielnia sprawuje taki zarząd z mocy ustawy, tak jak zarządza nieruchomościami stanowiącymi jej wyłączną własność. Wprawdzie stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do prawa odrębnej własności lokalu stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o własności lokali, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 - co mogłoby ewentualnie wskazywać na poddanie omawianej sfery stosunków unormowaniom ustawy o własności lokali, jednakże zakres stosowania przepisów o zarządzie nieruchomością wspólną określa nie przytoczony ust. 1 art. 27, lecz ust. 2 tego artykułu, rozstrzygający o wąskim stosowaniu odpowiednich dla tej materii przepisów ustawy o własności lokali. Kolegium powołało się pogląd Naczelnego Sadu Administracyjnego, który stwierdził, że podstawowe znaczenie w kształtowaniu systemu zarządu nieruchomością wspólną, której współwłaścicielką jest spółdzielnia mieszkaniowa, ma art. 27 ust. 2 zdanie pierwsze u.s.m. stanowiący że zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 u.w.l., choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni (ze wskazanymi zastrzeżeniami). Według NSA, ze względu na formułę normatywną art. 27 ust. 2 u.s.m. należy wyraźnie zaakcentować okoliczność, iż realizowanie zarządu "jak zarządu powierzonego" następuje nie na podstawie umowy, lecz wynika z ustawy (zarząd ex lege). Ustawowe źródło wykonywania zarządu nieruchomością wspólną powoduje, że nie zachodzi potrzeba zawierania umowy w przedmiocie zarządzania nieruchomością. Oznacza to, że omawiana formuła wyraża generalną zasadę wykonywania zarządu na podstawie ustawy po ustanowieniu odrębnej własności pierwszego lokalu w budynku należącym dotychczas w całości do spółdzielni mieszkaniowej. Stanowcze brzmienie tej formuły: "zarząd jest wykonywany" wskazuje, że wykonywanie zarządu nieruchomością wspólną stanowi obowiązek spółdzielni mieszkaniowej. Zdaniem organu odwoławczego użycie w art. 27 ust. 2 u.s.m. sformułowania, że spółdzielnia wykonuje zarząd jako zarząd powierzony, o którym mowa w ustawie o własności lokali i odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy o własności lokali w tym zakresie wskazuje, że na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest to zarząd w rozumieniu ustawy o własności lokali. Jest to więc zarząd ustawowy w zakresie wykonywania którego art. 27 ust. 2 u.s.m. odsyła bezpośrednio do stosownych regulacji ustawy o własności lokali, nakazując je stosować odpowiednio. Z powyższego zdaniem organu wynika, że w przypadku ustanowienia odrębnej własności lokali w budynkach wielolokalowych, do których zastosowanie znajdują przepisy u.s.m. to spółdzielnia mieszkaniowa jest podatnikiem zobowiązanym do złożenia deklaracji oraz wpłacania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Konkludując Kolegium stwierdziło, że obowiązek uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zarówno w odniesieniu do lokali, których odrębną własność ustanowiono, jak i do związanej z tymi lokalami nieruchomości wspólnej, ciąży w przedstawionym stanie faktycznym na wnioskodawcy, co z kolei skutkuje uznaniem go za podatnika opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W świetle przepisów u.c.p.g. status skarżącej odpowiada charakterystyce podatnika wyrażonej w art. 8 § 1 O.p., zgodnie z którym podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu. Wnioskodawca podlega bowiem, na mocy art. 2 ust. 3 w zw. z art. 6h i art. 6m u.c.p.g., obowiązkowi złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i uiszczenia tej opłaty. Tak więc na gruncie art. 6q u.c.p.g., nakazującego do postępowania w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosować O.p., w zakresie praw i obowiązków wnioskodawcy, właściwe będą przepisy O.p. o podatniku. 5. W skardze wniesionej do Sądu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 2 ust. 3 u.p.c.g. przejawiające się w przyjęciu, iż to strona skarżąca, jest podmiotem zobowiązanym to regulowania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wytwarzanymi na nieruchomości w S. K. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu spółdzielnia wskazała, że nie administruje budynkiem mieszkalnym położonym w S. K. przy ulicy [...], gdyż nie zawarła z istniejącą tam Wspólnotą Mieszkaniową żadnej umowy. Budynek nie wchodzi również w skład zasobów Spółdzielni. Spółdzielnia nie jest również właścicielem żadnego z lokali w tym budynku, nie jest również współwłaścicielem części wspólnych budynku. Spółdzielnia nie jest wreszcie zarządcą tej nieruchomości w rozumieniu art. 1 ust. 3 i 5 oraz art. 27 ust. 2 i 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Sam fakt bycia przez skarżącą spółdzielnią mieszkaniową nie czyni jej zobowiązaną do regulowania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Właściciele lokali w budynku w S. K. przy ulicy [...] nie nabyli własności swoich lokali w trybie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, dlatego też zdaniem strony rozważania Kolegium zawarte w zaskarżonej decyzji nie mają żadnego znaczenia w sprawie; w szczególności te dotyczące konieczności (zdaniem SKO) stosowania w sprawie art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Zdaniem strony skoro istnieje Wspólnota Mieszkaniowa w S. K. przy ulicy [...], a wyodrębnienie lokali w tym budynku nie nastąpiło w trybie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, a skarżąca nie jest współwłaścicielem tej nieruchomości, nie może na niej ciążyć obowiązek z zakresu ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zdaniem strony z racji formy prawnej, w której funkcjonuje (spółdzielnia), nie może z automatu ponosić finansowych obciążeń o charakterze daniny publicznej w sytuacji gdy zobowiązania te dotyczą podmiotu nie związanego w jakikolwiek sposób ze spółdzielnią. Zdaniem spółdzielni, Burmistrz S. K. w zaskarżonej decyzji zamierza, bez ponoszenia jakichkolwiek kosztów związanych z ustaleniem sytuacji prawnej nieruchomości w S. K. przy ulicy [...], otrzymywać daninę publiczną od podmiotu, który tylko z nazwy jest zobowiązany do jej ponoszenia. Takie działanie stanowi obejście prawa, a nawet jego nadużycie i nie zasługuje na aprobatę SKO. 6. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 7. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 718 - dalej "p.p.s.a."), sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie, że zaskarżona decyzja dotknięta jest przynajmniej jedną z ww. wad skutkuje jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Ponadto w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, Sąd ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Dokonana przez Sąd, według wskazanych na wstępie kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż skontrolowany akt narusza prawo. 8. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia spółdzielnia została prawidłowo określona jako pomiot zobowiązany do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami o której mowa w art. 6m ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2013r. poz. 1399 ze zm.) – zwana dalej u.p.c.g. W myśl art. 6c § 1 u.p.c.g. gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Zgodnie z art. 6h u.p.c.g. właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W art. 6m ust. 1 ustawodawca określił, że właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Jak wynika z powyższego to właściciel nieruchomości ma obowiązek złożenia wskazanej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Natomiast w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.p.c.g. na potrzeby tej ustawy, zawarto definicje właściciela nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Ponadto w ust. 3 tego przepisu wskazano, że jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową. Z powyższych regulacji zdaniem Sądu wynika, że w przypadku budynków wielolokalowych obowiązek z art. 6m u.p.c.g. jest wykonywany przez osoby wskazane w rozdziale 4 ustawy o własności lokali – zwana dalej u.w.l.. Zgodnie z przepisami tego rozdziału, zarząd nieruchomością wspólną właściciele wyodrębnionych lokali mogą powierzyć osobie fizycznej lub prawnej (art. 18 ust. 1 u.w.l.) bądź też sprawować go samodzielnie (art. 19 u.w.l.). W tym drugim przypadku sposób sprawowania zarządu zależy, od wielkości wspólnoty mieszkaniowej. Jeśli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż siedem, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności (tzw. mała wspólnota mieszkaniowa). Jeżeli zaś liczba lokali w danym budynku przekracza siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali (art. 21 ust. 1 u.w.l.). W przedmiotowej sprawie organy uznały, że spółdzielnia mieszkaniowa jest osobą prawną sprawującą zarząd nieruchomością wspólną. Jak podkreślił organ ustanawiając na rzecz swoich członków i innych osób odrębną własność lokali na zasadach określonych w przepisach Rozdziału 3 u.s.m., odwołujących się w pewnych kwestiach do przepisów ustawy o własności lokali, spółdzielnia sprawuje zarząd nieruchomościami wspólnymi, jak zarząd powierzony w rozumieniu przepisów o własności lokali, z mocy art. 27 ust. 2 u.s.m. Ponadto organ powołał się w tym zakresie uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt II OPS 2/12. Jak podkreślił organ NSA stwierdził, że podstawowe znaczenie w kształtowaniu systemu zarządu nieruchomością wspólną, której współwłaścicielką jest spółdzielnia mieszkaniowa, ma art. 27 ust. 2 zdanie pierwsze u.s.m., stanowiący, że zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 u.w.l., choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, ze względu na formułę normatywną art. 27 ust. 2 u.s.m. należy wyraźnie zaakcentować okoliczność, iż realizowanie zarządu "jak zarządu powierzonego" następuje nie na podstawie umowy, lecz wynika z ustawy (zarząd ex lege). Ustawowe źródło wykonywania zarządu nieruchomością wspólną powoduje, że nie zachodzi potrzeba zawierania umowy w przedmiocie zarządzania nieruchomością. Oznacza to, iż omawiana formuła wyraża generalną zasadę wykonywania zarządu na podstawie ustawy po ustanowieniu odrębnej własności pierwszego lokalu w budynku należącym dotychczas w całości do spółdzielni mieszkaniowej. Stanowcze brzmienie tej formuły: "zarząd (...) jest wykonywany" wskazuje, że wykonywanie zarządu nieruchomością wspólną stanowi obowiązek spółdzielni mieszkaniowej. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że ww. uchwała której poglądy Sąd w pełni akceptuje nie może mieć zastosowania do przedmiotowej sprawy, albowiem zapadła na tle odmiennego stanu faktycznego, albowiem dotyczy kształtowania systemu zarządu nieruchomością wspólną, której współwłaścicielką jest spółdzielnia mieszkaniowa. Tymczasem z akt postępowania jak również zarzutów jakie podnosi strona w skardze nie wynika, że spółdzielnia jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w S. K. przy ul. [...]. Wskazać również należy, że nowelizacja art. 2 ust. 3 u.c.p.g., zbiorcze pojęcie "osoby sprawującej zarząd nieruchomością wspólną", w rozumieniu przepisów u.w.l., zastąpiła enumeratywnym wskazaniem dwóch podmiotów na których ciąży obowiązek (wspólnota mieszkaniowa i spółdzielnia mieszkaniowa), wyłączając w efekcie z kręgu podatników zarządców nie będących spółdzielniami mieszkaniowymi i przenosząc jednocześnie ten obowiązek na wspólnoty mieszkaniowe. Wskazać jednocześnie należy, że skarżąca spółdzielnia jak podnosi nie jest zarządcą nieruchomości położonej w S. K. przy ul. [...], zatem w świetle powyższego przepisu nie jest podmiotem zobowiązanym do złożenia stosownej deklaracji. Zatem skoro skarżąca spółdzielnia nie jest właścicielem ani zarządcą nieruchomości wspólnej położonej w S. K. przy ul. [...]. Nie jest też właścicielem żadnego z lokali w tej nieruchomości oraz nie zawarła ze wspólnotą umowy o zarządzanie i administrowanie to tym samym nie jest pomiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami o której mowa w art. 6m. Wskazać również należy, że w trakcie prowadzonego postępowania organ nie ustalił czy wspólnota mieszkaniowa położona w miejscowości w S. K. przy ul. [...] powołała zarząd. Wskazać również należy o czym była już mowa powyżej, że stosownie do treści art. 18 ust. 1 u.w.l. właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. Ponadto w myśl art. 20 u.w.l. jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Członkiem zarządu może być wyłącznie osoba fizyczna wybrana spośród właścicieli lokali lub spoza ich grona. Uchwała o wyborze zarządu określać powinna jego skład oraz kompetencje. Właściciele lokali mają przede wszystkim możliwość wyboru między jednoosobowym a kilkuosobowym zarządem. Jeżeli zarząd jest jednoosobowy, wówczas osoba pełniąca funkcję zarządu składa za wspólnotę wszystkie oświadczenia woli. Zgodnie z art. 21 ust. 2 u.w.l., gdy zarząd jest kilkuosobowy, oświadczenia woli za wspólnotę mieszkaniową składają przynajmniej dwaj jego członkowie. Zarząd działa w imieniu wspólnoty i czynności zwykłego zarządu może wykonywać samodzielnie. Artykuł 22 ust. 3 u.w.l. zawiera przykładowy katalog czynności uznawanych za czynności przekraczające zwykły zarząd. Podkreślić należy, iż składanie deklaracji za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest czynnością zwykłego zarządu nieruchomością i zarząd wspólnoty może dokonać takiej czynności samodzielnie. Podkreślenia wymaga, że wspólnota mieszkaniowa w S. K. przy ul [...] liczy łącznie 6 lokali, zatem zgodnie z przywołanymi powyżej przepisami nie była zobligowana do powołania zarządu. W takim przypadku do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności (tzw. mała wspólnota mieszkaniowa).. Reasumując zgodnie z obowiązującą zasadą prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) organy w toku postępowania podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zasada ta ma ścisły związek z zasadą praworządności (art. 120 Ordynacji podatkowej), gdyż prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Natomiast warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego jest nie tylko ustalenie faktów zgodnie z rzeczywistością, ale również prawidłowa ocena prawna wszystkich prawotwórczych w danej sprawie faktów. Realizacji tej zasady służą gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Jedna z nich wynika z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, który wyraża nałożony na organ obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ dopuścił się naruszenia ww. przepisów prawa procesowego, jak również przepisów prawa materialnego tj art. 2 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 2 ust. 3 i art. 6m u.p.c.g. uznając w realiach niniejszej sprawy, że skarżąca spółdzielnia jest podmiotem zobowiązanym do złożenia stosownej deklaracji. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. [...]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło