III SA/Kr 615/16
WyrokWSA w Krakowie2016-11-02
Skład orzekający: Ewa Michna, Maria Zawadzka, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o skreśleniu doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich, wydana na podstawie art. 197 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym, ma charakter uznaniowy i wymaga wszechstronnego rozważenia okoliczności faktycznych, w tym przyczyn niewywiązania się z obowiązków, a nie tylko formalnego stwierdzenia ich niespełnienia?Ratio decidendi
Decyzja o skreśleniu doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich, wydana na podstawie art. 197 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym, ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ administracji musi nie tylko stwierdzić niewywiązanie się doktoranta z obowiązków, ale także wszechstronnie rozważyć przyczyny tego stanu rzeczy oraz wyważyć interes społeczny i słuszny interes obywatela. Samo formalne niespełnienie obowiązków nie może prowadzić do automatycznego skreślenia, zwłaszcza gdy istnieją wątpliwości co do prawidłowości ustaleń faktycznych i oceny dowodów.Stan faktyczny
Skarżący został skreślony z listy uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich z powodu niezłożenia w terminie indeksu, karty egzaminacyjnej z zaliczeniami oraz sprawozdania z działalności naukowej. Skarżący kwestionował zasadność skreślenia, podnosząc m.in. brak oceny jego pracy zaliczeniowej przez promotora oraz naruszenie procedury administracyjnej. Organy obu instancji utrzymały w mocy decyzję o skreśleniu, uznając niedopełnienie obowiązków za wystarczającą podstawę. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy nie rozważyły wszechstronnie okoliczności sprawy i błędnie zastosowały przepisy prawa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Rektora oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Studiów Doktoranckich, zasądzając jednocześnie od Rektora na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Barbara Pasternak Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2016 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [....] D. J. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Rektora [ ] z dnia 25 lutego 2016 r. nr [....] w przedmiocie skreślenia z listy uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Rektora [....] na rzecz skarżącego P. T. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 20 listopada 2015 r. Kierownik Studiów Doktoranckich Uniwersytetu skreślił P. T. (dalej "skarżącego") z listy uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich na Wydziale [...]. Organ uzasadnił, że przyczyną skreślenia było niezłożenie przez skarżącego w regulaminowym czasie: indeksu, karty egzaminacyjnej z kompletem wymaganych programem studiów, zaliczeń oraz sprawozdania z działalności naukowej.
Organ I instancji ustalił, że skarżący uzyskał wpis na III rok studiów doktoranckich. Wszyscy doktoranci, a więc i skarżący, powinni złożyć dokumenty potwierdzające uzyskanie kompletu zaliczeń do 21 września 2015 r. zgodnie z Kalendarium Uniwersytetu obowiązującym w roku akademickim 2014/2015. Skarżący w ogóle nie złożył indeksu i karty zaliczeń, mimo że w poprzednich latach wywiązywał się z tego obowiązku terminowo. Skarżący nie złożył również w ogóle sprawozdania z działalności naukowej. Termin złożenia takiego sprawozdania upływał 31 października 2015 r. zgodnie z § 7 ust. 2 Regulaminu Studiów Doktoranckich w Uniwersytecie.
Zdaniem organu niedopełnienie ww. obowiązków świadczyło o nieprzestrzeganiu przepisów obowiązujących na uczelni, a także naruszało obowiązki określone w art. 197 ust. 1-3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym. (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 572 z późn. zm.). Jako podstawę prawną decyzji o skreśleniu z listy doktorantów, Kierownik Studiów Doktoranckich wskazał: art. 197 ust. 4, w zw. z art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym; art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) dalej k.p.a.; art. 197 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i § 76 ust. 21 Statutu oraz § 7 ust. 3 Regulaminu Studiów Doktoranckich w Uniwersytecie.
W odwołaniu skarżący wyjaśnił, że w regulaminowym terminie wysłał do dr. M. R. - prowadzącego konwersatorium metodyczno – dydaktyczne, pracę zaliczeniową, która to praca w ogóle nie została ani sprawdzona, ani oceniona. Dalej skarżący podał w wątpliwość obowiązek składania deklaracji na kursy semestru II (tj. semestru VI całego toku studiów), które stanowiły kontynuację kursów z semestru I (odpowiednio: semestru V) i zarzucił, że zaskarżona decyzja nie wyjaśniła w sposób dostateczny tej kwestii. Tymczasem, w ocenie skarżącego, sensowność złożenia indeksu i sprawozdania została uzależniona właśnie od takiej deklaracji. Zdaniem skarżącego istniała możliwość uzyskania zaliczenia roku na podstawie wpisów do indeksu i złożonego sprawozdania, bez konieczności wpisu na kurs, bądź też dokonanie wpisu na kursy w późniejszym terminie. Dodatkowo w piśmie z 14 grudnia 2015 r., stanowiącym uzupełnienie odwołania, skarżący podniósł, że nie został powiadomiony o wszczęciu postępowania o skreśleniu go listy uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich, czym naruszono art. 61 § 4 k.p.a. przez uniemożliwienie mu działania w charakterze strony i obrony jego praw. Zdaniem skarżącego decyzja nie spełniała wymogów k.p.a. zawartych, m.in. w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym.
Rektor Uniwersytetu, decyzją z dnia [...] 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że doktoranci Wydziału [...] Uniwersytetu, w oparciu o zarządzenie Kierownika Studiów Doktoranckich na ww. Wydziale z dnia 3 października 2011 r., mieli obowiązek złożyć, w terminie miesiąca od rozpoczęcia każdego semestru, deklarację wyboru przedmiotów zaliczanych w danym semestrze. Na podstawie deklaracji sekretariat Uniwersytetu wprowadzał dane do wirtualnego indeksu doktoranta. Następnie generowana była karta zaliczeń na dany semestr. Niezłożenie deklaracji było więc jednoznaczne z niezapisaniem się do żadnej grupy zajęciowej.
Organ zaznaczał, że skarżący złożył w terminie jedynie deklarację wyboru przedmiotów na V semestr studiów, natomiast w ogóle nie złożył deklaracji na semestr VI. Zgodnie z programem studiów III stopnia na kierunku historia w roku akademickim 2014/15 skarżący był zobowiązany do zaliczenia dwóch semestrów seminarium doktoranckiego, 2 semestrów konwersatorium metodyczno-dydaktycznego i 2 semestrów innych zajęć zaakceptowanych przez opiekuna naukowego. Wskazane 2 semestry innych zajęć skarżący zaliczył a conto roku III w latach wcześniejszych. Natomiast dane zawarte w jego indeksie elektronicznym wskazywały, że w roku akademickim 2014/2015 zaliczył on jedynie jeden semestr seminarium doktoranckiego u swojego opiekuna naukowego, ks. prof. dr. hab. J. M.
Organ podał, że dokumentacja skarżącego oraz wyjaśnienia kierownika studiów doktoranckich i dr M. R. wskazywały na to, że zarówno w V jak i w VI semestrze studiów doktoranckich skarżący nie uczęszczał na jego zajęcia. Skarżący nie zadeklarował też konwersatorium prowadzonego przez dr M. R. jako przedmiotu na VI semestr studiów doktoranckich - w roku akademickim 2014/2015. Przyszedł jedynie na jedne zajęcia. W efekcie dr M. R. nie oceniał przesłanej przez skarżącego pracy zaliczeniowej, nie był on bowiem uczestnikiem prowadzonego przez niego kursu. Koniecznym bowiem dla uznania, że dany student uczęszcza na kurs było zadeklarowanie i uczestnictwo w kursie. Nie zachodziły zatem przesłanki dla uznania, że skarżący spełnił kryteria dla zaliczenia przedmiotu prowadzonego przez dr M. R. Jednocześnie skarżący nie złożył w wymaganym terminie sprawozdania z działalności naukowej w roku akademickim 2014/2015.
W ocenie organu II instancji decyzja organu I instancji nie naruszała wymogów k.p.a.
W skardze wniesionej na decyzję organu odwoławczego skarżący podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu, a także dodatkowo podniósł, że:
– zawiadomienie o możliwości jego uczestnictwa w postępowaniu zostało wydane dopiero przez organ II instancji, co naruszyło zasadę instancyjności oraz procedury przewidziane w k.p.a.;
– niezłożenie w wymaganych terminach indeksu, karty zaliczeniowej i sprawozdania było spowodowane wcześniejszą informacją przekazaną przez Kierownika studium doktoranckiego (w rozmowie telefonicznej oraz na piśmie), że wobec braku wpisu do systemu elektronicznego na przedmioty do realizacji w VI semestrze nie jest możliwe zaliczenie roku i składanie ww. dokumentów jest bezsensowne, gdyż nie spowoduje zaliczenia roku, a przywrócenie/przedłużenie ww. terminów nie jest możliwe;
– dr M. R. uwzględnił możliwość zaliczenia kursu na podstawie prezentacji, która to została do niego wysłana w terminie. Również w korespondencji mailowej dr M. R. nie wspomniał nic na temat nieobecności, ograniczając się jedynie do kwestii wpisu na kurs. Skarżący oświadczył również, że nie było prawdą, że uczestniczył tylko w jednych jego zajęciach,
– z regulaminu studiów doktoranckich nie wynikał ani obowiązek składania deklaracji zapisu na kursy, ani też sankcja skreślenia w przypadku niedopełnienia takiego obowiązku.
W odpowiedzi organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Obecny na rozprawie w dniu 2 listopada 2016 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji z uwagi na naruszenie praw strony.
Pełnomocniczka organu wyjaśniała, że Uniwersytet jest małą jednostką i być może na etapie pierwszoinstancyjnym doszło do naruszenia praw strony, niemniej jednak Rektor zapewnił skarżącemu realny termin na zapoznanie się i wypowiedzenie się w sprawie, dbając o czynne uczestnictwo w postepowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie jej zarzuty były zasadne.
Zdaniem Sądu organy obu instancji (Kierownik Studiów Doktoranckich oraz Rektor) zbyt pochopnie skreśliły skarżącego z listy doktorantów. Dowody dotyczące okoliczności niezłożenia przez skarżącego indeksu, karty zaliczeń i sprawozdania naukowego nie zostały prawidłowo ocenione – Sąd uchylił więc zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje organu I instancji.
Sąd podkreśla, że nie były sporne obowiązki skarżącego jako doktoranta III roku studiów. Skarżący powinien złożyć Kierownikowi Studiów Doktoranckich indeks i kartę z kompletem zaliczeń (z seminarium i konwersatorium metodyczno – dydaktycznego) do 21 września 2015 r. oraz sprawozdanie z działalności naukowej do 31 października 2015 r. Formalnie skarżący nie dopełnił tych warunków. Sporne były jednak okoliczności towarzyszące niezłożeniu ww. dokumentów, a powinny one zostać rozważone przez organy przy podejmowaniu decyzji (o czym poniżej).
Skarżący usprawiedliwiał fakt niezłożenia kompletu zaliczeń tym, że dr M. R. (prowadzący konwersatorium metodyczno – dydaktyczne) w ogóle nie ocenił przesłanej mu terminowo prezentacji, a prezentacja ta miała być warunkiem zaliczenia bez względu na ilość nieobecności na zajęciach. W konsekwencji skarżący nie złożył pozostałych dokumentów (indeks i sprawozdanie z działalności naukowej) ponieważ wobec braku jednego zaliczenia, byłoby to działanie bezcelowe. Organ II instancji nie zaprzeczał, że dr M. R. odmówił ocenienia prezentacji skarżącego (fakt ten potwierdzały wydruki korespondencji mailowej) ale odmowa ta, w ocenie organu, była zasadna ponieważ skarżący formalnie nie wpisał się na zajęcia konwersatorium na VI semestrze (tj. w drugim semestrze III roku studiów).
Sąd podkreśla, że wprawdzie zgodnie z art. 197 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym, kierownik studiów doktoranckich może skreślić doktoranta z listy uczestników studiów, jeżeli doktorant nie wywiązuje się z obowiązków o których mowa w art. 197 ust. 1 i 2, ale nie oznacza to, że taka decyzja jest zawsze automatyczna. W powołanym wyżej art. 197 ust. 4 użyto bowiem określenia "Doktoranci, którzy nie wywiązują się z obowiązków (...) mogą zostać skreśleni...". W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się więc, że ww. art. 197 ust. 4 przewiduje nie tyle obowiązek ale możliwość skreślenia doktoranta z listy uczestników studiów. Decyzja wydawana na podstawie art. 197 ust. 4 ustawy ma bowiem charakter fakultatywny i jest wydawana w ramach tzw. uznania administracyjnego.
Charakter (uznaniowy) decyzji ma znaczenie w rozstrzyganej sprawie ponieważ jeżeli ustawa przewiduje wydawanie tzw. decyzji uznaniowych to rozstrzygnięcie organu musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz w należyty sposób wyważać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Stwierdzenie w art. 7, że organ administracji powinien brać pod uwagę słuszny interes strony wskazuje na konieczność dokonywania oceny tego interesu (por. wyrok: WSA w Warszawie z 12 listopada 2013 r., III SA/Wa 799/13; wyrok WSA w Poznaniu z 26 czerwca 2014 r., II SA/Po 4/14). Innymi słowy, organ korzystając z możliwości wydania decyzji uznaniowej, musi w uzasadnieniu wykazać, że zostały spełnione przesłanki wydania decyzji (tu: niewywiązywanie się z obowiązków, o których mowa w art. 197 ust. 1 i 2 Prawa o szkolnictwie wyższym), ale dodatkowo organ musi rozważyć, odnosząc się do konkretnych okoliczności faktycznych, dlaczego podejmuje decyzję negatywną dla strony ponieważ w decyzjach uznaniowych nie ma automatyzmu i obowiązku wydania takiej decyzji. W konsekwencji istotnym w sprawie było zbadanie nie tylko czy skarżący nie złożył w terminie wymaganych dokumentów , ale również dlaczego tego nie zrobił.
Jeżeli decyzja o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich jest tzw. decyzją uznaniową, to organ nie może się ograniczać do badania formalnego warunku niespełnienia przez doktoranta obowiązków, o których mowa w ar. 197 ust.1 i 2 Prawa o szkolnictwie wyższym, ale musi wziąć pod uwagę dlaczego obowiązki te nie zostały spełnione.
Dodatkowo Sąd zauważa, że w rozpoznawanej sprawie organy w ogóle nie rozważały kwestii skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich w kontekście słusznego interesu strony.
Odnosząc się natomiast do głównego przedmiotu sporu tj. okoliczności faktycznych związanych z niezłożeniem przez skarżącego kompletu wymaganych dokumentów - Sąd zauważa, że obowiązek deklarowania wyboru przedmiotów co semestr wynikał wyłącznie z wewnętrznego zarządzenia Kierownika Studiów Doktoranckich na Wydziale [...] z dnia 3 października 2011 r. w sprawie trybu rozliczania semestrów i lat studiów. Nałożony w tym zarządzeniu obowiązek i przewidziana sankcja niezaliczenia każdego semestru ("Podstawą rozliczenia każdego semestru oraz roku studiów jest zgodność uzyskiwanych zaliczeń z danymi zgłoszonymi w deklaracji") nie miała bezpośredniego odpowiednika ani w Prawie o szkolnictwie wyższym, ani w rozporządzeniach wykonawczych do tej ustawy. Tego typu zapisów nie było również w Regulaminie Studiów Doktoranckich w Uniwersytecie oraz w statucie tej uczelni. Rację miał więc skarżący (pkt 2 lit. d skargi), że "z regulaminu studiów doktoranckich nie wynika obowiązek składania deklaracji zapisu na kursy, a także sankcja skreślenia w przypadku jego niedopełnienia". To, że takie deklaracje skarżący składał w latach poprzednich nie jest dla Sądu rozstrzygające, ponieważ z wyjątkiem I i II semestru (na I roku studiów) skarżący co semestr wybierał inne przedmioty. Uzasadnione więc było składanie kolejnych deklaracji. Nawet i w I roku studiów (kiedy skarżący w I i II semestrze wskazał w deklaracjach: historia państwa i prawa i historia filmu rosyjskiego - k. 24 i 25), w rzeczywistości uzyskiwał zaliczenia w szerszym zakresie. Za I semestr roku akademickiego 2013/2014 skarżący uzyskał zaliczenia z: seminarium z nauk pomocniczych historii i archiwistyki, historii państwa i prawa, historii filmu rosyjskiego, języka angielskiego, podstaw dydaktyki szkół wyższych, metod nauczania i oceny wyników, pedagogiki, małej formy dydaktycznej, psychologii (k.20), a więc 9 różnych przedmiotów i to w sytuacji gdy wybrał w deklaracji jedynie 2 przedmioty. Podobnie za II semestr (k. 21) skarżący uzyskał zaliczenia z 5 przedmiotów (seminarium z nauk pomocniczych historii i archiwistyki, historii państwa i prawa, historii filmu rosyjskiego, języka angielskiego, metodologia historii), pomimo że wybrał w deklaracji również jedynie dwa przedmioty tj. jak już Sąd wskazywał, historię państwa i prawa oraz historię filmu rosyjskiego. Również w III semestrze skarżący wybrał 2 przedmioty (k. 26), a uzyskał zaliczenia z 3 przedmiotów (k. 22). Jedynie w IV semestrze skarżący wybrał 3 przedmioty (k. 27) i z takich samych przedmiotów uzyskał zaliczenie (k. 23).
Nie jest więc tak jak to uzasadniał organ, że skarżący musiał znać treść zarządzenia określającego skutki niezłożenia deklaracji wyboru przedmiotów, ponieważ takie deklaracje składał co semestr. Z przytoczonych faktów wynika raczej, (na co skarżący zwracał uwagę w odwołaniu), że możliwe było uzyskanie zaliczenia (lub otrzymanie oceny) z przedmiotów, które nie zostały wskazane w semestralnych deklaracjach.
Organ II instancji podkreślał, że na III roku skarżący uzyskał jedynie zaliczenie jednego semestru seminarium doktoranckiego, pomimo że powinien uzyskać m.in. zaliczenia 2 semestrów seminarium i 2 semestrów konwersatorium metodyczno-dydaktycznego. W aktach sprawy brak jednak wydruku z konta indeksu elektronicznego. Sąd nie mógł więc zweryfikować który właściwie semestr seminarium (V czy VI) został zaliczony.
Jak już Sąd wskazywał powyżej, "uznaniowy" charakter decyzji o wykreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich powoduje, że organy nie mogły skupić się wyłącznie na niespełnieniu formalnych obowiązków przez skarżącego, ale zobowiązane były do oceny przyczyn niespełnienia tych obowiązków. Dlatego Sąd podkreśla, że skoro przyczyną niezaliczenia przedmiotów na III roku było nieocenienie pracy zaliczeniowej skarżącego w związku z niezłożeniem przez niego deklaracji wyboru przedmiotów na VI semestr, to powinnością organów było wykazanie, że skarżący znał treść zarządzenia Kierownika Studiów Doktoranckich określającego tryb rozliczania semestrów i lat studiów. Z akt nie wynika aby skarżący np. złożył tego typu oświadczenie o zapoznaniu się z treścią zarządzenia. Jak już Sąd powyżej uzasadniał, skarżący faktycznie uzyskiwał na I i II roku więcej zaliczeń niż wybierał przedmiotów w składanych semestralnych deklaracjach. Logicznym jest również w takiej sytuacji tłumaczenie skarżącego zawarte w odwołaniu (jeżeli brak jest dowodów na zaznajomienie się przez niego z obowiązkiem i sankcją cosemestralnego wyboru przedmiotów), że niezłożenie deklaracji na semestr VI wynikało z kontynuowania w tym semestrze przedmiotów z semestru V. Organ II instancji skupił się na podkreślaniu wagi zarządzenia wewnętrznego Kierownika Studiów Doktoranckich, ale nie wyjaśnił czy w ogóle twierdzenia "o kontynuacji" przedmiotu przez skarżącego miały sens. Sąd zauważa, że w praktyce różnych uczelni może być tak, że niektóre kursy (przedmioty) trwają jeden semestr, a niektóre – aby w ogóle można je zaliczyć - muszą zostać odbyte w wymiarze dwóch kolejnych semestrów na roku (wtedy kolejny semestr jest uzupełnieniem programu z poprzedniego semestru). W aktach sprawy brak jest informacji, czy konwersatorium dr M. R. było takim kursem, który w rzeczywistości trwał kolejne dwa semestry, czy też były to dwa odrębne kursy, które mogły być zaliczone niezależnie od siebie. Sądowi trudno bowiem przyjąć, aby Uniwersytet akceptował zaliczanie powtórnie tego samego kursu – dlatego też twierdzenia skarżącego o "kontynuowaniu" konwersatorium są prawdopodobne.
Sąd zauważa również, że brak jest dowodów (np. listy obecności) potwierdzających ustalenia organów, że skarżący nie uczęszczał na zajęcia z konwersatorium. Z jednej strony dr M. R. złożył oświadczenie, że "...pan T. (...) pojawił się wprawdzie jeden raz na całych zajęciach w trakcie semestru’’ (k. 33), z drugiej jednak skarżący podnosił w skardze, że "nie jest również prawdą, że uczestniczyłem tylko w jednych jego zajęciach". Teoretycznie liczne nieobecności na zajęciach mogłyby być okolicznością dodatkową przemawiającą przy wydawaniu decyzji uznaniowej, za skreśleniem skarżącego z listy uczestników studiów doktoranckich. Niemniej jednak wobec sprzecznych oświadczeń i braku jakichkolwiek innych dowodów w tej sprawie – Sąd uznał ustalenia organów w tym zakresie za dowolne tj. naruszające art. 80 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Sąd zauważa również, że skarżący w odwołaniu wnosił o dołączenie korespondencji w sprawie przedłużenia terminów składania indeksu i sprawozdania. Kwestia ta w ogóle nie została wyjaśniona, a mogłaby mieć znaczenie przy ocenie całokształtu postępowania skarżącego jako uczestnika studiów doktoranckich. Takie postępowanie organów naruszyło art. 78 §1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.
Braki w gromadzeniu materiału dowodowego i jego oceny nie mogły zostać naprawione przez orzekający Sąd ponieważ, sąd administracyjny nie prowadzi samodzielnie postępowania dowodowego i nie ustala stanu faktycznego. Sąd zgodnie z art. 133 §1 in principio ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) opiera się na aktach sprawy administracyjnej. Sąd nie mógł więc samodzielnie ustalać, skoro nie zrobiły tego organy, czy w konkretnej sprawie skarżącego przedmioty w semestrze VI w ogóle stanowiły kontynuację przedmiotów semestru V.
Sąd zaznacza, że znany jest mu z urzędu fakt, że skarżący podejmuje lub usiłuje podejmować studia doktoranckie na wielu uczelniach w Polsce i nie zawsze wywiązuje się z obowiązków doktoranta – niemniej jednak ta okoliczność nie miała znaczenia w rozstrzyganej sprawie. Skarżący, jak wynika z "kart egzaminacyjnych osiągnięć studenta" na I i II roku studiów terminowo zaliczał wszystkie przedmioty, a na dodatek jeżeli wystawiane były oceny – to były to wyłącznie oceny bardzo dobre. Nieistotne więc było, że być może skarżący w innych przypadkach nadużywa statusu studenta studiów doktoranckich.
W konsekwencji Sąd uznał, że organy obu instancji błędnie zastosowały art. 197 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym ponieważ zgromadzony materiał dowodowy był niepełny, aby móc ocenić wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Organy obu instancji naruszyły również art. 7, art. 78 i 80 k.p.a. w stopniu, który wpłynął na rozstrzygnięcie. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie potwierdza bowiem wniosków organów, że skarżący wiedział o konieczności cosemestralnego wyboru przedmiotów jako warunku ich zaliczenia i że nie uczęszczał praktycznie na zajęcia konwersatorium.
Nie były natomiast zasadne zarzuty skarżącego naruszenia art. 10 §1 k.p.a. Wprawdzie dopiero organ II instancji zgodnie z powołanym przepisem, wyznaczył skarżącemu 7 dniowy termin na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań – niemniej jednak skarżący nawet nie uprawdopodobnił aby brak wyznaczenia takiego terminu przez organ I instancji uniemożliwił mu dokonanie czynności procesowych (np. złożenie dodatkowych, istotnych w sprawie wyjaśnień, przedłożenie dokumentów itp.). Skarżący nie skorzystał zresztą z możliwości zapoznania się materiałem dowodowym i nie wniósł dodatkowych żądań. Sąd zgadza się więc z wnioskami pełnomocniczki organu, że w rozpatrywanej sprawie naruszenie ww. przepisu przez organ I instancji nie miało realnego wpływu na przebieg postępowania.
W ponownym postępowaniu organy uwzględnią stanowisko Sądu wyrażone w rozstrzyganej sprawie.
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uchylenie decyzji organu I instancji nastąpiło zgodnie z art. 135 powołanej ustawy.
Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego koszty poniesionej opłaty z tytułu wpisu (200 zł) zgodnie z art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło