IV SA/Gl 225/15
WyrokWSA w Gliwicach2015-11-02
Skład orzekający: Szczepan Prax, Beata Kozicka, Andrzej Matan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doktorantowi, który nie spełnia wymogu prowadzenia samodzielnych zajęć dydaktycznych w minimalnym wymiarze określonym w regulaminie uczelni, może zostać przyznane zwiększenie stypendium doktoranckiego, nawet jeśli posiada osiągnięcia naukowe i inne usprawiedliwienia braku realizacji tych zajęć?Ratio decidendi
Zwiększenie stypendium doktoranckiego może być przyznane doktorantowi, który wyróżnia się zarówno w pracy naukowej, jak i dydaktycznej. Brak realizacji minimalnego wymiaru samodzielnych zajęć dydaktycznych, nawet z usprawiedliwionych przyczyn, skutkuje brakiem spełnienia przesłanki do przyznania tego świadczenia, co jest zgodne z przepisami Prawa o szkolnictwie wyższym i regulaminem uczelni. Sąd administracyjny nie bada zasadności oceny punktowej za pracę dydaktyczną, jeśli mieści się ona w granicach autonomii uczelni.Stan faktyczny
Rektor Politechniki odmówił P. K. przyznania stypendium doktoranckiego, wskazując na niespełnienie kryteriów regulaminu, w tym zajęcie nierekomendowanej pozycji na liście rankingowej i brak wystarczającej liczby samodzielnie przeprowadzonych godzin dydaktycznych. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Rektora w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, twierdząc, że powinna znaleźć się w grupie najlepszych doktorantów i że jej osiągnięcia naukowe oraz usprawiedliwione braki w pracy dydaktycznej powinny zostać uwzględnione. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2015 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Rektora Politechniki C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stypendium doktoranckiego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Rektor ds. Nauki Politechniki [...] na podstawie art. 200a ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 572, ze zm.) odmówił przyznania P. K. stypendium doktoranckiego. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że wnioskodawczyni nie spełnia kryteriów z "Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych" stanowiącego załącznik do uchwały Senatu tej uczelni nr 360/2011/2012 z dnia 28 marca 2012 r., zwanego dalej Regulaminem, a w szczególności z powodu zajęcia na liście rankingowej pozycji nierekomendowanej przez Wydziałową Komisję Doktorancką.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy doktorantka wyraziła przekonanie, że spełnia warunki do przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego. Podniosła, iż z powodu choroby nie prowadziła zajęć dydaktycznych. Tym niemniej w miarę swoich możliwości uczestniczyła w zajęciach
i faktycznie przeprowadziła kilka godzin ćwiczeń, czego nie uwzględniła we wniosku o przyznanie przedmiotowego świadczenia. Powołała się nadto na zaliczenie wszystkich przedmiotów z bardzo wysoką średnią wyników oraz na swoją aktywność naukową.
Zaskarżoną decyzją Rektor Politechniki [...] w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, w zw. z art. 207 ust. 1 i 2 Prawa o szkolnictwie wyższym utrzymał w mocy pierwotną decyzję, podzielając jej ustalenia i wnioski. W motywach wskazał,
że uprawnienie do otrzymania zwiększenia stypendium przysługuje dla nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich.
W przypadku II roku studiów Wydziału Inżynierii Produkcji i Technologii Materiałów te 30% to 6 doktorantów. Uprawnienie do otrzymania owego zwiększenia stypendium może być przy tym przyznane doktorantowi, który wyróżniał się osiągnięciami
w pracy badawczej i dydaktycznej w poprzednim roku studiów, a oba te warunki muszą być spełnione łącznie. Tymczasem na podstawie załącznika nr 4 do Regulaminu stwierdzono brak samodzielnie przeprowadzonych przez skarżącą godzin dydaktycznych. Z tego powodu, jak również z uwagi na zajęcie przez skarżącą ósmego miejsca na wydziałowej liście rankingowej zasadna była odmowa udzielenia przedmiotowego świadczenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuciła jej naruszenie prawa materialnego, w odniesieniu do §1 ust. 3 i §2 ust. 1 lit. b Regulaminu, oraz naruszenie przepisów postępowania, a to art. 35 § 3, art. 10, art. 7 i 77 § 1, art. 107 § 3, w zw. z art. 8 i 11, art. 107 § 1, w zw. z art. 6, a także art. 138 § 1 pkt 1 oraz 15 kpa. Uzasadniając te zarzuty skarżąca wywodziła, że wykazane przez nią punkty rankingowe powinny ją lokować w pierwszej szóstce najlepszych studentów na roku. Jej zdaniem przez prowadzenie zajęć dydaktycznych w wymiarze kilku godzin wspólnie z inną doktorantką faktycznie sprostała wymogowi wyróżniania się osiągnięciami w pracy dydaktycznej. Z powodów zdrowotnych nie mogła wykonać tej pracy w szerszym zakresie. Ponownie podkreśliła swoje osiągnięcia na polu naukowym. Co do tych kwestii skarżąca uznała, że z naruszeniem przepisów proceduralnych sprawa nie została należycie wyjaśniona i oceniona. Nie zapewniono jej przy tym czynnego udziału w sprawie, a organ odwoławczy przekroczył termin jej rozpatrzenia. Pominięto również stawiane przez nią wnioski dowodowe.
Nie pouczono jej nawet o możliwości wniesienia skargi, przez co została pozbawiona prawa do sądu.
Odpowiadając na skargę Rektor Politechniki [...] postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, którego zasadność potwierdzają nawet okoliczności przytaczane w skardze. Natomiast w sytuacji, gdy skarżąca złożyła skargę w terminie, to brak pouczenia o możliwości zaskarżenia decyzji nie miał znaczenia.
Na rozprawie sądowej skarżąca doprecyzowała, że z zaplanowanych
15 godzin samodzielnych zajęć dydaktycznych zrealizowała 4 godziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja spełnia wymogi legalności, w kryteriach której odbywa się sądowa kontrola wykonywania administracji publicznej (art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych – j.t. Dz. U.
z 2014 r., poz. 1647).
W pierwszej kolejności za bezprzedmiotowy należy uznać zarzut pozbawienia skarżącej prawa do sądu, gdyż mimo braku stosownego pouczenia wniosła ona skargę w przewidzianym prawem terminie i została ona rozpoznana. Popełnione przez organ uczelniany uchybienie nie spowodowało żadnych niekorzystnych dla skarżącej konsekwencji.
Z kolei pozostałe zarzuty proceduralne skargi są bezzasadne już z tej przyczyny, że sedno sporu między stronami tkwi w interpretacji przepisów prawa materialnego, a nie w różnicach między prezentowanymi przez nie wersjami stanu faktycznego. W szczególności nawet przy całkowitym przyjęciu okoliczności faktycznych przedstawionych przez skarżącą, jej wniosek o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego nie mógł być pozytywnie załatwiony. Mianowicie zgodnie z art. 200a ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego określa regulamin określony przez rektora.
W Politechnice [...] obowiązuje Regulamin z dnia 28 marca 2012 r.
W §2 powierza ona wydziałowej komisji doktoranckiej kompetencje do ustalania rankingu najlepszych doktorantów w ramach puli 30% doktorantów przewidzianej
w cyt. art. 200a ust. 1. Poza sporem pozostawała zasadnicza okoliczność, że na wydziale, na którym studiuje skarżąca te 30% stanowi liczbę 6 doktorantów, i że wydziałowa komisja doktorancka nie umieściła skarżącej wśród tych sześciu najlepszych doktorantów, a w konsekwencji nie wskazała jej, stosownie do §2 ust. 4 Regulaminu, jako osoby, której przysługuje zwiększenie stypendium. W świetle §1 ust. 9 Regulaminu było to równoznaczne z negatywnym zaopiniowaniem wniosku skarżącej. Jest to opinia wewnątrzzakładowa, do której nie ma zastosowania
art. 106 kpa. Przy wydawaniu decyzji w przedmiocie zwiększenia stypendium doktoranckiego Rektor Politechniki zobowiązany jest przestrzegać Regulaminu,
a zatem zasadniczo opinia komisji jest dla niego wiążąca, chyba, że sama narusza postanowienia ustawowe i regulaminowe, albo gdy rekomendacja nie wyczerpuje limitu wyznaczonego przepisami art. 200a ust. 1 i 2 Prawa o szkolnictwie wyższym. Również kontrola sądu administracyjnego może obejmować zgodność działania organów uczelni z regulaminami w niej obowiązującymi i nie oznacza to przekroczenia zasady autonomii uczelni, gwarantowanej nawet konstytucyjnie
(art. 70 ust. 5 Konstytucji RP).
W rozpatrywanej sprawie stanowisko komisji wydziałowej nie naruszyło jednak Regulaminu oraz nie pozostawiło Rektorowi możliwości rozszerzenia listy doktorantów uprawnionych do zwiększenia stypendium doktoranckiego. Skarżąca zarzuca, że sprzecznie z Regulaminem ustalono grupę 30% najlepszych doktorantów. Gdyby poprzestać na postanowieniach §2 ust. 2 - 4 Regulaminu
to zarzut ten byłby usprawiedliwiony, skoro z akt administracyjnych i dokumentów dołączonych w toku postępowania sądowego wynika, że skarżącej i jeszcze jednej doktorantce przyznano więcej punktów niż dwóm doktorantkom umieszczonym
w rankingu wśród sześciu najlepszych doktorantów, których wnioski stypendialne zostały zaopiniowane pozytywnie. Jednakże należy zaakcentować, iż postanowienia regulaminowe nie mogą pozostawać w sprzeczności z przepisami ustawowymi i o ile jest to możliwe muszą być interpretowane w taki sposób, by taką sprzeczność przezwyciężyć. Otóż trafnie podnosi organ uczelniany, że art. 200a ust. 1 Prawa
o szkolnictwie wyższym przyznaje prawo do zwiększenia stypendium doktorantom wyróżniającym się w pracy naukowej i dydaktycznej. Użytą w tym przepisie koniunkcję należy rozumieć dosłownie, a zatem doktorant musi się wyróżniać zarówno w pracy naukowej, jak i dydaktycznej. Jest to uzasadnione zakresem obowiązków doktoranta określonym w art. 197 Prawa o szkolnictwie wyższym, obejmującym równorzędnie obie te sfery działalności. Na potrzeby związane
z przyznawaniem omawianych świadczeń, sposób oceny zaangażowania doktoranta w pracę dydaktyczną został przedstawiony w załączniku nr 4 do Regulaminu. Zarówno kryteria tej oceny, jak i sama ocena należą już jednak do autonomicznej sfery uczelni i nie podlegają kontroli sądu administracyjnego. W wymienionym załączniku minimalna punktacja za pracę dydaktyczną wymaga wykonania samodzielnie 10 godzin pracy dydaktycznej. Każda mniejsza liczba godzin nie zwiększa ogólnej punktacji. Nie budzi zatem żadnych zastrzeżeń Sądu wniosek organu, że zero punktów za zaangażowanie w pracę dydaktyczną nie pozwala na przyjęcie, że doktorant, którego taka punktacja dotyczy, może być uznany za osobę wyróżniającą się w pracy dydaktycznej, a więc nie przysługuje mu zwiększenie stypendium na podstawie art. 200a ust. 1 i 2 Prawa o szkolnictwie wyższym. W takiej sytuacji znalazła się właśnie skarżąca, skoro za pracę dydaktyczną otrzymała zero punktów. Jak już podniesiono, zasadność tej punktacji pozostaje poza kognicją Sądu, ale wypadnie zauważyć, że skarżąca przyznaje, iż wykonała samodzielnie jedynie 4 godziny pracy dydaktycznej, a więc znacznie poniżej regulaminowego minimum. Z punktu widzenia obowiązującego prawa bez znaczenia są przy tym podnoszone przez skarżącą okoliczności tłumaczące ten stan rzeczy.
Jedynie dla całościowego obrazu sprawy można wyjaśnić, że w postępowaniu sądowym organ wykazał, że osoba, która podpisała pierwszą decyzję, była do tego upoważniona na podstawie pełnomocnictwa udzielonego jej przez Rektora.
Mając powyższe względy na uwadze z mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.
im
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło