II SA/Po 409/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2016r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla R. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska Skarżąca R. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku oświadczyła, że znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej i zdrowotnej. Skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe z dwiema małoletnimi córkami. Podała, że rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę skarżącej w wysokość [...] zł, jej renty w wysokości [...] zł i zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości [...] zł miesięcznie, nadto na dzieci skarżąca otrzymuje zasiłki rodzinne po [...] zł miesięcznie, łącznie dochody wynoszą [...] zł netto miesięcznie. Skarżąca oświadczyła, że posiada dom na wsi, w stanie surowym po dziadkach, nie posiada wartościowych ruchomości, czy oszczędności. Zamieszkuje wraz z córkami u swojej matki. Skarżąca podała, że ponosi raty kredytów w wysokości [...] zł, [...] zł oraz kredytu konsolidacyjnego [...] zł miesięcznie oraz opłatę za Internet [...] zł miesięcznie. Przedłożyła zestawienie wybranych pozycji z wyciągu z rachunku bankowego, z którego wynika, że na rachunku ma saldo ujemne: na dzień 24 października [...] zł, spłaca zadłużenia na kartach kredytowych. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie pomocy finansowej w formie dodatku do zasiłku rodzinnego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.). Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej i jej rodziny pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie uzyskuje stałe dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł oraz z pomocy społecznej, co łącznie daje [...] zł netto miesięcznie. Przyjąć zatem należy, że łączna wysokość dochodów skarżącej pozwala jedynie na zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego utrzymania trzyosobowej rodziny. Stałe opłaty i koszty utrzymania domu oraz konieczność spłaty zadłużeń kredytowych nie pozwalają na wygospodarowanie środków na uiszczenie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, mimo, że w opłatach tych partycypuje jej matka, u której skarżąca zamieszkuje wraz z córkami. Skarżąca nie posiada oszczędności, ani żadnych wartościowych ruchomości, które pozwoliłyby na wsparcie domowego budżetu. Przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie i ustanowić adwokata, którego osobę wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Zauważyć przy tym należy, że obecnie sprawa znajduje się na etapie skargi kasacyjnej, gdzie obowiązuje tzw. "przymus adwokacko-radcowski". Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska