III SA/Wr 923/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), , Protokolant starszy asystent sędziego Malwina Jaworska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 listopada 2016 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją, działając na mocy między innymi art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz.U. z 2014, poz. 1438 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W., nr [...] z dnia [...]roku w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok [...] dla skarżącego T. G. – Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie organ odwoławczy podał, że w dniu [...]r. skarżący złożył w formie elektronicznej do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. wniosek o przyznanie płatności na rok [...]. W sekcji VII. wniosku Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych Strona zadeklarowała trzy działki ewidencyjne. W sekcji VIII. wniosku Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych do jednolitej płatności obszarowej wykazano [...] działki rolne o łącznej powierzchni [...]ha. W dniu [...]r. pani B. G. jako pełnomocnik skarżącego złożyła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. zmianę do wniosku. W wyniku tejże zmiany w sekcji VIII. wniosku Oświadczenia o sposobie wykorzystywania działek rolnych zadeklarowano do płatności działkę rolną [...] do grupy upraw [...],[...]o pow. [...]ha, działkę rolną [...]do grupy upraw [...],[...]o pow. [...]ha oraz działkę rolną [...]do grupy upraw [...],[...]o pow. [...]ha. Do formularza wniosku załączono także załączniki graficzne. Przedmiotowy formularz zmiany wniosku został zawiadomieniem z dnia [...]r. przekazany zgodnie z właściwością do rozpatrzenia Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR we W., jako organowi właściwemu miejscowo. W dniu [...]roku skarżący złożył do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. kolejny formularz zmiany wniosku wraz z załącznikami graficznymi. W dniu [...]r. skarżący złożył w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR we W. pismo zatytułowane "wniosek dowodowy strony w postępowaniu w sprawie płatności za [...]rok". W treści tegoż pisma strona wniosła o doręczenie jej decyzji w sprawie płatności oraz przedkłada dwie decyzje w przedmiocie wpisu strony do ewidencji w 2004 roku. Wniosła również o to, aby organ przed wydaniem decyzji dokonał ustaleń i wyjaśnień w sprawie decyzji o wpisie strony do ewidencji producentów. Do pisma załączono: zaświadczenie o nadanym dla T. G. numerze identyfikacyjnym z dnia [...]r. oraz informację z dnia [...]r. o wprowadzeniu zmiany danych w ewidencji producentów. Dnia [...]roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. wydał opisaną na wstępie decyzję w sprawie odmowy płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015, w tym: jednolitej płatności obszarowej, płatności na zazielenienie, płatności redystrybucyjnej. Jako przyczynę odmowy podano, że skarżący nie posiada numeru identyfikacyjnego nadanego w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności albowiem w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...]r. został on wykreślony z ewidencji producentów, a jego numer identyfikacyjny został anulowany. Tym samym wnioskodawca nie spełnił warunków umożliwiających uzyskanie płatności, określonych w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Rozpatrując wniesione odwołanie organ drugiej instancji przytoczył, że zgodnie z art. 7 ust. 1 -3 ustawy z dnia [...]roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2015 roku poz. 1551 ze zm.), płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz 2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli: 1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz 2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty [...] euro. Jak wywodził organ - wniosek o płatności bezpośrednie może złożyć jedynie rolnik (art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach). W myśl art. 2 pkt 14 ustawy "rolnik" (za art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013) oznacza osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz które prowadzą działalność rolniczą. Ponadto zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, warunkiem przyznania rolnikowi płatności bezpośrednich jest nadanie rolnikowi numeru identyfikacyjnego w trybie przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W takiej sytuacji pojęcie rolnika nie może być interpretowane w oderwaniu od przepisów wymienionej wyżej ustawy. Ustawa ta posługuje się pojęciem "producenta rolnego", w którym to zawiera się również pojęcie "rolnika". Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności "producent" oznacza osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem zwierzęcia lub rolnikiem w rozumieniu art. 4 ust.l lit. a rozporządzenia nr 1307/2013. Tymczasem na gruncie rozpatrywanej sprawy, w ocenie organu, skarżący nie spełnia wymaganych przez prawo kryteriów, albowiem na jego wniosek z [...]. i zgodnie z jego wolą, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. anulował nadany mu wcześniej numer identyfikacyjny ([...]) oraz wykreślił jego wpis z ewidencji producentów rolnych. Skarżący bowiem w dniu [...]r. złożył formularz wniosku o wpis do ewidencji producentów wraz z pisemnym oświadczeniem zawierającym prośbę o wykreślenie jego osoby z ewidencji producentów. Mając na względzie powyższe Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. pismem z dnia [...]r. poinformował skarżącego o wykreśleniu jego osoby z ewidencji producentów rolnych oraz anulowaniu nadanego mu numeru identyfikacyjnego. Co istotne, w dniu [...]r. B. G., współmałżonka skarżącego, złożyła wniosek o wpis ewidencji do producentów rolnych z zaznaczonym celem - nadanie numeru identyfikacyjnego. Skarżący na powyższą czynność wyraził zgodę poprzez złożenie własnoręcznego podpisu w części XIII formularza wniosku. Konsekwencją powyższego było wpisanie B. G.i nadanie jej numeru identyfikacyjnego przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W., co potwierdza zaświadczenie z dnia [...]r. o nadanym numerze identyfikacyjnym. Po dokonaniu tejże czynności, skarżący złożył w dniu [...]r. do organu wniosek o wpis do ewidencji producentów, który dotyczył już wpisania jego osoby do ewidencji producentów rolnych i nadania mu numeru identyfikacyjnego. Rozpatrzenie tegoż wniosku skutkowało w konsekwencji wydaniem przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. w dniu [...]r. decyzji nr [...]o odmowie wpisu osoby skarżącego do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego. Analiza uprzednio wymienionych przepisów prawa wskazuje zdaniem organu odwoławczego, iż wszystkie te przesłanki należy spełnić łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich powoduje, iż osoba ubiegająca się o dopłatę nie spełnia wymaganych przez prawo kryteriów. Oznacza to, iż nadanie numeru identyfikacyjnego jest warunkiem koniecznym przyznania rolnikowi płatności bezpośredniej w danym roku. Jest to czynność, która może być dokonana jedynie wówczas, gdy podmiot spełnia warunki przewidziane w przepisach ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów rolnych. Mając na względzie powyższe, z uwagi na to, że skarżący zarówno w dniu złożenia wniosku pomocowego, jak i w dniu wydania zaskarżonej decyzji nie posiada numeru identyfikacyjnego nadanego w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, to zasadnym było odmówienie przyznania płatności bezpośredniej na rok [...]. W skardze uzupełnianej pismami procesowymi, prezentując obszerne wywody i opis zdarzeń w kontaktach skarżącego z organami rolnymi, przedstawiając przebieg postępowań w kwestii wpisu do ewidencji, poczynając od [...] roku, domagając się uchylenia decyzji obu instancji, skarżący między innymi podnosił, że organ zobowiązany był zidentyfikować skarżącego jako rolnika wpisanego do ewidencji pod nadanym mu dożywotnio numerem [...] oraz ustalić właściwość miejscową organu pierwszej instancji w oparciu o poprawny zapis o miejscu zamieszkania strony, a także ustalić aktualny status wpisu skarżącego. Zarzucono, że organ poświadczył nieprawdę w dokumencie urzędowym stwierdzając fałszywie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakoby w [...] r. skarżący złożył wniosek o wykreślenie go z ewidencji producentów i jakoby Kierownik BP skutecznie rozstrzygnął ten wniosek wykreślając skarżącego z ewidencji. Zdaniem skarżącego organ nie powołał się na konkretne dowody i nie zadbał, by znalazły się one w aktach sprawy. Zarzucił, że gdy stawił się w siedzibie organu celem zapoznania z aktami sprawy, nadal nie sporządzono i nie włączono do tych akt kopii dokumentów z akt sprawy dotyczącej zmiany treści wpisu skarżącego. Dalej podniesiono, że postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek skarżącego z dnia [...]r. nadal się toczy, ponieważ nie zostało zakończone decyzją administracyjną. Tymczasem zapis o wykreśleniu wpisu skarżącego został wprowadzony decyzją nieważną, nie wywołującą żadnych skutków prawnych wobec tego powinien być usunięty z ewidencji już w [...] roku. Z argumentacji skargi wynika, że skarżący zaprzecza jakoby rezygnował we wniosku z dnia [...]r. z wpisu oraz numeru ewidencyjnego. Jego zamiarem było jedynie wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie zmiany treści wpisu. Skarżący stwierdził, że jego oświadczenie z [...]r., jest już nieaktualne albowiem w toku postępowania o przyznanie płatności bezpośrednich na [...] rok oświadczenie to wycofał i ponownie zadeklarował posiadanie gospodarstwa rolnego wnioskiem o przyznanie płatności na [...]rok. Następnie zakwestionował właściwość miejscową organu pierwszej instancji wskazując, że dowodem na poprawne ustalenie tej właściwości powinien być włączony do akt sprawy wydruk z systemu ewidencji producentów ze wskazaniem miejscowości zamieszkania strony. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem zaskarżenia w rozpatrywanym przypadku jest ostateczna w administracyjnym toku instancji decyzja utrzymująca w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie odmawiające skarżącemu przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok [...]. Powodem odmowy uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie płatności było ustalenie, iż skarżący nie posiada numeru identyfikacyjnego. Stanowisko organów obu instancji oparte o analizę niewadliwie ustalonego stanu faktycznego i prawnego sprawy jest prawidłowe. Jak wynika wprost z brzmienia art. 7 ustawy z dnia [...]r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1551 ze zm.), określającego warunki przyznania płatności, jednym z kategorycznych wymogów jest (o czym mowa w ust.1 pkt 1) posiadanie przez rolnika numeru identyfikacyjnego w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Brzmienie tego przepisu nie nasuwa żadnych wątpliwości interpretacyjnych: "Płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie (...)". Dla skutecznego zatem domagania się uprawnienia w zakresie płatności bezpośrednich rolnik winien się legitymować stosownym numerem identyfikacyjnym producenta rolnego. Tymczasem, jak prawidłowo ustalono w toku postępowania administracyjnego, skarżący nie dysponował w dacie złożenia wniosku oraz na etapie postępowania aktywnym numerem. Lektura akt administracyjnych sprawy potwierdza ustalenia organów obu instancji, że poprzednio nadany skarżącemu na jego wniosek z dnia [...]r. numer identyfikacyjny [...] został anulowany a wpis skarżącego w ewidencji producentów rolnych – wykreślony z dniem [...]roku. Ta czynność materialno-techniczna Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W., zgodnie z ówcześnie obowiązującą procedurą na mocy uregulowań ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r., Nr 10, poz. 76 ze zm.), została dokonana wskutek rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...]roku. W tymże wniosku skarżący oświadczył, że przekazał w tej samej dacie [...]r. posiadanie swego gospodarstwa rolnego podmiotowi "A" Spółka z o.o." i tym samym przestał być producentem rolnym, w związku z czym wniósł między innymi, aby organ wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie jego wpisu do ewidencji producentów dla wydania decyzji o wykreśleniu z ewidencji i anulowania nadanego numeru identyfikacyjnego. Jednocześnie do wniosku skarżący załączył urzędowy formularz wniosku z zaznaczoną opcją "2. zmiana danych" wskazując na opisane okoliczności oraz podając swój numer identyfikacyjny: "[...]". Dowody te są w posiadaniu organu, ich poświadczone za zgodność z oryginałem odpisy znajdują się w aktach sprawy. W tym stanie rzeczy nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości wyrażona wówczas intencja skarżącego co do anulowania i usunięcia podanego wpisu. Organ był związany oświadczeniem skarżącego, który rozporządził swą wolą co do tego, czy chce, czy też nie chce być producentem rolnym oraz, czy wpis do ewidencji producentów rolnych ma być nadal utrzymywany. Na gruncie prawa administracyjnego strona nie może swobodnie w każdym czasie uwalniać się od skutków prawnych treści swych oświadczeń woli bez zważania na regulacje prawne w danej materii obowiązujące. Wskutek wówczas złożonego - jasnego w swej treści – oświadczenia strony skarżącej we wniosku z dnia [...]r. organ postępując zgodnie z wolą strony ukształtował sytuację prawną skarżącego w ten sposób, że wpis wykreślił a numer anulował – w drodze czynności materialno-technicznej, o czym poinformował w piśmie z dnia [...]r. Zgodność z prawem tej czynności materialno-technicznej była badana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. w sprawie o sygnaturze akt [...], który wyrokiem (nieprawomocnym, podlegającym sądowej kontroli instancyjnej) z dnia [...]r. oddalił skargę skarżącego na bezczynność organu pierwszej instancji uznając, że obowiązujące wówczas przepisy prawa nie przewidywały dla wykreślenia przedmiotowego wpisu oraz anulowania numeru ewidencyjnego formy decyzji administracyjnej. Dokonana wtedy czynność w omawianym zakresie wywołuje zatem nadal wiążący skutek prawny w postaci przyjęcia, że od dnia [...]roku skarżący nie dysponował aktywnym numerem identyfikacyjnym nadanym w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, co jest jednym z bezwzględnych warunków przyznania płatności rolnych w ramach systemu bezpośredniego. Z lektury akt wynika także, że skarżący na dzień złożenia niniejszej skargi nie posiada aktualnego numeru identyfikacyjnego i wpisu do ewidencji producentów rolnych, również mimo podjętych starań i złożenia nowego wniosku w dniu [...]r. o wpis do ewidencji. Trzeba podkreślić, że wpis do ewidencji producentów oraz nadanie numeru identyfikacyjnego rolnikowi wymaga (tak jak i wykreślenie wpisu) przepisanej prawem formy oraz działania organu. Z tego względu deklaracja skarżącego, że w toku postępowania (kontrolowanego w niniejszej sprawie) o przyznanie płatności na rok [...] swoje oświadczenie z [...]roku wycofał – jest bezskuteczne. Na tym tle obszerne zarzuty skargi pozostają bez znaczenia – w trybie bowiem postępowania w sprawie przyznania skarżącemu omawianych płatności rolnych na rok [...] nie można rozstrzygać sprawy dotyczącej wpisu do ewidencji producentów oraz nadania numeru, gdyż odbywa się to w osobnym trybie i na innej podstawie materialnoprawnej, to jest na gruncie znowelizowanej ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 807 ze zm.). Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w kwestii właściwości miejscowej organu pierwszej instancji (Kierownika BP ARiMR we W.) przy wydawaniu decyzji z dnia [...]r. nr [...]odmawiającej przyznania płatności na rok [...]. Skarżący bowiem (w podlegającym odrębnemu rozpatrzeniu przez organ administracji wniosku z [...]r. o wpis do ewidencji) wskazał adres w O. jedynie jako adres do korespondencji zaś jako miejsce zamieszkania – W.. Po myśli art. 5 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, właściwość miejscową kierownika biura powiatowego Agencji ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby rolnika. Z przytoczonych powodów, nie dopatrując się naruszeń prawa procesowego lub materialnego, Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a.