II SA/Po 818/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-11-02

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację finansową i majątkową strony skarżącej?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata został uwzględniony, ponieważ sytuacja finansowa i majątkowa skarżącej, pomimo uzyskiwania dochodów, nie pozwala na pokrycie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Jednocześnie postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone, gdyż skarżąca była z mocy prawa zwolniona z ich ponoszenia w związku ze sprawą dotyczącą pomocy społecznej.
Stan faktyczny
Skarżąca U. J.-K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazała na trudną sytuację finansową rodziny, utrzymującej się z jej wynagrodzenia i dochodów z gospodarstwa rolnego męża, co ledwie wystarcza na bieżące potrzeby i leczenie córki. Skarżąca przedstawiła szczegółowe dane dotyczące dochodów, wydatków i majątku rodziny.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowić dla U. J.-K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi U. J-K na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016r. Nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla U. J-K adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska Skarżąca U. J.-K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku oświadczyła, że dochody uzyskiwane przez nią oraz jej męża wystarczają zaledwie na bieżące, podstawowe potrzeby całej rodziny. Jest w ciężkiej sytuacji finansowej i nie stać jej na rehabilitację córki, jedynym źródłem finansowania koniecznej terapii był dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji. Skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe z mężem i dwójką małoletnich dzieci. Podała, że rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę skarżącej w wysokość [...] zł i z gospodarstwa rolnego męża skarżącej o dochodzie [...] zł netto miesięcznie. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, ani wartościowych ruchomości, czy oszczędności. Mąż jej posiada gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha oraz dom. Stałe opłaty związane z utrzymaniem to prąd [...] zł miesięcznie, woda [...] zł miesięcznie, gaz [...] zł miesięcznie, Internet [...] zł miesięcznie, ubezpieczenie [...] zł miesięcznie, koszty leczenia [...] zł miesięcznie, opłaty za budynki [...] zł rocznie, opłaty za sprzęt rolniczy [...]zł na rok, pasze, koncentraty dla tuczników [...] zł miesięcznie, kredyty do spłacenia na kwotę [...]zł, opłata za samochód [...] zł na rok, podatek rolny [...] zł kwartalnie, wywóz odpadów [...] zł kwartalnie, ubezpieczenie KRUS [...] zł kwartalnie, węgiel [...] zł na rok, drzewo na opał [...] zł. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie pomocy finansowej w formie dodatku do zasiłku rodzinnego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.). Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej i jej rodziny pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie uzyskuje stałe dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł netto miesięcznie, a jej mąż uzyskuje dochody z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Przyjąć zatem należy, że łączna wysokość dochodów skarżącej i jej męża pozwala jedynie na zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego utrzymania czteroosobowej rodziny. Stałe opłaty i koszty utrzymania domu oraz prowadzenia gospodarstwa rolnego wynoszą łącznie około [...] zł miesięcznie. Do tego doliczyć należy koszty żywności, środków czystości, ubioru, obuwia oraz leków i rehabilitacji córki skarżącej w kwocie [...] zł miesięcznie. Skarżąca i jej mąż nie posiadają oszczędności, ani żadnych wartościowych ruchomości, które pozwoliłyby na wsparcie domowego budżetu. Posiadany majątek nieruchomy wykorzystywany jest zgodnie z przeznaczeniem. Przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie i ustanowić adwokata, którego osobę wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło