II SA/Wr 497/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Alicja Palus, Sędziowie Sędzia WSA - Olga Białek, Sędzia NSA - Halina Kremis (spr.), , Protokolant asystent sędziego - Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2016 r. sprawy ze skargi P.B. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego oraz garażu wolnostojącego dwustanowiskowego oddala skargę w całości. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starosta K. udzielił E.K. i P.K. pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego oraz garażu wolnostojącego dwustanowiskowego (bez przyłączy i bez wjazdu) w miejscowości W., gm. N.R., działka nr 72/14, AM-2, obręb W.. Kolejną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] organ ten zmienił w/w decyzję. W dniu 13 sierpnia 2015 r. do Wojewody D. wpłynęły dwa podania P.B. zawierające żądania "unieważnienia" decyzji Starosty K. z dnia 4 listopada 2013 r. Nr 44/2013 oraz "objęcia nadzorem organ podrzędny, tj. Starostwo Powiatowe w K.". Z treści obu pism wynikało, że owo "objęcie nadzorem" miało mieć związek z budową garażu dwustanowiskowego na działce sąsiedniej. Jednocześnie w jednym z podań skarżący przytoczył decyzję Starosty K. z dnia [...] r. Nr [...], stwierdzając, że posiada ona wiele błędów oraz nie był ujęty jako strona postępowania. W związku z w/w pismem Wojewoda pismem z dnia 23 września 2015 r. poinformował P.B., że podana przez niego decyzja z dnia [...] r. Nr [...] jest decyzją dotyczącą warunków zabudowy i właściwym organem do stwierdzenia jej nieważności jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Z kolei, w kwestii "objęcia nadzorem" w przedmiocie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę garażu dwustanowiskowego na działce sąsiedniej wskazano, że możliwe jest zastosowanie jednego z dwóch trybów nadzwyczajnych, tj. stwierdzenia nieważności decyzji lub też wznowienia postępowania. Jednocześnie wezwano P.B. do sprecyzowania swego żądania poprzez wskazanie jednego z trybów. W odpowiedzi na to wezwanie P.B. pismem z dnia 5 października 2015 r. jako podstawę prawną swego żądania podał przesłanki art. 145 § 1 pkt 1, 5 i 6 K.p.a., wskazując znak decyzji z dnia [...] r. Nr [...]. Następnie Wojewoda pismem z dnia 19 października 2015 r. przekazał Staroście K. podanie P.B. celem załatwienia zgodnie z właściwością. Po otrzymaniu podania, Starosta K. pismem z dnia 2 listopada 2015 r. wezwał skarżącego do sprecyzowania podania poprzez wskazanie właściwego trybu wynikającego z art. 145 § 1 K.p.a. oraz dostarczenie dokumentów potwierdzających dokładną datę powzięcia wiadomości o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r. Nr [...]. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący pismem z dnia 10 listopada 2015 r. odwołując się do decyzji Starosty K. Nr "[...]", zażądał wznowienia postępowania wskazując, że został naruszony jego interes prawny jak i zażądał wstrzymania budowy garażu. Następnie, postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], podjętym na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", Starosta K. odmówił wznowienia postępowania zakończonego wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że P.B. nie wykazał, iż podanie o wznowienie postępowania zostało złożone z zachowaniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a., oraz nie wskazał przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania, o których mowa w art. 145 K.p.a.. Na to postanowienie zażalenie wniósł P.B., wskazując w nim, że Starostwo nie ujęło do jako dotychczasowo stronę w postępowaniu w związku z decyzją z dnia 9 kwietnia 2015 r., która została dotknięta kwalifikowaną wadliwością wymienioną w art. 145 § 1 pkt 2, 4, oraz 5 K.p.a.. Po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia Wojewoda D. wydał w dniu [...] r. postanowienie Nr [...], którym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ drugiej instancji powołując się na przepisy art. 147, art. 149, art. 148 K.p.a., wskazał, że w badanej sprawie P.B. jako podstawę wznowienia wskazał na art. 145 § 1 pkt 2, 4, oraz 5 K.p.a.. Zgodnie z tymi przepisami, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli decyzja wydana została w wyniku przestępstwa (pkt 2), strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4) oraz wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5). W trakcie prowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania P.B. nie przedstawił dowodu wskazującego, że decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. Fakt popełnienia przestępstwa nie może opierać na swobodnym uznaniu osoby wnoszącej podanie lecz musi być stwierdzony orzeczeniem sądu. Kolejna przesłanka - polegająca na nieuczestniczeniu przez stronę w postępowaniu (pkt 4) - została wyjaśniona w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że P.B. został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego oraz garażu wolnostojącego dwustanowiskowego i była do niego kierowana korespondencja. Ponadto w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru decyzji Starosty K. z dnia [...] r. podpisane przez P.B.. Wskazana powyżej decyzja została przez niego odebrana osobiście w dniu 21 stycznia 2014 r.. Jak wskazano powyżej, w przypadku przesłanki, o której jest mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., miesięczny termin na złożenie podania wynosi miesiąc czasu liczony od dnia kiedy to strona dowiedziała się o decyzji. Na gruncie rozpatrywanej sprawy miesięczny termin liczony jest od dnia odbioru decyzji, czyli od dnia kiedy to P.B. o niej się dowiedział. W tym przypadku należy uznać, że minął już miesięczny termin przewidziany do wniesienia podania, o którym mowa w rat. 148 § 1 pkt 4 K.p.a. (decyzja została odebrana w dniu 21 stycznia 2014 r., natomiast podanie zostało wniesione w dniu 13 sierpnia 2015 r.). Odnosząc się do przesłanki trzeciej - czyli, że wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5), Wojewoda wskazał, że P.B. w swej odpowiedzi z dnia 10 listopada 2015 r. wspomniał o prowadzonym postępowaniu w przedmiocie wznowienia znaków granicznych, które miało mieć miejsce w dniu 17 kwietnia 2013 r. Z kolei kwestionowana przez niego decyzja pochodzi z [...] r. Zakładając, że podane wznowienie znaków granicznych stanowi istotną dla sprawy okoliczność faktyczną, w tym przypadku należy mieć na uwadze treść art. 148 K.p.a., który określa termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Jednoznacznie on stanowi, że termin do wniesienia podania w przedmiocie wznowienia postępowania wynosi jeden miesiąc od dnia w którym strona dowiedziała o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Tym samym, zestawiając datę powzięcia okoliczności mogącej, w ocenie skarżącego, stanowić podstawę do wznowienia postępowania (17 kwietnia 2013 r. - data wznowienia znaków granicznych) a datą wydania decyzji ([...] r.) datą wniesienia podania dotyczącego wznowienia postępowania (13 sierpnia 2015 r. - data wniesienia podania do Wojewody) organ uznał, że minął termin przewidziany na wniesienie podania w przedmiocie wznowienia postępowania. Niezależnie od powyższego Wojewoda zwrócił uwagę, że P.B. w swym piśmie z dnia 10 listopada 2015 r., będącym odpowiedzią na wezwanie organu pierwszej instancji z dnia 2 listopada 2015 r., wskazał również na decyzję z dnia [...] r. Nr [...], podając przy tym, że nie został uznany za stronę postępowania. Kwestia dotycząca nieuwzględnienia P.B. za stronę postępowania przy wydawaniu podanej w poprzednim zdaniu decyzji została przez niego poruszona również w jednym z podań z dnia 12 sierpnia 2015 r. skierowanym do Wojewody. Wyjaśnienie tej kwestii wykracza poza ustalenia zawarte w niniejszej decyzji, gdyż dotyczą one wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r. Niemniej, nie jest wykluczone, że żądanie wznowienia postępowania obejmowało również sprawę zakończoną decyzją z dnia [...] r., co organ powinien wyjaśnić z udziałem wnoszącego podanie. Okoliczność ta nie miała jednak wpływu na prawidłowość ocenianego postanowienia dotyczącego sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] r.. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższe postanowienie wniósł P.B., podnosząc w niej, że powodem sprzeciwu jest realizowana budowa garażu na granicy z posesją skarżącego, która jest niezgodna z decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] r. Nr [...]. Decyzją z dnia [...] r., w której skarżący nie został ujęty jako strona postępowania, pomimo że był stroną w decyzji Starosty z dnia [...] r., inwestor zmienił konstrukcję budynku garażowego ze stalowej na szkieletowo-deskową i kąt nachylenia połaci dachowych z 20˚ na 35˚ oraz przybudował budynek garażowy do budynku jednorodzinnego, który został wybudowany na podstawie gotowego projektu budowlanego i tym wyczerpał warunki zabudowy, które reguluje decyzja Wójta Gminy z dnia [...] r.. Pomimo tego inwestor kontynuuje budowę garażu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Badając pod tym kątem zaskarżone postanowienie Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa, o jakim mowa w przywołanym wyżej art. 145 § 1 P.p.s.a.. Należy wskazać, że zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie zostało podjęte w postępowaniu nadzwyczajnym, tj. w sprawie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty K. z dnia [...] r. Nr [...], którą udzielono E.K. i P.K. pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego oraz garażu wolnostojącego dwustanowiskowego (bez przyłączy i bez wjazdu) w miejscowości W., gm. N.R., działka nr 72/14, AM-2, obręb W.. Podstawę zaś jego wydania stanowi przepis art. 149 § 3 K.p.a., zgodnie z którym odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Stosownie do art. 149 § 1 K.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2). Oznacza to, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a., oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów wymienionych w art. 148 K.p.a. Natomiast, jeśli przekroczono termin do jego złożenia lub wniosek nie wskazuje przesłanek do wznowienia postępowania, organ administracji wyda, na podstawie § 3 art. 149 K.p.a., postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Podstawą żądania wznowienia postępowania w niniejszej sprawie są trzy przesłanki z art. 145 § 1 K.p.a., które zostały wskazane w piśmie z dnia 5 października 2015 r., tj. z pkt 1, pkt 5 i pkt 6. Zgodnie z art. 145 § 1 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (pkt 1); wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5); decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu (pkt 6). Zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.). W niniejszej sprawie Starosta pismem z dnia 2 listopada 2015 r. wezwał skarżącego do sprecyzowania podania poprzez wskazanie właściwego trybu wynikającego z art. 145 § 1 K.p.a. oraz dostarczenie dokumentów potwierdzających dokładną datę powzięcia wiadomości o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r.. W odpowiedzi na powyższe wezwanie P.B. pismem z dnia 10 listopada 2015 r. wskazał jedynie, że w związku z decyzją z dnia [...] r. i nieujęciu go jako strony domaga się wznowienia pozwolenia na budowę, gdyż narusza to jego interes prawny. Skarżący nie wskazał jednak ani właściwego trybu wynikającego z art. 145 § 1 K.p.a. ani nie dostarczył żadnych dokumentów potwierdzających dokładną datę powzięcia wiadomości o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r.. To już dawało podstawę do podjęcia na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. – jak też to uczynił organ pierwszej instancji – postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Niezależnie od powyższego należy jeszcze wskazać, że jeżeli podstawą żądania wznowienia postępowania jest przepis art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., to wnioskodawca winien określenia o jakie dowody chodzi i przedstawić jakiegokolwiek orzeczenia w tym przedmiocie. Wznowienie postępowania na w/w podstawie dopuszczalne jest co do zasady wtedy, gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, a sfałszowanie dowodu stwierdzone zostało orzeczeniem sądu lub innego organu. Wznowienie nie może nastąpić, jeżeli ani sąd, ani inny właściwy organ nie stwierdził prawomocnie sfałszowania dowodu ani popełnienia przestępstwa przy wydawaniu określonej decyzji. Organ administracji nie może przeprowadzić takiego dowodu we własnym zakresie, zaś strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy, musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany. Takiego dowodu skarżący w toku postepowania nie przedstawił. Tym samym należało przyjąć, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia postępowania. To również dawało podstawę do podjęcia postanowienia w trybie art. 149 § 3 K.p.a. Odnosząc się zaś do przesłanki z punktu 5 art. 145 § 1 K.p.a., można za Wojewodą wskazać, że P.B. w swej odpowiedzi z dnia 10 listopada 2015 r. wspomniał o prowadzonym postępowaniu w przedmiocie wznowienia znaków granicznych, które miało mieć miejsce w dniu 17 kwietnia 2013 r. Z kolei kwestionowana przez niego decyzja pochodzi z [...] r. Zakładając, że podane wznowienie znaków granicznych stanowi istotną dla sprawy okoliczność faktyczną, w tym przypadku należy mieć na uwadze treść art. 148 K.p.a., który określa termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Tym samym, zestawiając datę powzięcia okoliczności mogącej - w ocenie skarżącego - stanowić podstawę do wznowienia postępowania (17 kwietnia 2013 r. - data wznowienia znaków granicznych) a datą wydania decyzji ([...] r.) datą wniesienia podania dotyczącego wznowienia postępowania ([...] r. - data wniesienia podania do Wojewody) słusznie organ uznał, że minął termin przewidziany na wniesienie podania w przedmiocie wznowienia postępowania. Ze skargi wynika, ponieważ skarżący nie przedstawił żadnych zarzutów pod adresem podjętych w niniejszej sprawie zarzutów, że w istocie kwestionuje fakt pominięcia go jako strony postępowania przy podejmowaniu decyzji z dnia [...] r. (co może stanowić podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), którą zmieniono decyzję z dnia [...] r., mimo że był stroną w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] r. Słusznie zatem wskazał organ, że wyjaśnienie powyższej kwestii wykracza poza ustalenia zawarte w niniejszej decyzji, gdyż dotyczą one wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r. Uwzględniając powyższe, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem, a to obligowało do oddalenia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.. Stąd orzeczono jak w sentencji.