I SA/Gl 380/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Cz. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia o zaliczeniu wpłat z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia odrzucić skargę. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w C., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata Ł. N., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., oznaczone w sentencji postanowienia, w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia o zaliczeniu wpłat z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Do skargi zostało dołączone pełnomocnictwo udzielone przez zarząd A sp. z o.o. w C. (dalej jako "A sp. z o.o. w C."). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 26 kwietnia 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dokumentów wykazujących umocowanie osoby podpisanej pod skargą do reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym albo sądami administracyjnymi, w szczególności poprzez nadesłanie statutu skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej oraz uchwały o powołaniu członków jej zarządu, nadesłanie dokumentu, z którego wynika powierzenie A sp. z o.o. w C. zarządu przez skarżącą Wspólnotę, wskazującego na umocowanie do reprezentowania jej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym albo sądami administracyjnymi, nadesłanie dokumentu, z którego wynika upoważnienie do podpisania pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi Ł. N. i określającego sposób reprezentacji A sp. z o.o. w C., w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Powyższe zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 16 maja 2016 r. W dniu 23 maja 2016 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył: – dokument nazwany uchwałą zebrania właścicieli lokali Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] z dnia 17 czerwca 2013 r. (w dokumencie tym wskazano, że do zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej w określonym składzie dwuosobowym wybrano dodatkowo jedną osobę; dokument ten podpisały dwie spośród tych osób, działające jako "zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej"); – pełnomocnictwo do działania w imieniu skarżącej w niniejszej sprawie (zostało ono podpisane przez te same dwie osoby). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu wskutek niewykonania wezwania do uzupełnienia jej braków formalnych. Należy bowiem mieć na względzie, że w myśl art. 28 § 1 i art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako: p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W przypadku gdy pierwsza czynność sprowadza się do złożenia pisma, konieczne jest więc załączenie do niego takiego dokumentu. W razie braku przesądzenia kwestii możności podpisania pisma przez osobę, która to uczyniła, nie jest możliwe ustalenie, czy pismo to wyraża wolę podmiotu, w którego imieniu zostało wniesione. Jeśli zaś pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu na skutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Niewykonanie takiego wezwania skutkuje wydaniem przez przewodniczącego zarządzenia o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, co następuje na podstawie art. 49 § 2 zd. 1 p.p.s.a., a jeżeli pismem tym jest skarga, to zastosowanie ma art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym podlega ona odrzuceniu przez sąd. Jest przy tym oczywiste, że w przypadku, gdy strona działa przez pełnomocnika, to na nim spoczywa powinność spełnienia powyższego wymogu i to on jest adresatem wspomnianego wezwania. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona przez pełnomocnika Wspólnoty Mieszkaniowej. Wyjaśnienie, czy pełnomocnik ten został umocowany do działania w imieniu skarżącej przez osoby upoważnione do jej reprezentacji było zatem niezbędne do nadania skardze dalszego biegu. W tym celu, mając na względzie pełnomocnictwo załączone do skargi, wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dokumentów wykazujących umocowanie osoby podpisanej pod skargą do reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym albo sądami administracyjnymi, w szczególności poprzez nadesłanie statutu skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej oraz uchwały o powołaniu członków jej zarządu, nadesłanie dokumentu, z którego wynika powierzenie A sp. z o.o. w C. zarządu przez skarżącą Wspólnotę, wskazującego na umocowanie do reprezentowania jej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym albo sądami administracyjnymi oraz nadesłanie dokumentu, z którego wynika upoważnienie do podpisania pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi Ł. N. i określającego sposób reprezentacji A sp. z o.o. w C.. W udzielonej terminowo odpowiedzi na wezwanie do akt niniejszej sprawy złożono: dokument nazwany uchwałą zebrania właścicieli lokali skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej, mający wskazywać skład jej zarządu, oraz pełnomocnictwo podpisane w imieniu skarżącej przez osoby w tym dokumencie wymienione. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że do akt sprawy nie został przedłożony jakikolwiek dokument dotyczący A sp. z o.o. w C.. Nadal niewyjaśnione pozostało zatem to, czy osoby, które w imieniu tej Spółki podpisały pełnomocnictwo załączone do skargi były do tego upoważnione. Nie wykazano też, by Spółka ta mogła działać w imieniu skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej, w szczególności – udzielić pełnomocnictwa adwokatowi, który wniósł skargę. Braki formalne skargi nie zostały uzupełnione także w odpowiedzi na wezwanie do dokonania tej czynności, albowiem wówczas pełnomocnik skarżącej przedłożył dokument, który – pomimo oznaczenia – nie jest uchwałą właścicieli lokali i nie pozwala na stwierdzenie, że równocześnie przesłane pełnomocnictwo podpisały osoby do tego uprawnione. Przedstawienie motywów tej kwalifikacji należy rozpocząć od wskazania, że stosownie do art. 18 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t. j. - Dz. U. z 2015 r., poz. 1892), dalej powoływanej jako: u.w.l., właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej (ust. 1). Jeżeli sposobu zarządu nie określono w umowie, o której mowa w ust. 1, lub w uchwale zaprotokołowanej przez notariusza, obowiązują zasady określone w niniejszym rozdziale (ust. 3). Następnie należy podnieść, że stosownie do art. 20 ust. 1 u.w.l. jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Członkiem zarządu może być wyłącznie osoba fizyczna wybrana spośród właścicieli lokali lub spoza ich grona, zaś według art. 21 u.w.l. zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali (ust. 1), gdy zarząd jest kilkuosobowy, oświadczenia woli za wspólnotę mieszkaniową składają przynajmniej dwaj jego członkowie (ust. 2). Z pism przedłożonych na wezwanie Sądu wynika, że w skarżącej Wspólnocie Mieszkaniowej został wybrany zarząd, o którym mowa w art. 20 i 21 u.w.l. Zatem to ten organ skarżącej jednostki organizacyjnej (w składzie dwóch osób – art. 21 ust. 1 i 2 u.w.l.) był uprawniony do podpisania pełnomocnictwa do złożenia skargi. W konsekwencji, powinnością strony skarżącej – jeśli zamierzała usunąć braki formalne skargi – było wykazanie, że dwie konkretne osoby, które podpisały pełnomocnictwo złożone w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, wchodzą w skład zarządu skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej. Zadaniu temu jednak nie sprostano. Zgodnie bowiem z 21 ust. 1 u.w.l. wybór danej osoby do zarządu wspólnoty mieszkaniowej następuje w drodze uchwały właścicieli lokali. W dalszej kolejności należy zauważyć, że podmioty prawne typu korporacyjnego składają oświadczenia woli w formie uchwał odpowiednich organów. Podobnie jest ze wspólnotami właścicieli lokali, obejmującymi zabudowaną nieruchomość, w której została wyodrębniona własność poszczególnych lokali. Powszechnie przyjmuje się, że wspólnota taka ma zdolność prawną, chociaż nie jest osobą prawną (art. 331 § 1 Kodeksu cywilnego). Stosownie do art. 23 u.w.l. uchwały właścicieli lokali są podejmowane bądź na zebraniu, bądź w drodze indywidualnego zbierania głosów przez zarząd, przy czym uchwała może być wynikiem głosów oddanych częściowo na zebraniu, częściowo w drodze indywidualnego ich zbierania (ust. 1). Uchwały zapadają większością głosów właścicieli lokali, liczoną według wielkości udziałów, chyba że w umowie lub w uchwale podjętej w tym trybie postanowiono, że w określonej sprawie na każdego właściciela przypada jeden głos (ust. 2). Nie ulega zatem wątpliwości, że w tych wspólnotach mieszkaniowych, w których właściciele mają prawo podejmować uchwały o wyborze członków zarządu, o tym czy uchwała została podjęta, decyduje spełnienie określonych w u.w.l. warunków. Istotne jest m. in. czy za jej podjęciem wypowiedziała się większość właścicieli obliczana w stosunku do wszystkich osób wchodzących w skład wspólnoty mieszkaniowej (będących w chwili podejmowania uchwały właścicielami lokali w danej nieruchomości). Podjęta uchwała to taka, za którą opowiedziała się więc wspomniana większość. Jednak przede wszystkim należy zaakcentować, iż ma to być uchwała właścicieli lokali (art. 20 ust. 1 u.w.l.), a nie uchwała zarządu. Zarząd wspólnoty mieszkaniowej jest jej organem wykonawczym – kieruje sprawami wspólnoty i reprezentuje ją na zewnątrz (art. 21 ust. 1 u.w.l.), lecz nie ma kompetencji do kreowania swojego składu (wyboru oraz odwoływania z zarządu). Funkcjonuje nawet pojęcie uchwały nieistniejącej, której przykładem jest uchwała wspólnoty mieszkaniowej podjęta bez wymaganego statutem quorum lub bez wymaganej większości głosów (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. akt I CK 336/05, Lex nr 424423 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt I ACa 1036/14, Lex nr 1681972). Przedłożony w niniejszej sprawie (w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi) dokument, mający wykazywać, że dwie osoby, które podpisały równocześnie złożone pełnomocnictwo, wchodzą w skład zarządu skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej, został co prawda nazwany uchwałą właścicieli lokali, niemniej jednak analiza jego treści nie pozwala na uznanie, by był nią w istocie, czy szerzej, aby wykazywał, że te osoby zostały – i to kiedykolwiek – skutecznie wybrane do zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej. Nie spełnia on bowiem wymogów opisanych w art. 23 u.w.l. Nie wynika z niego, by większość głosów właścicieli lokali była za ukształtowaniem zarządu w sposób w nim opisany. Z przedłożonego dokumentu wynika jedynie, że modyfikacji w składzie zarządu dokonuje sam zarząd. Ponadto, co w tej sprawie jest również istotne, pierwotny skład zarządu (sprzed tejże modyfikacji) także nie został w żaden sposób poparty dowodem. Dokument ten nie może zatem służyć wykazaniu, że większość głosów właścicieli lokali została oddana za wybraniem zarządu skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej. Nie stanowi on więc dowodu zaistnienia tej okoliczności i tym samym nie może zostać uznany za wystarczająco dokumentujący wybór do zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej dwóch osób, które podpisały nadesłane w sprawie pełnomocnictwo. Przykładem bowiem spełnienia tego wymogu, co jest znane sądowi z urzędu z innych spraw, w których wspólnotę mieszkaniową reprezentował ten sam pełnomocnik (autor skargi), jest nadesłanie protokołu z zebrania właścicieli lokali, w którym opisane zostały wszystkie wskazane w art. 23 u.w.l. okoliczności i została zawarta uchwała właścicieli o wyborze konkretnej osoby (osób) do zarządu wspólnoty. W świetle wyżej wskazanych okoliczności uznać należało, że – pomimo wezwania – pełnomocnik skarżącej nie spełnił wymogu wykazania swego umocowania do wniesienia skargi i dlatego skargę tę należało odrzucić na podstawie wyżej powołanego art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.