II SA/Ke 654/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Lokalnej Grupy Działania Powiatu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań oddala skargę. Decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołań: Lokalnej Grupy Działania Powiatu, mieszkańców sołectwa W. oraz mieszkańców sołectwa Ł. od decyzji Wójta Gminy z [...], którą ustalono środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia pod nazwą: Budowa na terenie Gminy elektrowni wiatrowych o mocy elektrycznej 22,4 MW wraz z trzema punktami zasilania (PZ1 PZ2 i PZ3), sieci kablowej o napięciu 30 KV i 0,4KV oraz dróg i placów dojazdowych na terenie obrębów D, gmina I.: dla elektrowni wiatrowych nr 1.Iw, 2.Iw, 4.Iw, 5.Iw, 6.Iw, 7.Iw i jednocześnie odmówiono ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla elektrowni wiatrowej nr 3.Iw, na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję W uzasadnieniu Kolegium podało, że A. B. prowadzący działalność gospodarczą pn. Zakład Projektowania i Usług Technicznych A. i M. B. w O., (obecnie: Zakład Projektowania i Usług Technicznych A. i M. B., Sp. J. ul. S., O.), wystąpił do Wójta Gminy z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy na terenie Gminy elektrowni wiatrowych o mocy elektrycznej 49,5 MW wraz z pięcioma puntami zasilania (PZ1-PZ5), sieci kablowej o napięciu 30 kV i 0,4 KV oraz dróg i placów dojazdowych. Wspólnie z kablami SN układane będą linie światłowodowe (sieć teleinformatyczna), zapewniające przesyłanie danych między poszczególnymi elektrowniami, a systemami dyspozytorskimi energetyki. Generalnie przewidziano przebieg linii kablowych i światłowodowych wzdłuż istniejących i projektowanych dróg (w granicach pasa drogowego) lub przez tereny rolne. Drogi dojazdowe, powiązane z istniejącą infrastrukturą drogową będą umożliwiały dojazd do elektrowni wiatrowych służbom techniczno-konserwacyjnym. Drogi i place postojowe będą miały nawierzchnię utwardzoną na podbudowie z kruszywa i piasku, jezdnia drogi będzie wykonana np. z płyt betonowych drogowych lub z kamienia. Kolegium zaznaczyło, że wnioskowane przedsięwzięcie zakwalifikowane zostało do kategorii mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a dla terenu inwestycji nie obowiązuje plan miejscowy. Dodał, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, a także Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. wydali opinię o konieczności przeprowadzenia przez inwestora oceny oddziaływania ww. przedsięwzięcia na środowisko, a w konsekwencji organ I instancji stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określając jednocześnie zakres raportu. Inwestor złożył wymagany raport, po czym złożył korektę wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określając planowane przedsięwzięcie w znacznie zmniejszonym zakresie. Mając to na uwadze organ I instancji wystąpił do organów opiniujących o uzgodnienie warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia. W trakcie prowadzonego przed Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska uzupełniającego postępowania, inwestor przedłożył aneks do raportu oraz kolejną korektę. W konsekwencji Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny opinią z [...] zaopiniował w zakresie ochrony zdrowia i życia ludzkiego realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Także Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska po wielokrotnych uzupełnieniach przedłożonego w sprawie raportu i jego aneksów oraz zmniejszeniu ilości punktów zasilania z czterech do trzech, uzgodnił realizację i określił warunki dla przedsięwzięcia. Dalej Kolegium podało, że obecnie wielokrotnie skorygowany wniosek przewiduje budowę farmy wiatrowej "I." o łącznej maksymalnej mocy do 22,4 MW, składającej się z maksymalnie 7 szt. elektrowni wiatrowych o szacunkowych parametrach: wysokość każdej wieży do 120 m, średnicy każdego wirnika do 114 m, mocy znamionowej do 3,2 MW każda. Wniosek określa lokalizację turbin wiatrowych (wieży), lokalizację trzech punktów zasilania, lokalizację linii kablowych elektroenergetycznych podziemnych średniego napięcia (SN) od poszczególnych generatorów umieszczonych w gondolach elektrowni wiatrowych. Wniosek też określał sieci łączności między elektrowniami przewodami podziemnymi, lokalizację placów manewrowych przy każdej elektrowni i montażowych, wewnętrznych, utwardzonych dróg dojazdowych na terenie farmy. W opinii organu odwoławczego w kontrolowanej decyzji organ I instancji uwzględniając warunki realizacji inwestycji określone przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Inspektora Sanitarnego w O., zobowiązał inwestora do zrealizowania działań dotyczących zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W szczególności nakazał: prowadzenie w rejonie elektrowni wiatrowych porealizacyjnego monitoringu ptaków przez okres 3 lat po oddaniu obiektu do użytkowania (3 lata w okresie pierwszych 5 lat), obejmującego ocenę zmiany natężenia wykorzystywania terenu przez ptaki w porównaniu z okresem przedrealizacyjnym oraz oszacowanie śmiertelność ptaków w wyniku kolizji z elektrowniami, prowadzenie w rejonie elektrowni wiatrowych porealizacyjnego monitoringu nietoperzy przez okres 3 lat po oddaniu obiektu do użytkowania (3 lata w okresie pierwszych 5 lat), obejmującego ocenę ich śmiertelności, rejestrację ich aktywności w pobliżu wiatraków. Wyniki badań i w/w monitoringu porealizacyjnego należy przedłożyć Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w terminie trzech miesięcy po zakończeniu każdego cyklu rocznego. Przedłożone wyniki powinny zawierać ocenę oddziaływania inwestycji na populacje gatunków ptaków i nietoperzy wraz z propozycją i oceną dodatkowych rozwiązań w przypadku stwierdzenia negatywnego oddziaływania. Przedsięwzięcie wymaga sporządzenia analizy porealizacyjnej w zakresie immisji hałasu na terenach chronionych akustycznie. Pomiary hałasu należy przeprowadzić w terminie 3 miesięcy po oddaniu obiektu do użytkowania zgodnie z obowiązującymi metodykami referencyjnymi w tym zakresie. Analizę, należy przedłożyć właściwemu organowi w terminie trzech miesięcy po wykonaniu w/w pomiarów. W razie potrzeby przeanalizować dodatkowe rozwiązania w zakresie ograniczenia oddziaływania w tym zakresie wraz z ich oceną. Dalej SKO wskazało, że w uzasadnieniu badanej decyzji organ I instancji podał, że niniejsze postępowanie odbywało się z udziałem społeczeństwa. Akta sprawy dokumentują, że wszyscy zainteresowani mieli możliwość składania uwag, wniosków i dokumentów odnośnie planowanego przedsięwzięcia. Na etapie prowadzonego postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uwagi do postępowania wniosły strony oraz organizacje ekologiczne dopuszczone do udziału w postępowaniu. Do wszystkich kwestii podniesionych przez społeczeństwo organ I instancji odniósł się w bardzo obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu 28 maja 2015 r. Wójt Gminy podał do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu procedury udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W obwieszczeniu z tego samego dnia został wyznaczony termin 21 dni, w którym wszyscy zainteresowani mogli zapoznać się z dokumentacją sprawy, składać uwagi i wnioski dotyczące przedmiotowego przedsięwzięcia. Jednocześnie Wójt zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy. Ponieważ wpłynęły liczne pisma stron i mieszkańców zawierające zastrzeżenia i uwagi do planowanej realizacji inwestycji, organ po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniająco-uzupełniającego z udziałem inwestora w sposób konkretny i rzeczowy odniósł się do ww. uwag i wątpliwości społeczności lokalnej. Pismem oraz obwieszczeniem z 19 października 2015 r. Wójt Gminy zawiadomił strony postępowania o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o możliwości zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań. Jednocześnie poinformował o możliwości zapoznania się z wyjaśnieniami i odpowiedziami do uwag wniesionych na etapie udziału społeczeństwa, złożonymi przez inwestora. W dniach 25 listopada 2015 r. oraz 7 grudnia 2015 r. wpłynęły do organu wnioski stron o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Wójt uznał, iż przeprowadzenie rozprawy administracyjnej nie przyspieszy, ani nie uprości prowadzonego postępowania, a wręcz spowoduje przewlekłość i tak już długo trwającego postępowania. Kolegium podkreśliło, że jak wynika z akt sprawy w trakcie prowadzonego postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia, na każdym etapie postępowania, organ I instancji zawiadamiał strony postępowania w trybie art. 74 ust. 3 ustawy oraz art. 49 kpa poprzez obwieszczenie na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Gminy, na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Gminy, na tablicach ogłoszeń w miejscach realizacji planowanego przedsięwzięcia i jego oddziaływania oraz na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy. Ponadto w postępowaniu wzięto pod uwagę sprzeciw społeczny wobec pomysłu realizacji farmy wiatrowej, w tym bliskie położenie od istniejących zabudowań wiatraka nr 3.Iw.( ok. 342m). SKO dodało, że w uzasadnieniu badanej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że ostatecznie, po wielu zmianach, wniosek inwestora obejmował budowę siedmiu wolnostojących elektrowni wiatrowych, trzech punktów zasilająco-rozdzielczych wraz z elementami towarzyszącymi. Zgodnie z ewidencją gruntów tereny pod lokalizację turbin wiatrowych obejmują grunty orne RIV, RUI, RV, a punktów zasilająco rozdzielczych - RV, RIVa, RUI. Planowana farma wiatrowa ma się składać z dwóch skupisk elektrowni, tj. w rejonie miejscowości D. i M. Odległość między tymi skupiskami wynosi ok. 2,7 km. Najbliższe tereny mieszkalne względem turbin wiatrowych zostały określone jako zabudowa zagrodowa zlokalizowana w odległości min. 342 m. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że przeprowadzona w raporcie analiza obliczeniowa rozprzestrzeniania się hałasu wykazała przekroczenia dopuszczalnych wartości hałasu, tj. wartości 40 dB w porze nocy na terenach chronionych akustycznie wyznaczonych w mpzp B. w miejscowości Ł. (gdzie wyznaczone są tereny zabudowy jednorodzinnej, dla których dopuszczalny poziom hałasu wynosi 40 dB w porze nocy). W związku z powyższym zaplanowano limitację mocy akustycznych turbin wiatrowych. Organ II instancji zauważył, że na podstawie przeprowadzonych obliczeń i analiz w raporcie o oddziaływaniu na środowisko wykazano, iż wnioskowana inwestycja nie będzie powodowała przekroczeń dopuszczalnego poziomu hałasu zarówno w porze dziennej, jak również w nocy na terenach podlegających ochronie akustycznej, powstającego w wyniku pracy elektrowni przy założeniu maksymalnej mocy akustycznej. Jak wykazała analiza obliczeniowa w punktach odbioru na granicach występujących w otoczeniu elektrowni wiatrowych terenów zabudowy zagrodowej (30 punktów obliczeniowych), poziomy hałasu zawierają się w zakresie LAeq = 23,7 - 39,9 dB. Natomiast na granicach terenów zabudowy jednorodzinnej poziom hałasu wynosi w zakresie LAeq 28,0 dB - 39,9 dB. W raporcie założono, że stacje PZ nie stanowią istotnych źródeł hałasu, dlatego zostały pominięte w obliczeniach. W raporcie analizowano również nakładanie się i kumulowanie oddziaływań z innymi farmami wiatrowymi. Najbliższe odległości między elektrowniami wiatrowymi w gminie I. i gminie B. znajdują się między miejscowościami D., M. (gm. I.) oraz C. (gm. B.) i dotyczy to wnioskowanych elektrowni 1.lw i 2.Iw (w gminie I.) oraz elektrowni 3Bo (elektrownia Inwestora w gm. B. o mocy akustycznej 3,2 MW, wysokości wieży 120m, średnicy wirnika 114 m, w południowej części działki nr ew. 9, obręb ew. C.) i T04 (innego podmiotu w gminie B.) i takie usytuowanie zostało przeanalizowane w zakresie emisji hałasu. Najwyższy poziom hałasu skumulowanego w nocy (gdy elektrownia 3.Bo nie pracuje) występuje w miejscowości C., gdzie na większości terenów określonych w mpzp jako tereny chronione akustycznie wskazano zabudowę o dopuszczalnej wartości hałasu 45 dB w porze nocy i tam wartość obliczona jest niższa, natomiast na dwóch niewielkich działkach wyznaczono w mpzp tereny zabudowy jednorodzinnej i na nich obliczony poziom hałasu skumulowanego wyniósł 40,7 dB. Zgodnie z raportem działki te obecnie nie są zabudowane. Na pozostałych analizowanych terenach obliczenia wykazały, że poziom hałasu skumulowanego będzie niższy niż 45 dB. Kolegium podało, że z uwagi na wartości zbliżone do dopuszczalnych dla pory nocnej oraz złożoność założeń do obliczeń w celu weryfikacji założeń z raportu i wyznaczonego zasięgu oddziaływania emisji hałasu, organ za zasadne uznał nałożenie warunku dotyczącego wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie emisji hałasu na terenach chronionych akustycznie. SKO dalej podało, że funkcjonowanie elektrowni wiatrowych może mieć wpływ na emisję infradźwięków. Wskazało, że najwyższe poziomy infradźwięków mierzone obok turbin i odnotowane w literaturze wynosiły poniżej 90 dB przy 5 Hz i mniej przy wyższych częstotliwościach w miejscach oddalonych o 100 m. Oznacza to, że poziom infradźwięków już w odległości 100 m od elektrowni wiatrowych będzie się wahał w zakresie 50 - 55 dBG, tj. znacznie poniżej progu percepcji wynoszącego 90 dBG (lub 80 dBG w przypadku osób o wyjątkowej wrażliwości na infradźwięki). Funkcjonowanie elektrowni wiatrowych związane jest z ruchem łopat wirnika turbin rzucających na otaczające je tereny cień powodując tzw. "efekt migotania cienia", który występuje w krótkich okresach dnia, głównie w godzinach porannych i popołudniowych. Obecnie obowiązujące przepisy prawne nie regulują tych kwestii. W dokumentacji niniejszej sprawy dokonano analizy efektu migotania cienia przy użyciu programu WindPower. Przeprowadzona analiza wykazała, że efekt migotania cieni, od elektrowni farmy wiatrowej "I." poniżej godziny w ciągu roku może wystąpić na zabudowaniach mieszkalnych w otoczeniu tj. D., M., Ł. Efekt ten nie będzie obserwowany w miejscowościach położonych w dalszym otoczeniu ww. farmy wiatrowej. W celu minimalizacji uciążliwości w zakresie refleksów świetlnych inwestor przewiduje pokrycie konstrukcji wież matową farbą. Z uwagi na usytuowanie planowanych elektrowni wiatrowych w dwóch lokalizacjach, tj. pierwsza w miejscowościach M., D., druga w Ł. (przy odległości między nimi ok. 2,7 km) monitoring ornitologiczny prowadzony był osobno w tych miejscach. W rejonie lokalizacji M., D.(2 turbiny) podczas badań ornitologicznych zaobserwowano 62 gatunki ptaków, z czego najliczniej występującymi były: szpak, skowronek, dymówka, potrzeszcz i trznadel. Na badanym terenie stwierdzono 5 gatunków ptaków wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Ptasiej: błotniak stawowy, bocian biały, dzięcioł czarny, derkacz i gąsiorek. Badania prowadzone w okresie zimowego wskazują na występowanie 11 gatunków, z których wszystkie odnotowano poniżej wysokości pracy łopat. Monitoring w okresie wiosennym obrazuje występowanie 33 gatunków ptaków, z których 95% przebywało w pierwszej niekolizyjnej strefie wysokościowej, w strefie kolizji obserwowano myszołowa i błotniaka stawowego. Z monitoringu wynika, że na analizowanym terenie najprawdopodobniej nie gnieżdżą się ptaki drapieżne, a miejsca lokalizacji elektrowni posiadają dla tych ptaków niewielkie znaczenie. W celu zminimalizowania ryzyka kolizji ptaków z siłownikiem 7 Iw (ocena wykazała, że stanowić może potencjalnie najwyższe zagrożenie) zgodnie z zaleceniami raportu będzie on wyłączany od 1 kwietnia do 31 sierpnia od godz. 05:00 do godziny 20:00. Działanie takie powinno w dostatecznym stopniu przyczynić się do ochrony populacji ornitofauny zinwentaryzowanej na terenie inwestycji. Dla zapewnienia widoczności turbin wiatrowych przez awifaunę zastosowane będzie specjalne oznakowanie dzienne w postaci naprzemiennych pasów czerwono - białych na łopatach wirników turbin wiatrowych. Oznakowanie ma na celu ograniczenie potencjalnych kolizji ptaków z elektrowniami wiatrowymi. Wykonane zostanie także oznakowanie nocne w postaci czerwonych świateł przeszkodowych, mających za zadanie wskazanie położenia przeszkody jaką jest turbina wiatrowa. Zastosowane zostanie oświetlenie o najmniejszej, dopuszczalnej przez przepisy mocy, oraz zmniejszonej do minimum częstotliwości błysków. Stanowiący największe zagrożenie dla chiropterofauny siłownik 7 Iw wyłączany będzie w okresie aktywności nietoperzy od 1 kwietnia do 31 października od 1 godz. przed zachodem słońca do 1 godz. po wschodzie słońca, w czasie największej aktywności nietoperzy na tym obszarze, przy prędkościach wiatru < 6 m/s na wysokości turbiny i bezdeszczowej pogodzie. To samo dotyczyć będzie siłownika 2 Iw. Siłowniki 1 Iw, 4 Iw, 5 Iw, 6 Iw wyłączane będą od 1 maja do 30 czerwca i od początku sierpnia do 31 października przy uwarunkowaniach pogodowych jak wcześniej. Podane terminy korespondują z aktywnością nietoperzy w cyklu rocznym oraz z potrzebą minimalizacji ujemnych oddziaływań elektrowni wiatrowej. W przypadku dwóch turbin wiatrowych - 1 Iw i 2 Iw nie została zachowana odległość (określona w wytycznych jako min. 200 m) ich lokalizacji od skupień drzew o powierzchni większej niż 0,1 ha, o której mowa w wytycznych dotyczących wpływu elektrowni wiatrowych na nietoperze. Dla pierwszej z wymienionych elektrowni proponowana odległość wynosi 180 m. Elektrownia ta znajduje się na środku działek rolnych pozbawionych jakichkolwiek zadrzewień. Przedstawiona ocena w raporcie wskazuje, iż ryzyko śmiertelności nietoperzy z uwagi na powyższe jest niskie. Druga z przytoczonych lokalizacji (2 Iw) to działka rolna, gdzie aktywność nietoperzy oceniono jako średnią, w jej pobliżu od strony wschodniej i zachodniej znajdują się niewielkie zagajniki. Dlatego w celu zminimalizowania negatywnych oddziaływań tego siłownika na chiropterofaunę będzie on wyłączany przez cały okres aktywności nietoperzy, tj. od 1 kwietnia do 31 października od 1 godz. przed zachodem słońca do 1 godz. po wschodzie słońca podczas warunków atmosferycznych opisanych wcześniej. Organ podkreślił, że nie ma prawnych uregulowań normujących ustawowo odległości farm wiatrowych od lasów i od zabudowań. Kolegium następnie wskazało, że dla zweryfikowania prognozowanego oddziaływania elektrowni na populacje zinwentaryzowanych gatunków ptaków i nietoperzy, nałożono warunek wykonania monitoringu porealizacyjnego. Jego ocena ma w szczególności wykazać ewentualne zmiany natężenia wykorzystania terenu przez ptaki i nietoperze w odniesieniu do okresu przedrealizacyjnego, a także będzie podstawą do określenia śmiertelności ptaków i nietoperzy, mogącej powstawać w wyniku ich kolizji z turbinami wiatrowymi. Organ odwoławczy podkreślił, że biorąc pod uwagę charakter przedsięwzięcia, usytuowanie, na którym prowadzona jest działalność rolnicza i odległość od obszarów Natura 2000, nie przewiduje się znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na bioróżnorodność i cele ochrony tych obszarów. Ponadto planowane przedsięwzięcie ani jego obszar oddziaływania nie znajduje się na terenie parku narodowego, rezerwatu przyrody, użytku ekologicznego, zespołu przyrodniczo - krajobrazowego, stanowiska dokumentacyjnego, w bezpośrednim sąsiedztwie pomników przyrody, na obszarach na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone, na obszarach przylegających do jezior, na terenie uzdrowiska i obszarach ochrony uzdrowiskowej. Z analizy zawartej w przedłożonej dokumentacji wynika, iż oddziaływanie elektrowni wiatrowych na krajobraz zostanie ograniczone poprzez pomalowanie masztów kolorem matowym, który winien korespondować z otoczeniem (np. znajdującym się w tle lasem, gruntami rolnymi). Ponadto lokalizacja inwestycji nastąpi w terenie gdzie brak jest zabytków w bliskim sąsiedztwie. Odnosząc się do zarzutu, iż pomimo odmówienia ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla wiatraka 3.Iw organ w całej decyzji wymienia ten wiatrak jako element inwestycji Kolegium zauważyło, że faktycznie tak w decyzji jak i w jej załączniku nr 1 stanowiącym charakterystykę inwestycji organ wymienia wiatrak nr 3.Iw. Jednak warunki środowiskowe określone zostały dla wnioskowanej farmy wiatrakowej - bez wskazania tego numeru wiatraka. Organ I instancji wymienia przedmiotowy wiatrak tylko w sytuacji, kiedy opisuje zakres wniosku. Bezspornym jest w sprawie, że wnioskowana inwestycja dotyczyła także wiatraku 3.Iw. Niemniej jednak organ odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań dla tego właśnie wiatraka mając na uwadze protesty społeczne i stosunkowo bliskie położenie tego wiatraka od zabudowy mieszkalnej. Nie można zatem zgodzić się z autorami odwołań, że organ nie uwzględnił w niniejszej sprawie protestu społecznego. Zdaniem Kolegium, nie mają racji strony odwołujące się zarzucając nie przeprowadzenie analizy wariantowości planowanej inwestycji. Inwestor bowiem rozpatrzył dwa warianty inwestycji: elektrownie typu GAMESA, o mocy 4,5MW, rozpiętości łopat 136m, wysokości wieży 120m, jako wariant alternatywny oraz elektrownie typu Re Power, o mocy 3,2MW, rozpiętości łopat 114m, wysokości wieży 120m jako wariant realizacyjny proponowany przez inwestora oraz wariant najkorzystniejszy dla środowiska wynikający z uwarunkowań środowiskowych, który jest jednocześnie wariantem realizacyjnym, proponowanym przez inwestora. Warianty lokalizacyjne nie polegały na zmianie lokalizacyjnej elektrowni, ale na ograniczeniu zakresu inwestycji, tj. ilości elektrowni i punktów zasilania. Zmiana lokalizacji elektrowni nie była możliwa do rozważenia w aspekcie wariantowości z uwagi na ograniczeniu lokalizacji elektrowni w odniesieniu do istniejącej zabudowy lasów, zadrzewień odległości od obiektów infrastruktury technicznej i obiektów wodnych. De facto, każda zmiana wniosku w zakresie zmniejszającym wielkość inwestycji stanowiła nowy wariant lokalizacyjny całej wnioskowanej farmy. Kolegium uznało również za niezasadny zarzut braku w Raporcie oddziaływania inwestycji na środowisko analizy konfliktów społecznych. Organ podniósł, że taką analizę przedstawiono w rozdziale 12 Raportu o odziaływaniu na środowisko. Odnośnie zarzutu obniżenia wartości gruntów przeznaczonych pod agroturystykę lub inną zabudowę z uwagi na lokalizację wiatraków organ wyjaśnił, że nie ma on żadnego znaczenia w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję Lokalna Grupa Działania Powiatu, domagając się jej uchylenia zarzuciła naruszenie: 1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, polegające na braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w: a. uznaniu, że sporządzony raport jest kompletny, sporządzony prawidłowo i spełnia wszystkie ustawowe warunki, pomimo że nie zawiera elementów wymienionych w art. 66 ust. 1 ustawy, tj. opisu analizowanych wariantów, co najmniej dwóch (poza zaproponowanym) - racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najbardziej korzystnego dla środowiska i określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko każdego z tych wariantów; - brak analizy dotyczącej kwestii środowiskowych związanych z możliwością zaistnienia konfliktów społecznych (pkt II.11 postanowienia Wójta Gminy I.), b. uznaniu, że nie występuje niekorzystne oddziaływanie na ptaki i nietoperze; c. uznaniu, że rozprawa administracyjna w niniejszej sprawie jest zbędna d. uznaniu, że lokalizacja elektrowni wiatrowych nie będzie powodowała przekroczeń dopuszczalnego hałasu na terenach podlegających ochronie akustycznej pomimo, że wszystkie normy są wskazane na ich granicy i organ nie jest w stanie jednoznacznie wypowiedzieć się czy będą przekroczone; e. uznaniu, że obniżenie wartości gruntów znajdujących się w zasięgu terenów oddziaływania planowanych elektrowni wiatrowych, a w związku z tym brak możliwości prowadzenia działalności agroturystycznej, nie stanowi kwestii środowiskowych analizowanych na etapie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W uzasadnieniu strona skarżąca zarzuciła, że organ, analizując raport pominął fakt, że brak w nim jednego z elementów wymienionych w art. 66 ust. 1 ustawy tj. opisu analizowanych wariantów, co najmniej dwóch (poza zaproponowanym). Dodała, że przedłożony w niniejszej sprawie raport zawiera na stronach 101 - 102 rozdział 9.1.3 "Rodzaje wariantów rozpatrywanych w niniejszym opracowaniu", ale ogranicza się jedynie do wyjaśnienia, że w grę wchodzi tylko jeden wariant lokalizacyjny. Oznacza to, że przy obecnych warunkach nie wybuduje się elektrowni wiatrowych w innym miejscu niż tam gdzie wskazano na załączonych mapach topograficznych i ewidencyjnych. A więc, że kryterium techniczno- technologiczne narzuca jedynie dwa rodzaje wariantów: wariant optymalny pod względem ekonomicznym i wariant najkorzystniejszy z punktu widzenia ochrony środowiska. Z kryterium lokalizacyjnego i techniczno-technologicznego wynika, że najbardziej optymalnym pod względem ekonomicznym jest wariant obejmujący budowę: 11 elektrowni wiatrowych zlokalizowanych w miejscach określonych na mapach topograficznych i ewidencyjnych, turbin o mocy znamionowej 4,5MW i średnicy wirnika 136m, zamontowanych na wieży o wys. 120m, głośności 107dB przy prędkości wiatru 8m/s. Dla wskazanych lokalizacji turbin i ich parametrów dokonano analizy ich oddziaływania na środowisko ze szczególnym uwzględnieniem obszarów zamieszkałych przez ludzi. Wariant realizacyjny proponowany przez inwestora i korzystny z punktu widzenia ochrony środowiska obejmuje budowę: 7 elektrowni wiatrowych posadowionych w miejscach wskazanych na mapach topograficznych i ewidencyjnych, turbin typu REpower 3.2M114 o parametrach: moc 3,2MW, średnica wirnika 114m, wysokość wieży 12.0m, głośność 104,2dB przy prędkości wiatru 9m/s. Przy czym jest to ten sam układ turbin wiatrowych z uwzględnieniem zastrzeżeń RDOS w trakcie trwającego procesu uzgodnienia albowiem z analizy oddziaływania na środowisko wynikało, że dla turbin nie zostaną zachowane kryteria w zakresie dopuszczalnych parametrów hałasu dla pory nocnej a wartość dopuszczalna hałasu w porze nocnej przy zabudowie zagrodowej wiejskiej nie może przekraczać 45 dB. Zdaniem wnoszącego skargę wątpliwości co do możliwości wystąpienia niekorzystnego oddziaływania przedsięwzięcia nasuwa wskazana zarówno w postanowieniu uzgadniającym RDOŚ, jak i w decyzji organu I instancji potrzeba przeprowadzenia monitoringu porealizacyjnego w zakresie immisji hałasu wraz z zapisem, że w razie potrzeby przeanalizować należy dodatkowe rozwiązania w zakresie ograniczenia oddziaływania. Jak wynika z opinii Ministerstwa Zdrowia z 21 lutego 2013 r. hałas pochodzący od farm wiatrowych jest bardziej uciążliwy niż inne rodzaje hałasu i nawet poziom 40 dB w nocy może być zbyt wysoki w przypadku turbin wiatrowych. Ponadto biorąc pod uwagę, że teren ma charakter wiejski typowo rolniczy bez obiektów przemysłowych, można jednoznacznie stwierdzić, że lokalizacja elektrowni wiatrowych może wpłynąć na zmianę klimatu akustycznego okolicy. Podobne obawy budzą również zagadnienia związane z wytwarzaniem przez elektrownie wiatrowe infradźwięków, których wpływ na zdrowie ludzi nie został jednoznacznie rozpoznany. Dalej strona skarżąca zauważyła, że zlokalizowanie farm wiatrowych na terenie rolniczej przestrzeni produkcyjnej będzie miało istotny wpływ na krajobraz. Tereny, których przeznaczenie będzie zmienione w stosunku do stanu istniejącego, to tereny typowe do produkcji rolniczej o specyficznych warunkach krajobrazowych i wybudowanie elektrowni wiatrowych naruszy i zniekształci rolniczą przestrzeń produkcyjną oraz wyjątkową architekturę krajobrazu, gdyż obszar ten znajduje się w obrębie Jeleniowsko - Staszowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazowego. Wnoszący skargę również podkreślił, że istotną sprawą jest uwzględnienie opinii społeczeństwa w trakcie planowania inwestycji i przeprowadzenie rzetelnej kampanii informacyjnej. To właśnie zaproponowana przez społeczeństwo rozprawa administracyjna pozwoliłaby na przedstawienie wszelkich informacji na temat projektu i skutków jego realizacji oraz wyjaśnienie zgłaszanych przez strony wątpliwości. W tym przypadku organ potraktował udział społeczeństwa przedmiotowo. Na koniec autor skargi zwrócił uwagę, że w dniu 20 maja 2016 r. przyjęta została przez Sejm RP ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, w której określono warunki, zasady i tryb lokalizacji, realizacji oraz eksploatacji elektrowni wiatrowych oraz warunki lokalizacji zabudowy mieszkaniowej w sąsiedztwie elektrowni wiatrowych. W art. 3 i 4 tej ustawy jednoznacznie wskazano, że lokalizacja elektrowni wiatrowej następuje wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a odległość, w której mogą być lokalizowane i budowane elektrownie wiatrowe od budynku mieszkalnego jest równa lub większa od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami (całkowita wysokość elektrowni wiatrowej). Natomiast z przepisów przejściowych zawartych w tej ustawie wynika, że postępowania w przedmiocie wydania decyzji WZ, dotyczące elektrowni wiatrowych, wszczęte i niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy umarza się, a decyzje o warunkach zabudowy dotyczące elektrowni wiatrowych niezgodne z art. 4, wydane przed dniem wejścia w życie ustawy stracą moc z dniem wejścia w życie tej ustawy. W konsekwencje tych nowych regulacji zaskarżona decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, a także decyzja utrzymująca ją w mocy, jako sprzeczne z art. 4 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, nie będzie mogła być wzięta pod uwagę w procedurze uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowych wiatraków i wymagane będzie uzyskanie nowej decyzji środowiskowej zgodnej z obowiązującymi przepisami. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W niniejszej sprawie SKO utrzymało w mocy decyzję, którą organ I instancji ustalił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia zaliczonego do kategorii mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Materialnoprawną podstawę decyzji organu I instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2009 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm. – aktualnie tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 353), dalej "ustawa", a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.- aktualnie tekst jedn. Dz.U. z 2016 poz. 71). Odnosząc się do zarzutów skargi, które dotyczą naruszenia zasad postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, stwierdzić należy, że zarzuty te nie są zasadne, a Sąd akceptuje argumentację przedstawioną w tej kwestii przez Kolegium w zaskarżonej decyzji. Nie można zgodzić się ze stroną skarżącą, że przedstawiony raport nie zawiera opisu wymaganych wariantów, tj. najkorzystniejszego dla środowiska i racjonalnego wariantu alternatywnego, ani że nie wskazuje ich oddziaływania na środowisko, a w konsekwencji, że w sprawie doszło do naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy. Zgodnie z tym przepisem raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska - wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Z powyższej regulacji wynika, że raport powinien zawierać trzy warianty. Nie można jednak wykluczyć sytuacji – tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - w której wariant zaproponowany przez wnioskodawcę będzie również wariantem najkorzystniejszym dla środowiska i wówczas w praktyce będą występowały dwa dopuszczalne warianty. Dlatego też należy przyjąć, że w raporcie powinny być omówione co najmniej trzy różne warianty planowanego przedsięwzięcia, jeżeli wariant przedstawiony do realizacji przez wnioskodawcę nie jest wariantem najkorzystniejszym. W niniejszej sprawie inwestor rozpatrzył dwa warianty inwestycji: elektrownie typu GAMESA, o mocy 4,5MW, rozpiętości łopat 136m, wysokości wieży 120m, jako wariant alternatywny oraz elektrownie typu Re Power, o mocy 3,2MW, rozpiętości łopat 114m, wysokości wieży 120m jako wariant realizacyjny proponowany przez inwestora oraz wariant najkorzystniejszy dla środowiska wynikający z uwarunkowań środowiskowych, który jest jednocześnie wariantem realizacyjnym, proponowanym przez inwestora. Skoro więc wariant zaproponowany przez inwestora był wariantem najkorzystniejszym dla środowiska, to dopuszczalne było przedstawienie dwóch takich wariantów. Ponadto w raporcie podkreślono, że warianty lokalizacyjne nie polegały na zmianie lokalizacyjnej elektrowni, ale na ograniczeniu zakresu inwestycji, tj. ilości elektrowni i punktów zasilania. Sporządzający raport podał, że zmiana lokalizacji elektrowni nie była możliwa do rozważenia w aspekcie wariantowości z uwagi na ograniczenie możliwej lokalizacji elektrowni, z uwagi na istniejącą zabudowę, lasy, zadrzewienia oraz odległości od obiektów infrastruktury technicznej i obiektów wodnych. Zatem w niniejszym przypadku każda zmiana wniosku w zakresie zmniejszającym wielkość inwestycji stanowiła w istocie nowy wariant lokalizacyjny całej wnioskowanej farmy. Ponadto wariant inwestycyjny należy uznać za najkorzystniejszy dla środowiska. Zwrócić bowiem należy uwagę, że w opracowanym raporcie rozpatrywano budowę większej ilości elektrowni wiatrowych. Na wstępnym etapie projektowym zakładano 11 sztuk o parametrach: wysokości każdej wieży do 120m, średnica wirnika do 136 m, moc znamionowa do 4,5 MW, moc akustyczna do 107 dB wraz z infrastrukturą towarzyszącą w tym 5 punktów zasilająco-rozdzielczych. Następnie z uwagi na uwarunkowania środowiska przyrodniczego zrezygnowano z lokalizacji czterech elektrowni. Rezygnacja dwóch turbin podyktowana była bliskim sąsiedztwem z planowaną farmą wiatrową konkurencyjnej firmy, natomiast z pozostałych dwóch turbin zrezygnowano z uwagi na uwarunkowania chiropterologiczne i ornitologiczne na terenach ich planowanej lokalizacji. Realizacja wariantu przewidującego budowę 11 szt. elektrowni wiatrowych wymagałaby zajęcia nowych terenów pod inwestycję (w tym pod posadowienie dodatkowych elektrowni, placu manewrowego oraz pod realizację nowych odcinków dróg dojazdowych). Wariant obejmujący budowę (11 elektrowni wiatrowych) charakteryzuje się podwyższonym poziomem natężenia hałasu na granicy terenów zabudowy zagrodowej jednorodzinnej, szczególnie w rejonie zabudowań miejscowości Ł., W., M., K. M., Ł., D. Wartości natężenia hałasu w tych rejonach byłyby większe od ok. 0,2 do ok. 9 dB względem wariantu wnioskowanego. Realizacja większej liczby elektrowni wiatrowych, w aspekcie oddziaływania na środowisko, spowodowałaby: zwiększenie powierzchni terenu, poddanej przekształceniom. Tymczasem w wariancie przyjętym do realizacji rozstawienie siedmiu elektrowni zostało dostosowane do wyników monitoringów i oceny przyrodniczej oraz wymogów ochrony akustycznej terenów zabudowy mieszkaniowej. Niewątpliwie więc organ przyjął rozwiązania najlepsze dla ochrony środowiska. Nie można zgodzić się z zarzutem, że raport nie zawiera analizy kwestii związanych z możliwością zaistnienia konfliktów społecznych, skoro analiza taka została przedstawiona w rozdziale 12 Raportu o odziaływaniu na środowisko, tom I. Warto zauważyć, że z przebiegu postępowania administracyjnego w latach 2013 i 2014 nie wynikało, aby na terenie Gminy mogły zaistnieć konflikty społeczne wynikające z kwestii środowiskowych. Z akt sprawy wynika, że konflikt taki zaistniał dopiero wiosną 2015 r. Największy protest dotyczył realizacji turbiny wiatrowej nr 3.Iw i właśnie dlatego organ I instancji, uwzględniając go, odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań dla tej turbiny. Na wyeliminowanie tej turbiny z zakresu inwestycji zgodził się inwestor. W decyzji określono parametry dla pozostałych turbin z pominięciem tej mogącej negatywnie oddziaływać na pobliską zabudowę. Zdaniem Sądu słusznie organ I instancji nie przeprowadził rozprawy administracyjnej. Zwrócić należy uwagę, że w niniejszej sprawie społeczność lokalna miała zapewniony udział w postępowaniu. Uprawnienie to miało charakter rzeczywisty, gdyż organ na każdym etapie informował społeczeństwo o możliwości składania skarg wniosków i uwag dotyczących planowanego przedsięwzięcia, a następnie przeprowadzał, co do złożonych uwag postępowania wyjaśniające i uzupełniające z udziałem inwestora. W związku z powyższym słusznie organ uznał, że złożenie wniosków o przeprowadzenie rozprawy 25 listopada i 7 grudnia 2015 r. nie przyspieszy i nie uprości postępowania, a takie są przesłanki przeprowadzenia rozprawy określone w art. 89 kpa. Podkreślić należy, że między innymi dlatego wprowadzono instrumenty prawne mające zagwarantować społeczeństwu udział w postępowaniu w konkretnej sprawie, aby udział ten umożliwił również organowi zakończenie postępowania w rozsądnym terminie. Trudne do zaakceptowania są zarzuty skargi, że przedmiotowa farma wiatrowa będzie przekraczała dopuszczalne normy hałasu, skoro z raportów analiz hałasu wynika, że lokalizacja elektrowni wiatrowych takich przekroczeń nie będzie powodować na terenach podlegających ochronie akustycznej. Skarżący w skardze twierdzi, że z opinii Ministra Zdrowia z 21 lutego 2013 r. wynika, że hałas pochodzący od farm wiatrowych może wpłynąć na zmianę klimatu akustycznego okolicy. Z drugiej jednak strony skarżący nie bierze pod uwagę, że z raportu sporządzonego dla niniejszej konkretnej sprawy oraz ze stanowisk zaprezentowanych w tej sprawie przez organy wysoko wyspecjalizowane w zakresie ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzkiego wynika, że hałas, migotanie cienia, infradźwięki, promieniowanie elektroenergetyczne, jakie będzie emitować praca siedmiu elektrowni wiatrowych - nie są szkodliwe dla zdrowia ludzi. Z kolei raporty opracowane przez rzeczoznawców z dziedziny chiropterofauny i awifauny wskazują, że przy określonych w decyzji uwarunkowaniach środowiskowych, budowa przedmiotowych wiatraków nie będzie oddziaływać niekorzystnie na ptaki i nietoperze, zwłaszcza w sytuacji, gdy farma została zmniejszona o jeden wiatrak i w sposób istotny ograniczona godzinowo jej praca. Podkreślić należy, że wyspecjalizowany organ w sprawie ochrony środowiska uznał, że farma wiatrowa (przy założeniu siedmiu wiatraków) nie będzie powodować istotnego zagrożenia dla ptaków i nietoperzy. Tym bardziej zatem farma składająca się z sześciu wiatraków nie będzie szkodliwa dla środowiska. Odnośnie zarzutu obniżenia wartości gruntów przeznaczonych pod agroturystykę lub inną zabudowę z uwagi na lokalizację wiatraków, Sąd całkowicie zgadza się z organami obu instancji, że zarzut ten nie ma żadnego znaczenia w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań. Jak wynika z raportu, krajobraz nie będzie zniekształcony w sposób istotny, a to dzięki wprowadzeniu odpowiedniego malowania masztów i innych podobnych zabiegów. Nadto sama decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie upoważnia do budowy planowanej inwestycji, w związku z czym nie ma wpływu na wartość gruntów, czy też sposób ich ekologicznego użytkowania. Reasumując skoro przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań wykazało, że inwestycja opisana we wniosku – zmienianym przez inwestora w stosunku do wniosku pierwotnego – nie zagraża środowisku, spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska, to organ nie miał podstaw do odmowy wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania. Ponadto przeprowadzając przed jej wdaniem postępowanie organ stosował się do przepisów je regulujących, a wydana decyzja środowiskowa zawiera elementy określone w art. 82 ust. 1 ustawy. W nawiązaniu do zawartego w uzasadnieniu skargi poglądu, że w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. 2016.961), zaskarżona decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, jako sprzeczna z art. 4 tej ustawy, nie będzie mogła być wzięta pod uwagę w procedurze uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowych wiatraków i wymagane będzie uzyskanie nowej decyzji środowiskowej zgodnej z obowiązującymi przepisami, należy zauważyć, że przepisy ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, która weszła w życie w dniu 16 lipca 2016 r., nie miały zastosowania w niniejszej sprawie. Wynika to z faktu, że brak jest w przepisach przejściowych tej ustawy regulacji dotyczących decyzji środowiskowych wydanych przed jej wejściem w życie, jak ma to miejsce w rozpatrywanym przypadku. Natomiast możliwość, (a ściślej niemożliwość) wykorzystania decyzji środowiskowej sprzecznej z nową regulacją dotyczącą minimalnych odległości elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych, w toku dalszego postępowania zmierzającego do realizacji takiej inwestycji, nie mogła mieć wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji, skoro zapadła ona przed wejściem w życie ustawy z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jeden. Dz.U. 2016.718 ze zm.).