VIII SA/Wa 217/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-11-02

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba bezrobotna, której dorosłe dzieci uzyskują niskie dochody z prac dorywczych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, lub w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Osoba bezrobotna, której mąż również jest bezrobotny, a dorosłe dzieci uzyskują niskie dochody z prac dorywczych, obiektywnie nie ma możliwości partycypowania w kosztach sądowych ani ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca M. A. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił jej skargę na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego. Skarżąca oświadczyła, że zamieszkuje z mężem i dwoma dorosłymi synami, a ona i mąż są bezrobotni, podczas gdy synowie uzyskują niskie dochody z prac dorywczych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku M. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata Wyrokiem z dnia 12 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. A. na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W dniu 28 października 2016 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w którym oświadczyła, że zamieszkuje wspólnie z mężem i dwoma dorosłymi synami. W piśmie poprzedzającym wniosek podała, że oboje z mężem są osobami bezrobotnymi (w załączeniu zaświadczenia), natomiast synowie z tytułu prac dorywczych uzyskują dochód w łącznej wysokości [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2016 r., poz. 718 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Jedyną zatem przesłanką decydującą o pozytywnym rozpoznaniu wniosku w przedmiocie prawa pomocy jest ustalona sytuacja materialna strony, a nie stopień skomplikowania sprawy, czy też nieznajomość przez stronę przepisów prawa. Skarżąca według złożonego oświadczenia jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, podobnie jak jej mąż, natomiast dorośli synowi utrzymują się z niskopłatnych prac dorywczych. Obiektywnie zatem skarżąca nie ma możliwości partycypowania w kosztach sądowych, jak i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło