II GZ 449/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A.] Sp. j. w R. na punkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 lutego 2017 r. sygn. akt III SA/Gl 1319/16 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi [A.] Sp. j. w R., [B.] Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie zawarte w punkcie drugim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i w tym zakresie przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 23 lutego 2017 r. o sygn. akt III SA/Gl 1319/16, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [A.] Sp. j. w R., [B.] Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Katowicach z dnia [...] czerwca 2015 r., a w pkt 2 zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Katowicach na rzecz [B.] Sp. z o.o. w K. 5537 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia podjętego w pkt 2 wyroku Sąd wskazał, że o kosztach orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W zażaleniu złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca [A.] Sp. j. w R., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o zmianę postanowienia o kosztach zawartego w punkcie 2 powyższego wyroku poprzez zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w Katowicach na rzecz [A.] Sp. j. w R. zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, zarzucając naruszenie art. 202 § 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie w tej sprawie, polegające w szczególności na braku orzeczenia kwoty zwrotu kosztów na rzecz strony skarżącej. Wnosząca zażalenie argumentowała, że Sąd w rozstrzygnięciu o kosztach postępowania sądowego należnych od organu pominął ją niezasadnie, mimo że wniosła skargę na powyższą decyzję wraz z [B.] Sp. z o.o. w K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że Naczelnik Urzędu Celnego w Katowicach decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., działając na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612) wymierzył [A.] Sp. j. w R. oraz [B.] Sp. z o.o. w K. karę pieniężną w wysokości 24000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w Katowicach utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Na powyższą decyzję jedną skargę wniosły obydwie ukarane spółki, reprezentowane przez radcę prawnego. Na wezwanie Sądu skarżące uiściły jeden wpis od skargi w wysokości 720 zł, stosownie do treści § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) i dwie opłaty skarbowe w wysokości 17 zł od pełnomocnictw udzielonych radcy prawnemu. Wskazanym na wstępie wyrokiem WSA w Gliwicach w pkt 1 uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając, że "W tym stanie rzeczy, wobec braku wyraźnej normy zezwalającej organowi administracji na zastosowanie i orzeczenie odpowiedzialności solidarnej (w istocie wymiaru kary na zasadzie solidarności) doszło do wadliwej wykładni przepisu prawa materialnego (art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.), które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie było bowiem podstaw do nałożenia kary pieniężnej solidarnie na skarżących" [Sąd stwierdził, że organy nie wykazały, iż [A.] Sp. z o.o. w R. była, obok drugiej skarżącej, urządzającym gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.], natomiast w punkcie 2 WSA zasądził zwrot kosztów postępowania od organu tylko na rzecz jednej ze skarżących – [B.] Sp. z o.o. w K., pomijając drugą stronę skarżącą. Od wyroku nie wniesiono skargi kasacyjnej. Zamiast tego, w przepisanym prawem terminie, autor skargi, działając jako pełnomocnik [A.] Sp. z o.o. w R., podkreślił pominięcie w rozstrzygnięciu o kosztach tej spółki i wniósł o zasądzenie także na jej rzecz od organu należnych kosztów postępowania sądowego. Zażalenie podlegało uwzględnieniu, bowiem istotnie, podejmując rozstrzygnięcie o kosztach postępowania Sąd I instancji nie uwzględnił faktu, że jedną skargę wniosły w niniejszej sprawie dwa różne podmioty, ukarane wbrew treści przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. wspólną/łączną karą pieniężną, a zatem zaistniała sytuacja współuczestnictwa w sporze i z tego względu, błędnie nie zastosował art. 202 § 1 i 2 p.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami, jeżeli po stronie skarżącej występuje kilku uprawnionych w sprawie, zwrot kosztów przysługuje każdemu z nich odpowiednio do udziału w sprawie. Jeżeli zaś uprawnienia lub obowiązki skarżących, o których mowa w § 1, związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, zwrot kosztów następuje na ich rzecz solidarnie. W piśmiennictwie wskazuje się, że "W przypadkach przewidzianych w art. 202 § 1 p.p.s.a. zwrot kosztów postępowania poszczególnym skarżącym jest uzależniony od złożenia przez każdego z nich oddzielnego wniosku w tym zakresie (...). Odnośnie natomiast do sytuacji, o których mowa w art. 202 § 2 p.p.s.a., należy przyjąć, że wystarczający jest wniosek co najmniej jednego ze współskarżących (...), aby nastąpił na ich rzecz solidarny zwrot kosztów postępowania." (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 3. wydanie zmienione i uzupełnione, wyd. C.H.BECK, Warszawa 2015, str. 753). Przypomnieć dalej należy, że niewątpliwie w skardze (patrz: k. 4 akt sądowych) znajduje się wniosek o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych, sformułowany przez autora skargi w imieniu obydwu skarżących tj. [A.] Sp. j. w R. i [B.] Sp. z o.o. w K. Uwzględnienie tego wniosku przez Sąd I instancji, w sytuacji uchylenia wydanych w tej sprawie decyzji organów administracji I i II instancji, tylko w części dotyczącej [B.] Sp. z o.o. w K. narusza powyższe przepisy, ponieważ w sposób nieuprawniony pomija współuczestnika sporu w rozliczeniu kosztów postępowania. Narusza również art. 200 p.p.s.a., w myśl którego w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw oraz art. 205 § 2 p.p.s.a., bowiem, co oczywiste, drugi skarżący był także reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Co więcej, uzasadnienie rozstrzygnięcia o kosztach ogranicza się zaledwie do wymienienia przepisów art. 200 i art. 205 p.p.s.a., a to nie pozwala poznać motywów, którymi kierował się WSA podejmując kontrolowane orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania. Ponownie rozstrzygając o kosztach, Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględni powyższe rozważania i orzeknie o zwrocie kosztów postępowania sądowego należnych dwóm skarżącym, z zastosowaniem właściwych podstaw prawnych, nie pomijając przy tym ani stosownych przepisów aktów wykonawczych, ani obowiązującej od 1 marca 2017 r. ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947 ze zm.). Tym razem WSA precyzyjnie uzasadni podjęte rozstrzygnięcie. Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.