I OW 140/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędzia WSA del. Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta S. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta S. a Wójtem Gminy G. w przedmiocie wskazania organu właściwego do refundacji kosztów udzielonej A.D. pomocy społecznej w formie zasiłków okresowych i celowych postanawia: 1. odrzucić wniosek; 2. zwrócić Prezydentowi Miasta S. ze środków Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od wniosku. Pismem z dnia 21 czerwca 2016 r. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta S. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Wójtem Gminy G. w przedmiocie wskazania organu właściwego do refundacji kosztów udzielonej pomocy społecznej A. D. w formie zasiłków okresowych i celowych. W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, że do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S.nwpłynął wniosek Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia 11 maja 2016 r. o refundację kosztów udzielonej pomocy społecznej A. D. w formie zasiłków okresowych i celowych na łączną kwotę 760,00 zł. GOPS w G. przyjął, iż miejscem zamieszkania A. D. jest S., gdzie wymieniona posiada meldunek na pobyt stały. Organ podniósł następnie, że z przesłanych dokumentów wynika, iż od połowy 2015 r. A. D. mieszka wraz z rodziną (konkubent i dwoje dzieci) na terenie miejscowości G. pow. w.. Wynajmuje tam lokal mieszkalny, na który ma przyznany dodatek mieszkaniowy. W rozumieniu art. 6 pkt. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej nie jest osobą bezdomną. Nie ma więc w tej sprawie zastosowania przepis art. 101 ust. 2 ustawy określający właściwość organu dla osób bezdomnych. Zdaniem wnioskodawcy, miejscowość G. jest miejscem zamieszkania A.D., ponieważ tam koncentrują się wszystkie czynności życiowe rodziny. We właściwym dla gminy G. organie zatrudnienia zainteresowana jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, dzieci korzystają tam z pomocy lekarskiej, a najstarsza córka objęta jest obowiązkiem szkolnym. Także zasiłki rodzinne i świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacane są przez organy właściwe dla tej miejscowości, a konkubent jako członek rodziny na tym terenie podejmuje pracę. Natmiast fakt, że A. D. jest zameldowana na pobyt stały w S. pozostaje bez wpływu na właściwość gminy G. do rozpoznania jej wniosku o pomoc społeczną, podobnie jak to, że w przyszłości być może zainteresowana zamierza zmienić miejsce zamieszkania. Zamiar pobytu w miejscu zamieszkania nie może być równoznaczny z dożywotnim lub długoterminowym przebywaniem w danej miejscowości. W tych okolicznościach wnioskodawca stwierdził, iż Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w G. zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej jest organem właściwym do udzielenia pomocy społecznej A. D. i jej rodzinie ze względu na miejsce zamieszkania. W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy G., reprezentowany przez Dyrektora Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G., wniósł o jego odrzucenie, ewentualnie wskazanie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. jako właściwego do rozstrzygnięcia sprawy o przyznanie pomocy społecznej dla A. D.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość powstałe między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, jeżeli odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami jednostek rządowych. Sporem o właściwość jest sytuacja prawna, w której co do zakresu działania organów państwowych zachodzi rozbieżność poglądów, która powinna być usunięta na skutek podjęcia środków prawnych. Spór o właściwość ma miejsce wtedy, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów państwowych zachodzi w odniesieniu do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy, czyli gdy występuje tożsamość sprawy, którą zajmują się co najmniej dwa organy. A zatem wtedy, gdy w postępowaniu przed organami chodzi o rozstrzygnięcie sprawy pomiędzy tymi samymi stronami, dotyczącymi tego samego podmiotu, przy zastosowaniu tej samej podstawy prawnej. Spór o właściwość może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, a zatem sprawy, w której organ administracji publicznej dokonuje autorytatywnej konkretyzacji normy materialnego prawa administracyjnego w zakresie uprawnienia lub obowiązków jednostki. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, spór w znaczeniu, o jakim mowa wyżej w niniejszej sprawie nie zaistniał. O sporze o właściwość pomiędzy wskazanymi organami jednostek samorządu terytorialnego można byłoby mówić w przedmiotowej sprawie, gdyby wnioski A.D. o przyznanie jej świadczeń z zakresu pomocy społecznej nie zostały rozstrzygnięte w drodze decyzji administracyjnych wskutek uznania się przez organy będące w sporze za niewłaściwe do rozpoznania (spór negatywny) lub też, gdyby oba te organy uznawały się za właściwe do wydania decyzji administracyjnej (spór pozytywny). Tymczasem, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Wójt Gminy G. rozpoznał wnioski A. D. i wydał stosowne decyzje administracyjne przyznające wnioskodawczyni zasiłki celowe oraz okresowe (decyzje z dnia: [...] lutego 2016 r., nr [...];[...] lutego 2016 r., nr [...] oraz [...] kwietnia 2016 r., nr [...]). Zatem na etapie rozpoznawania sprawy administracyjnej nie istniał spór co do tego, który z organów jest właściwy do jej załatwienia. Natomiast Prezydent Miasta S. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie kwestii rozliczeń powstałych po wydaniu powyższych decyzji administracyjnych. Bezpośrednią przyczyną skierowania do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosku o rozstrzygnięcie sporu było zaś zwrócenie się przez Wójta Gminy G. do Prezydenta Miasta S. o refundację – w oparciu o dołączone faktury - wydatków poniesionych na realizację świadczeń przyznanych A. D. ww. decyzjami administracyjnymi. Należy jednak zauważyć, że rozliczenia między gminami za wydatki na świadczenia udzielane mieszkańcom gmin (beneficjentom pomocy społecznej) nie są sprawami administracyjnymi załatwianymi w drodze decyzji administracyjnych. Sprawa rozliczeń nie należy do sporów o właściwość organu, o których mowa w art. 22 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem właściwy do rozstrzygania sporu pomiędzy Prezydentem Miasta S.i Wójtem Gminy G. o zwrot wydatków za udzielenie A. D. pomocy w formie zasiłków celowych i okresowych. W niniejszej sprawie nie doszło więc do sporu o właściwość, a brak takiego sporu powoduje, że wniosek złożony przez Prezydenta Miasta S. jest niedopuszczalny i podlegać musi odrzuceniu. Wobec powyższego na podstawie art. 15 § 2 i art. 64 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.