I SA/Wa 1103/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Bożena Marciniak WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. C., M. P., J. C., J. C., M. M., A. M., A. M., M. M., I. G., E. J., J. J., A. J., T. S., C. S., P. S., J. S., J. M., Z. S., A. S., A. S., C. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 444/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 800 (osiemset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących I. C., M. P., J. C., J. C., M. M., A. M., A. M., M. M., I. G., E. J., J. J., A. J., T. S., C. S., P. S., J. S., J. S., Z. S., A. S., A. S., C. S. solidarnie kwotę 1037 (jeden tysiąc trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 29 lutego 2016 r. I. C., M. P., J. C., J. C., M. M., A. M., A. M., M. M., I. G., E. J., J. J., A. J., T. S., C. S., P. S., J. S., J. S., Z. S., A. S., A. S., C. S., reprezentowani przez radcę prawnego A. S., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 444/15. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Prezydent [...] mimo sądowego zobowiązania do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul.[...], hip. [...] oraz wezwania skarżących z dnia 23 lutego 2016 r. do wykonania powołanego wyroku nie wydał w sprawie decyzji. Wobec czego skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny oraz o przyznanie od organu na rzecz skarżących połowy nałożonej na organ grzywny. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi wskazując, że pełnomocnik stron został poinformowany o przyczynach niedotrzymania terminu oraz o przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Pismem z dnia 25 lipca 2016 r. organ poinformował pełnomocnika skarżących, że w toku postępowania musi zgromadzić dokumentację określającą datę utraty posiadania przez dawnych właścicieli nieruchomości, a także sprawdzić, czy działka mogła być przed 1945 r. przeznaczona pod budowę jednorodzinną. W przypadku pozytywnego zweryfikowania łącznie obu wymaganych przesłanek, sporządzany jest przez biegłego rzeczoznawcę operat szacunkowy. W toku postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej i obecnie trwa analiza dokumentacji. Jednocześnie organ poinformował, że przewidywany termin wydania decyzji w sprawie to 31 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Z analizy akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 444/15, uwzględnił skargę skarżących i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z dnia 23 lipca 2008 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul.[...], hip. [...] hip. [...]- w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zakreślony przez Sąd powołanym wyrokiem termin do wydania decyzji upłynął w dniu 16 stycznia 2016 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu, Prezydent [...] nie wykonał powołanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2015 r. Stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Sygn. akt I SA/Wa 1103/16 W realiach niniejszej sprawy Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą, funkcję spełni grzywna w wysokości 800,00 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 p.p.s.a. Jednocześnie rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka nie zaszła w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu bezczynność organu po wydaniu wyroku z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 444/15, nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Zajmując powyższe stanowisko Sąd uwzględnił długość przekroczenia terminu, a także fakt, że w sprawie podejmowane były przez organ czynności mające na celu jej zakończenie. Rażące naruszenie prawa jest natomiast postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Natomiast w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie ma, w ocenie Sądu, wystarczająco uzasadnionych podstaw by zwłokę tę kwalifikować jako przejaw rażącego naruszania przez organ prawa, będącego wynikiem przede wszystkim lekceważącego stosunku do obowiązujących organ norm postępowania, czy też stron, które postępowanie to zainicjowały, bądź Sądu. Ponadto Sądowi jest znana z urzędu także ilość spraw prowadzonych przez Prezydenta [...] o odszkodowanie za nieruchomości objęte dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarz [...] oraz ich stopień skomplikowania wynikający z konieczności czynienia ustaleń stanu faktycznego, mającego miejsce przeszło 60 lat temu, a także trudności Miasta [...] związane z zabezpieczeniem środków finansowych, umożliwiających realizację wszystkich zgłaszanych roszczeń. Okoliczności te oczywiście nie uwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonanie Sygn. akt I SA/Wa 1103/16 prawomocnego orzeczenia sądu, niemniej jednak muszą być uwzględnione przy ocenie charakteru naruszenia prawa przez organ. Jednocześnie Sąd nie dostrzega obecnie potrzeby wymierzania organowi dodatkowej sankcji w postaci zasądzenia na rzecz skarżących sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 p.p.s.a. W ocenie Sądu, jest to bowiem dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym. Powinien być zatem stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1, § 2, § 6 p.p.s.a orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Nas podstawie art. 154 § 7 w związku z art. 151 p.p.s.a Sąd orzekł, jak w punkcie 3 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a.