II SA/Ol 1141/14
WyrokWSA w Olsztynie2015-01-22
Skład orzekający: Adam Matuszak, Tadeusz Lipiński, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie będącej rolnikiem, która utraciła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z wygaśnięciem decyzji przyznającej to świadczenie, przysługuje zasiłek dla opiekuna, jeśli nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zasiłek dla opiekuna jest normatywną reaktywacją świadczenia pielęgnacyjnego, które zostało utracone w wyniku wygaśnięcia decyzji przyznającej to świadczenie z mocy prawa. Weryfikacja żądania wnioskodawcy powinna nastąpić przez pryzmat przepisów o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2012 r. Błędna interpretacja przepisów przez organy administracji, polegająca na odmowie przyznania zasiłku z powodu nie zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, stanowiła naruszenie prawa materialnego.Stan faktyczny
M. T. wnioskowała o przyznanie zasiłku dla opiekuna za okres od 1 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r. w związku z opieką nad matką. Wcześniej przyznano jej świadczenie pielęgnacyjne. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując, że wnioskodawczyni nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego, co jest warunkiem przyznania zasiłku dla opiekuna zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca podniosła, że przed 1 lipca 2013 r. posiadanie gospodarstwa rolnego nie stanowiło przeszkody w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Referent-Stażysta Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 roku sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku dla opiekuna I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia "[...]" Burmistrz Miasta i Gminy "[...]" przyznał
M. T. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad matką E.
R., w kwocie 520 zł miesięcznie, na okres od 1 grudnia 2010 r., bezterminowo. W uzasadnieniu wskazał m.in., że M. T. (osoba sprawująca opiekę) nie pracuje zawodowo i jest ubezpieczona w kasie rolniczego ubezpieczenia społecznego.
Wnioskiem z dnia "[...]" M. T. wystąpiła do Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad matką, za okres od 1 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r. Jednocześnie oświadczyła, że w okresie od 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy oraz od dnia wejścia w życie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników jest małżonkiem rolnika i pracuje w gospodarstwie rolnym od dnia 23 grudnia 1982 r.
Decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", Burmistrz Miasta i Gminy "[...]" odmówił przyznania M. T. wnioskowanego zasiłku dla opiekuna wskazując w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że w ustawie o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów obowiązuje zapis art. 3 ust. 1 i 2, który mówi, że jeżeli o zasiłek dla opiekuna ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników lub domownicy, świadczenie to przysługuje odpowiednio rolnikom - w przypadku
zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego, małżonkom rolników
lub domownikom - w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa
rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. Zaprzestanie
prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, potwierdza się odpowiednim oświadczeniem. Ustawodawca
nie określił dokładnie jakiego okresu oświadczenie ma dotyczyć, w związku z czym
organ przyjął, że zarówno jak do okresu od 1 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r.
rolnik takie oświadczenie powinien złożyć. Wskazał, że M. T. we wniosku zaznaczyła, że jest rolnikiem od 23 grudnia 1982 r. i w okresie, którego dotyczy wniosek nie zaprzestała prowadzenia tego gospodarstwa i wykonywania w nim pracy. Jednocześnie wnioskodawczyni odmówiła złożenia oświadczenia określonego w ustawie o ustaleniu prawa do zasiłków dla opiekunów zgodnie z art. 3 ust. 2, ponieważ jej zdaniem nie musi takiego oświadczenia składać. W ocenie organu opieka nad osobą wymagającą stałej lub długotrwałej opieki w ocenie organu uniemożliwia prowadzenie gospodarstwa rolnego lub pracy w tym gospodarstwie. Skoro wnioskodawczyni nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego, nie zaprzestała wykonywania pracy w tym gospodarstwie, należało uznać, że M. T. nie spełniła przesłanki wynikającej z art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. T. podniosła, że ubiegając się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego podpisała oświadczenie, że nie podejmie innej pracy zarobkowej i tego warunku dotrzymała. Dlatego też nie rozumie dlaczego wówczas spełniała wszystkie warunki i miała przyznane
świadczenie, a teraz gdy Trybunał Konstytucyjny uznał, że niezgodnie z prawem świadczenie zostało odebrane od dnia 1 lipca 2013 r., to nie może doprosić się zaległych pieniędzy. Wskazała, iż w związku z tym, że jej mama zmarła 12 czerwca 2014 r. to nie będzie ubiegać się o dalsze świadczenie, a stara się tylko odzyskać niesłusznie zabrane pieniądze. Dodała również, że ustawodawca nie określił dokładnie jakiego okresu oświadczenie o zaprzestaniu pracy w gospodarstwie rolnym ma dotyczyć. Dlatego też organ przyjmując, iż dotyczy to okresu od 1 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r. i od 15 maja 2014 r. poszedł "na łatwiznę". Stwierdziła, że przez cały okres kiedy opiekowała się swoją mamą, nikt nigdy z ośrodka nie sprawdził jak wywiązywała się z obowiązków opieki, mimo że prowadziła i prowadzi wraz z mężem gospodarstwo rolne. Niezrozumiałym jest to, że przed 1 lipca 2013 r. nie przeszkadzał fakt posiadania gospodarstwa rolnego, a teraz jest to już przeszkodą.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 pkt 1 i art. 3 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r., poz. 567), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Argumentowało, iż możliwość uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przez osoby będące rolnikami, na skutek różnych poglądów prezentowanych przez orzecznictwo sądowe było różnie interpretowane przez organy administracyjne, do chwili podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały w składzie 7 sędziów z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I OPS 5/12. W myśl przywołanej uchwały prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę do przyznania tej osobie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Wskazana uchwała ujednoliciła co do zasady sposób orzekania o świadczeniu pielęgnacyjnemu dla rolników i spowodowała, że po dacie 11 grudnia 2012 r. świadczenia te były przyznawane rolnikom niezwykle rzadko. Jednak przed datą w jakiej podjęto uchwałę organy nie miały raczej wątpliwości co do przyznawania rolnikom świadczenia pielęgnacyjnego (przy spełnieniu pozostałych ustawowych przesłanek). Efektem takiego stanowiska organów jest także decyzja Burmistrza Miasta i Gminy "[...]" z dnia "[...]" przyznająca M. T. świadczenie pielęgnacyjne na czas nieokreślony poczynając od dnia 1 grudnia 2010 r. Kolegium wskazało, że z dniem 15 maja 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, która
określa warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem
1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo
do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy zasiłek dla opiekuna przysługuje:
1) za okresy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie
ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia
pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach
rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, ze zm.) w brzmieniu
obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.;
2) od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania
świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.
Jednakże w art. 3 ust. 1 ustawy ustawodawca zawarł regulację odnoszącą się do rolników, małżonków rolników i domowników. Wskazał, że w przypadku, gdy o zasiłek dla opiekuna ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników lub domownicy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu
społecznym rolników (Dz. U. z 2013 r. poz. 1403, 1623 i 1650) świadczenie to
przysługuje odpowiednio: rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego, małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa wyżej potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, zawierającym przy tym klauzulę zastępującą pouczenie o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań o treści: "Jestem
świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia." (ust. 2
cyt. przepisu). Przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 wyraźnie stanowi, że świadczenie w formie zasiłku dla opiekuna przysługuje rolnikom, jednakże w przypadku (pod warunkiem)
zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego. Interpretując zatem
rzeczony przepis wg. wykładni a contrario, rolnikowi, który nie zaprzestał
prowadzenia gospodarstwa rolnego nie przysługuje prawo do zasiłku dla opiekuna.
Ponadto, omawiany przepis ma charakter normy bezwzględnie obowiązującej, co oznacza, że niezastosowanie go lub zastosowanie z uwzględnieniem wyjątków nieprzewidzianych w ustawie powoduje wydanie decyzji niezgodnej z prawem. A skoro ustawodawca w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy uzależnia prawo do zasiłku dla opiekuna będącego rolnikiem od zaprzestania prowadzenia przez niego gospodarstwa rolnego, to niezaprzestanie tej czynności determinuje odmowę przyznania prawa do zasiłku dla opiekuna zarówno za okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy oraz od dnia 15 maja 2014 r.
W skardze wniesionej do tut. Sądu na decyzję Kolegium z dnia "[...]" M. T. podniosła, że od 23 grudnia 1982 r. prowadzi gospodarstwo rolne wraz z mężem, ale przez okres sprawowania opieki nad mamą nie pracowała w gospodarstwie i nie podejmowała żadnej dodatkowej pracy. Dodała, że nie mogła podpisać oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa, bo jej mama już nie żyła. Nie mogła również wyzbyć się gospodarstwa, ponieważ pozostałaby wraz z mężem bez środków do życia.
W odpowiedzi na skargę Kolegium, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanej decyzji, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, które miało wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawą skarżonej decyzji stanowił art. 2 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Przywołana ustawa określa warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 1 w/w ustawy). Uchwalenie wspomnianej ustawy było konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. (sygn. akt 27/13, publik. w Dz. U. z dnia 16 grudnia 2013 r., poz. 1557) uznającego art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw za niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw stanowił, iż wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasają z mocy prawa po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1, tj. z dniem 1 lipca 2013 r.
Istota niniejszej sprawy sprowadza się do interpretacji art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów w zw. z art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu (tego ostatniego przepisu) obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. Art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów stanowi, iż zasiłek dla opiekuna przysługuje za okresy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.. Przepisem normującym prawo do świadczenia pielęgnacyjnego był art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a właściwie jego ust. 1a - będący w istocie podstawą odmowy przyznania rzeczonego zasiłku – stanowiący na dzień 31 grudnia 2012 r., że osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1.
Osnowa sporu pomiędzy skarżącą, a organem sprowadza się do przesądzenia, czy wniosek skarżącej o przyznanie zasiłku dla opiekuna winien być rozpatrzony w całokształcie okoliczności stanu faktycznego w świetle unormowania art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, czy też samoistnym i wystarczającym przepisem jest art. 2 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Ustosunkowując się do tak postawionego zagadnienia Sąd stwierdza, iż weryfikacja żądania skarżącej winna nastąpić przez pryzmat uregulowań art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu na dzień 31 grudnia 2012 r. Za powyższym przemawiają poniższe okoliczności. Otóż uchwalenie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. było konsekwencją przywołanego powyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. uznającego art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw za niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny podał, iż teoretycznie utrata praw nabytych dotyczy wszystkich osób, które przed wejściem w życie ustawy zmieniającej legitymowały się ostateczną decyzją administracyjną przyznającą świadczenie pielęgnacyjne. Mechanizm prawa przejściowego przyjęty w art. 11 ust. 1 i 3 ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych zakładał bowiem, że decyzje wygasną z mocy prawa, niejako automatycznie, niezależnie od okoliczności faktycznych i prawnych, w jakich znajdowali się dotychczasowi świadczeniobiorcy. Ustawodawca tylko o 6 miesięcy przedłużył dalsze stosowanie starego prawa, kształtując w ten sposób okres na dostosowanie się do nowych regulacji; nie przewidział natomiast - bez wątpienia intencjonalnie - żadnego mechanizmu konwersji praw nabytych w przeszłości czy jakiejś innej formy ich kontynuacji. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustalane w decyzji administracyjnej na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, tj. ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, było – jak konstatował Trybunał Konstytucyjny - prawem podmiotowym jednostki chronionym konstytucyjnie. Nabycie prawa polegało na jego przyporządkowaniu konkretnemu podmiotowi, który spełniał wymogi ustawowe. Reasumując w ocenie Trybunału Konstytucyjnego nie istniały podstawy konstytucyjne do wygaszania z mocy prawa wszystkich decyzji administracyjnych przyznających świadczenia pielęgnacyjne. Ustawodawca nie realizował w ten sposób żadnych racji konstytucyjnych, które powinny w tym wypadku mieć pierwszeństwo przed ochroną praw słusznie nabytych oraz zasadą lojalności państwa wobec obywatela. W konsekwencji Trybunał skonstatował, że, jak wynika z art. 11 ust. 3 u.z.u.ś.r., decyzje o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach wygasły 1 lipca 2013 r. z mocy prawa, zaś w obowiązujących przepisach nie została przewidziana żadna procedura ani wskazany organ władzy publicznej właściwy do orzekania o ewentualnym "przywróceniu" prawa do tego świadczenia, tym bardziej, że skutki art. 11 ust. 3 u.z.u.ś.r. nastąpiły ex lege i nie były uzależnione od wydania aktów stosowania prawa czy przeprowadzenia postępowań w indywidualnych sprawach świadczeniobiorców. W ocenie Sądu wola "przywrócenia" przez ustawodawcę świadczenia pielęgnacyjnego unormowanego w art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. została wprost wyrażona w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Przywołany przepis ogranicza się do stwierdzenia, iż zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw z dniem 1 lipca 2013 r. Hipotezą tegoż przepisu objęta jest osoba, która utraciła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przywołanego tam przepisu i we wskazanym okresie wskutek wygaszenia decyzji przyznającej owe świadczenie, zaś dyspozycja omawianego przepisu zawarta w pierwszej jego części sprowadza się do stwierdzenia, iż rzeczony zasiłek przysługuje. Ust. 2 omawianego przepisu nie wprowadza względem ust. 1 art. 2 żadnej nowej treści normatywnej, tj. jakiejkolwiek nowej materialno-prawnej przesłanki warunkującej uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego w omawianym powyżej kształcie, tj. brzmieniu art. 17 ustawy o świadczeniach w dacie 31 grudnia 2012 r. Ogranicza się on bowiem do stwierdzenia, iż zasiłek dla opiekuna przysługuje za wskazany w nim okres, jeżeli w okresie tym osoba spełniała warunki do niego określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2012 r. Dowodowym potwierdzeniem statuowanej powyżej tezy jest możność ograniczenia postępowania dowodowego w przedmiocie przyznania zasiłku dla opiekuna tylko do odebrania oświadczenia o spełnianiu warunków do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. W reasumpcji powyższa argumentacja pozwala skonstatować, iż prawo do zasiłku dla opiekuna przysługuje osobie, której przyznane zostało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, a które następnie utraciła wskutek wygaszenia decyzji przyznającej owe świadczenia na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw. W konsekwencji przedmiotowy zasiłek przysługuje dopóty, dopóki nie nastąpi zmiana stanu faktycznego sprawy względem tego ustalonego w decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne przejawiająca się w niemożności prawnej kontynuacji rzeczonego świadczenia. Zatem zasiłek dla opiekuna jest swoistą reaktywacją świadczenia pielęgnacyjnego na skutek wygaśnięcia z mocy prawa decyzji przyznającej owe świadczenie, które to wygaśnięcie z przyczyn powyżej podanych Trybunał Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjne.
Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego w niniejszej sprawie nie sposób nie dostrzec, iż decyzją z dnia "[...]" Burmistrz Miasta i Gminy "[...]" przyznał M. T. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad matką E. R., w kwocie 520 zł miesięcznie, na okres od 1 grudnia 2010 r., bezterminowo. Wykonalność, zwaną realizacją przywołanej decyzji wspomniany organ zakończył decyzją z dniem 1 lipca 2013 r. Nie nastąpiła zatem jakakolwiek zmiana w sytuacji faktycznej skarżącej, która pozbawiałaby ją prawa do zasiłku dla opiekunów, będącego w ocenie Sądu normatywną reaktywacją świadczenia pielęgnacyjnego w kształcie powyżej prezentowanym.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, że organy orzekające w tej sprawie naruszyły art. 2 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów wskutek błędnej ich interpretacji.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło