VII SA/Wa 2686/15

WyrokWSA w Warszawie2016-11-10

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Joanna Gierak - Podsiadły, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie odmawiające uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku usługowego, który znajduje się w gminnej ewidencji zabytków i na terenie zabytku obszarowego, pomimo zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przepisów postępowania i dowolnej oceny materiału dowodowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, utrzymujące w mocy postanowienie odmawiające uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę, jest zgodne z prawem. Organy prawidłowo oceniły, że budynek posiada indywidualne wartości architektoniczne i zabytkowe, które uzasadniają jego ochronę, nawet jeśli jego stan techniczny jest zły, o ile nie zagraża katastrofą budowlaną i jest możliwy do remontu. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę obiektu zabytkowego ma charakter uznaniowy, a sąd administracyjny bada jedynie legalność decyzji, a nie jej merytoryczną zasadność.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które utrzymało w mocy postanowienie Miejskiego Konserwatora Zabytków odmawiające uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku usługowego. Budynek ten, pochodzący z końca XIX wieku, znajduje się w gminnej ewidencji zabytków i na terenie zabytku obszarowego. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 10 KPA) oraz dowolną ocenę materiału dowodowego, kwestionując m.in. wiek budynku, jego wartości architektoniczne i stan techniczny. Minister Kultury uznał, że budynek posiada indywidualne wartości zabytkowe, które należy chronić, a zły stan techniczny nie uzasadnia rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Wspólnoty Mieszkaniowej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]sierpnia 2015 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego działając na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1446 ze zm.), art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) oraz art. 17 pkt 2, art. 138 § 1 ust. 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [...]w [...], na postanowienie Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...]z dnia [...].09.2014 r., sygn. [...], nieuzgadniające pozwolenia na rozbiórkę budynku usługowego przy ul. [...] w [...]– utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że sprawa uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku usługowego przy ul. [...]w [...]była już dwukrotnie przedmiotem postępowania prowadzonego przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, który w wyniku rozpatrzenia zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...], dwukrotnie uchylił postanowienia Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...]i przekazał sprawę do ponownego rozstrzygnięcia przez organ pierwszej ¡instancji. W uzasadnieniu drugiego, chronologicznie, orzeczenia organu drugiej instancji z dnia [...].07.2014 r., wskazano, że organ pierwszej instancji powinien wykazać, iż zabytek obszarowy [...] został prawidłowo ujęty w gminnej ewidencji zabytków, bądź ograniczyć analizę wnioskowanej inwestycji do jej wpływu na indywidualne wartości budynku przy ul. [...], a także przeprowadzić ponowne oględziny tejże nieruchomości, spełniając przy tym normy określone w art. 67, 68 i 79 Kpa i czyniąc zadość zasadzie wysłuchania stron wyrażonej w art. 10 § 1 Kpa. Ponadto, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że Miejski Konserwator Zabytków w [...]zobligowany będzie dokonać ponownego zbadania stanu zachowania zabudowy objętej wnioskiem, odnosząc się do dowodu załączonego przez stronę do zażalenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Miejski Konserwator Zabytków w [...]postanowieniem z dnia [...].09.2014 r., odmówił uzgodnienia pozwolenia na realizację ww. inwestycji. Organ pierwszej instancji oparł ocenę merytoryczną planowanego zamierzenia m. in. na oględzinach terenu przeprowadzonych w dniu [...].09.2014 r. Miejski Konserwator Zabytków w [...]w uzasadnieniu ww. orzeczenia wskazał, że wartość naukowa ww. obiektu przejawia się w jego dokumentalnym charakterze, jako elementu historycznej zabudowy dzielnicy i krajobrazu kulturowego. Podniesiono, iż budynek ten pochodzi z końca XIX w. i stanowi jeden z nielicznych przykładów parterowego obiektu o charakterze usługowym, z poddaszem użytkowym o funkcji mieszkalnej, zaś jego usytuowanie jest charakterystyczne dla układu historycznych dzielnic miasta, gdzie w pierzei ulicy lokowano budynki mieszkalne z usługami, pozostałą część działki przeznaczając na ogród, który wraz z rozwojem miasta był zabudowywany. Organ ten podkreślił, że obiekt przy ul. [...] zachował oryginalną formę w stosunki do archiwalnego projektu dotyczącego realizacji facjatek z 1923 r., a także posiadał zachowaną stolarkę witryn, rzadko spotykaną na terenie miasta. Miejski Konserwator Zabytków w [...]odniósł się również do znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji dotyczącej oceny stanu technicznego omawianej nieruchomości. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...]w [...]. Skarżąca zawarła polemikę ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, zarzucając m. in.: iż Miejski Konserwator Zabytków w [...]naruszył art. 10 Kpa, poprzez wydanie postanowienia przed terminem do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, co uniemożliwiło stronie złożenie dowodu na okoliczność braku pierzejowej zabudowy ulicy, na której znajduje się nieruchomość, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Strona wyraziła przekonanie, że elementy wystroju architektonicznego opisane w zaskarżonym orzeczeniu nie istnieją, zaś stolarka okienna i drzwiowa nie są autentyczne. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zauważył następnie, że zgodnie z art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Zgodnie z informacją zamieszczoną na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta [...], dnia [...].04.2013 r. Prezydent Miasta [...]wydał zarządzenie nr [...]w sprawie przyjęcia gminnej ewidencji zabytków miasta [...], którym utworzył gminną ewidencję zabytków miasta [...]. Włączone do niej zostały karty adresowe zabytków podanych w wykazie stanowiącym załącznik do ww. aktu prawnego. W przedmiotowym załączniku pod nr [...]wymieniona została karta adresowa domu mieszkalnego przy ul. [...]w [...]oraz pod numerem 91 karta adresowa zabytku obszarowego [...] - historyczny układ urbanistyczny oraz krajobraz kulturowy w obrębie ulic: [...],[...],[...],[...], na którym to terenie ulokowany jest ww. budynek. Załączone przez organ pierwszej instancji karty adresowe powyższych zabytków spełniają normy określone w rozporządzeniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...]maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem. W związku z powyższym, ww. obiekt i obszar zostały włączone do przedmiotowego zbioru w sposób prawidłowy, a co za tym idzie, organ ochrony zabytków posiada kompetencje do wypowiadania się odnośnie do ww. prac rozbiórkowych. W świetle regulacji art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przyjąć należy, że wszystkie działania i rozstrzygnięcia organu konserwatorskiego winny być podejmowane dla zapewnienia odpowiednich warunków, umożliwiających zachowanie zabytków we właściwym stanie, ich odpowiedniego zagospodarowania i utrzymania, zapobiegania zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla ich wartości, udaremnienia niszczenia i właściwego korzystania z zabytków. W związku z powyższym organ ochrony zabytków rozstrzyga w omawianej sprawie, czy projektowane prace są dopuszczalne; ze stanowiska konserwatorskiego, tj. czy nie naruszają wartości zabytkowych chronionego obiektu lub obszaru. Dalej organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 80 Kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ rozpatrujący niniejszą sprawę nie jest związany wnioskami zawartymi w opiniach lub ekspertyzach znajdujących się w aktach sprawy, lecz swobodnie dokonuje oceny całego materiału dowodowego. Organ II instancji wskazał, że z całokształtu ww. materiału wynika, iż obiekt objęty postępowaniem, pochodzący z końca XIX w., stanowi cenny przykład budynku usługowo-mieszkalnego doby historyzmu i terenie miasta [...]oraz ważny dokument kształtowania się architektury i urbanistyki metropolii. Budynek jest jednym z nielicznych przykładów zabudowy parterowej o charakterze usługowym z poddaszem użytkowym o funkcji mieszkalnej na tym obszarze, nieruchomość tę cechuje wysoki stopień autentyzmu, o czym świadczy porównanie stanu obecnego z archiwalnym projektem pochodzącym z 1923 r. Na szczególne podkreślenie sługuje okoliczność zachowania się oryginalnych witryn sklepowych z czasów powstania obiektu. Fakt oryginalności ww. elementu poświadcza ww. dokumentacja z 1923 r. Kwestia pierwotności pozostałej stolarki zewnętrznej ww. budynku ma drugorzędne znaczenie w tej sprawie, ponieważ to ww. witryny są częścią elewacji, która wyróżnia powyższy obiekt i ma istotne znaczenie dla jego wyrazu architektonicznego. Dokumentacja fotograficzna aktualnego wyglądu zabytku potwierdza jednocześnie, iż historyzujący wystrój architektoniczny opisany w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nadal istnieje i jest w dość dobrym stanie zachowania. W związku z powyższym, organ drugiej instancji uznał, iż przedmiotowa nieruchomość jest istotnym źródłem do badania historii kultury materialnej [...]. Zdaniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wpływ planowanej rozbiórki na walory zabytkowe [...], a także kwestia, czy zabudowa ulicy [...]posiada formę pierzejową ma drugorzędne znaczenie w niniejszym postępowaniu, z uwagi na okoliczność, iż budynek przy ul. [...]posiada indywidualne wartości zabytkowe, które powinny zostać zachowane. Jednocześnie, z akt sprawy nie wynika, by obiekt wnioskowany do rozbiórki znajdował się w stanie katastrofy budowlanej, a także by jego remont był niemożliwy, bądź oznaczał rekonstrukcję większej części substancji budowlanej. Badając kwestię stanu zachowania materii powyższego budynku, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przeanalizował całokształt znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji dotyczącej oceny jego kondycji technicznej. Nadto organ II instancji wskazał, że analiza kosztów opłacalności remontu kapitalnego budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...]w [...]to opracowanie sporządzone przez [...]w roku 1989, a zatem nie może być traktowane jako ocena aktualnego stanu kondycji substancji materialnej ww. nieruchomości. Należy wziąć przy tym pod uwagę również rozwój technologii budowlanych i sztuki konserwatorskiej, jaki nastąpił od tego czasu. Niemniej jednak, odnotować należy, iż w ww. opinii nie wskazano na jednoznaczną konieczność rozbiórki omawianego budynku ze względu na stan techniczny. Wymieniono z kolei szereg działań naprawczych, które winny być przy nim podjęte. W projekcie rozbiórki autorstwa mgr. inż. arch. B. S., wykonanym we wrześniu 2012 r. stwierdzono ogólny zły stan techniczny obiektu, wyraźne pęknięcia, zniszczenie tynków zewnętrznych oraz nieszczelność pokrycia dachu. Z kolei w Protokole z przeglądu sprawności technicznej, wartości użytkowej i estetyki obiektu budowlanego z września 2013 r. inż. J. R. odnotował złą kondycję dachu, miejscowe spękania ścian konstrukcyjnych i wykruszenia cegieł, zawilgocenie w strefie przy gruncie. Organ odwoławczy zauważył, iż w żadnym jednak z powyższych dwóch opracowań nie stwierdzono stanu zagrożenia katastrofą budowlaną ani niemożności, ze względów technicznych, przeprowadzenia remontu kapitalnego tejże nieruchomości. Autorzy ci nie przeanalizowali kwestii możliwości podjęcia konkretnych prac naprawczych, jak np.: zastosowanie izolacji pionowej i poziomej, wzmocnienia konstrukcji, uzupełnienia ubytków materii budowlanej. Odpowiadając na argument skarżącej dotyczący naruszenia przez Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...]art. 10 § 1 Kpa, organ drugiej instancji przyznał, iż orzeczenie z dnia [...].09.2014 r., zostało wydane przed terminem wskazanym w zawiadomieniu o zakończeniu postępowania dowodowego wystosowanym przez organ pierwszej instancji. Dowód, który miała załączyć ww. strona dotyczący kwestii zabudowy pierzejowej ul. [...]nie ma jednak, w ocenie organu odwoławczego, istotnego wpływu na dokonane rozstrzygnięcie. Ponadto, inwestor miał możliwość przedstawienia dodatkowych dowodów w sprawie w toku postępowania zażaleniowego, jak również po jego zakończeniu, o czym ww. podmiot został poinformowany pismem organu drugiej instancji z dnia [...].06.2015 r. Strona ta do chwili obecnej nie wniosła jednakże żadnych dodatkowych dowodów w sprawie. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uznał, iż w interesie społecznym leży ochrona obiektów o wartościach zabytkowych oraz niedopuszczenie do zniszczenia ich autentycznej, zabytkowej substancji. W przedmiotowej sprawie jest to sprzeczne z interesem inwestora. Miejski Konserwator Zabytków w [...]słusznie przedłożył interes społeczny nad interes strony, ponieważ realizacja planowanej inwestycji doprowadziłaby do całkowitej destrukcji cennego przykładu tkanki miejskiej pochodzącego z końca XIX w. Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...]. Skarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7, 10, 11, 77, 107 § 3 k.p.a. w zw. z 126 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., wobec dowolnej oceny materiału dowodowego poprzez: -pominięcie postępowania pierwszoinstancyjnego w zakresie zgłoszonego w zażaleniu dowodu na okoliczność braku zabudowy pierzowej ul. [...]w [...], w sytuacji gdy dowód ten został całkowicie pominięty przez organ II instancji, jako rzekomo nieistotny; - dowolne ustalenie, iż przedmiotowy budynek został wzniesiony w XIX w., w sytuacji gdy brak na to dowodów, a z karty gminnej ewidencji zabytków wynika iż jest datowany na "ok. 1900 r." i został wykonany zgodnie z "projektem dotyczącym realizacji facjatek z 1923 r."; - niedocenienie złego stanu zachowania elementów architektonicznych obiektu i ich nieoryginalności; -dowolne ustalenie, iż wartości obiektu przy ul. [...]w [...]przemawiają za uznaniem, iż zachowanie budynku jest istotne pod względem konserwatorskim. Zarzucając powyższe, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Wspólnota wnosiła o uchylenie skarżonego postanowienia oraz zasądzenie od Organu zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżone oraz poprzedzające je postanowienie odpowiadają prawu. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto podkreślić należy, że dokonywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ocena działalności organów administracji publicznej sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny jedynie pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego. Zatem kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie będąc kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji lub postanowienia ocenia ten akt wyłącznie pod względem legalności. W związku z powyższym, rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że nie podważają one legalności zaskarżonego postanowienia i dlatego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest, że przedmiotowy budynek przy ul. [...]znajduje się indywidualnie w gminnej ewidencji zabytków miasta [...], jak też znajduje się na terenie zabytku obszarowego [...]- historyczny układ urbanistyczny oraz krajobraz kulturowy w obrębie ulic: [...],[...],[...],[...], również wpisanego do gminnej ewidencji zabytków. Z tej racji podlega ochronie konserwatorskiej, która zgodnie z treścią art. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568, ze zm.) polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie, zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków, udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków, przeciwdziałanie kradzieży, zaginięciu lub nielegalnemu wywozowi zabytków za granicę, kontroli stanu zachowania i przeznaczenia zabytków, a także uwzględnianiu zadań ochronnych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska. Ponadto zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b i c tej ustawy ochronie i opiece podlegają bez względu na stan zachowania zabytki nieruchome będące, w szczególności, układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i zespołami budowlanymi oraz dzieła architektury i budownictwa. Zgodnie zaś z treścią art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. z 2003 r., Dz. U. Nr 207, poz. 2016, ze zm.) w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Wojewódzki konserwator zabytków jest obowiązany zająć stanowisko w sprawie wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektów budowlanych, o których mowa, w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. Niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje się jako brak zastrzeżeń do przedstawionych we wniosku rozwiązań projektowych. Przywołane przepisy nie definiują kryteriów, według których następuje uzgodnienie na dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego. Decyzja wydana w oparciu o przytoczone przepisy prawa jest zatem oparta na tzw. uznaniu organu. Jeżeli organ wydaje decyzję administracyjną o charakterze uznaniowym, to działa w granicach uznania administracyjnego, co jednak nie oznacza, że decyzja taka może być dowolna. Musi się ona opierać na podstawie prawnej i być właściwie uzasadniona. Jeżeli decyzja spełnia te kryteria, to nie można jej zarzucić braku legalności. Należy bowiem zauważyć, że sąd administracyjny powołany jest tylko do oceny legalności decyzji, nie zaś do oceny i badania jej pod względem merytorycznym - szczególnie, jeżeli chodzi o decyzję o charakterze uznaniowym. W rozpatrywanej sprawie postanowieniem z dnia [...].09.2014 r. Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...]nie uzgodnił pozwolenia na rozbiórkę budynku usługowego przy ul. [...]w [...]. Minister Kultury utrzymał w mocy to postanowienie. Rozstrzygnięcie takie organy motywowały faktem, że przedmiotowy obiekt stanowi istotny i cenny element XIX-wiecznej zabudowy miasta [...]. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że wartość naukowa ww. obiektu przejawia się w jego dokumentalnym charakterze, jako elementu historycznej zabudowy dzielnicy i krajobrazu kulturowego. Podniesiono, iż budynek ten pochodzi z końca XIX w. i stanowi jeden z nielicznych przykładów parterowego obiektu o charakterze usługowym, z poddaszem użytkowym o funkcji mieszkalnej, zaś jego usytuowanie jest charakterystyczne dla układu historycznych dzielnic miasta, gdzie w pierzei ulicy lokowano budynki mieszkalne z usługami, pozostałą część działki przeznaczając na ogród, który wraz z rozwojem miasta był zabudowywany. Organ ten podkreślił, że obiekt przy ul. [...] zachował oryginalną formę w stosunki do archiwalnego projektu dotyczącego realizacji facjatek z 1923 r., a także posiadał zachowaną stolarkę witryn, rzadko spotykaną na terenie miasta. Sąd nie może ingerować w merytoryczne uprawnienia organu, może tylko ocenić, czy jego działanie znajduje podstawę w przepisach prawa regulujących sposób załatwienia tej sprawy Z analizy akt sprawy wynika, że Minister Kultury przy podejmowaniu zaskarżonego postanowienia rozważył zarówno interesy właściciela jak i interesy ogółu, wynikające z konieczności ochrony dóbr kultury, dając w rezultacie przeprowadzonych rozważań pierwszeństwo potrzebom ochrony dóbr kultury, w interesie których leży zachowanie historycznych obiektów oraz możliwość ich odtworzenia. Organ prawidłowo wskazał przy tym przepisy prawa, na których oparł swoje rozstrzygnięcie. Całokształt postępowania odzwierciedlonego w aktach sprawy wskazuje, że zostały wnikliwie zbadane okoliczności faktyczne i prawne sprawy, a stanowisko zajęte w przedmiocie uzgodnienia pozwolenia na dokonanie rozbiórki przedmiotowego budynku szczegółowo i wyczerpująco uzasadnione. Oznacza to, że organ administracji działając na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, prowadził to postępowanie i wydał rozstrzygnięcie nie uchybiając przepisom postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Dodatkowo wyjaśnić należy, że organ prawidłowo ocenił wartość dowodu mającego kwestionować istnienie zabudowy pierzejowej na tym terenie. O odmowie uzgodnienia rozbiórki zadecydowały indywidualne wartości architektoniczne budynku a nie przynależność do chronionego obszaru. Niemniej wyjaśnić należy, że przedmiotowy budynek był przykładem istniejącej kiedyś zabudowy pierzejowej, co nie znaczy, że taka zabudowa musi dalej istnieć. Za drugorzędną okoliczność należało też uznać kwestię wskazania precyzyjnej daty powstania obiektu. Nie ulega wątpliwości, że stanowi on nieliczny przykład parterowego obiektu o charakterze usługowym, z poddaszem użytkowym o funkcji mieszkalnej, charakterystyczny dla zabudowy [...]przełomu XIX i XX wieku. Prawidłowo organ ocenił również znajdujące się w aktach sprawy ekspertyzy dotyczące stanu technicznego budynku. Powoływane jako dowód przez Wspólnotę ekspertyzy stanu technicznego obiektu nie mogą stanowić podstawy do uznania, iż stracił on swą wartość zabytkową wskutek całkowitego zniszczenia. Z ekspertyz tych istotnie wynika zły stan techniczny budynku, jednakże organ odwoławczy słusznie zauważył, iż w żadnym jednak z opracowań nie stwierdzono stanu zagrożenia katastrofą budowlaną ani niemożności, ze względów technicznych, przeprowadzenia remontu kapitalnego tego obiektu. Autorzy ci nie przeanalizowali kwestii możliwości podjęcia konkretnych prac naprawczych. Okoliczność, iż z przyczyn techniczno-ekonomicznych najwłaściwsza byłaby rozbiórka, nie może przesądzać o utracie wartości zabytkowej obiektu. Zły stan techniczny nie może być natomiast powodem uznania, że zachodzą przesłanki do rozbiórki obiektu historycznego. W świetle dowodów zebranych przez organ prowadzący postępowanie, jak i przedłożonych organowi przez skarżącą Wspólnotę nie można przyznać racji argumentom tego ostatniego w szczególności, że w dużej mierze jest on odpowiedzialny za taki stan obiektu. Równocześnie wyjaśnić należy, że zaskarżone postanowienie nie może być uznane jako ograniczenie uprawnień właścicielskich, albowiem właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego (art. 140 k.c.). W przypadku zaś obiektów objętego ochroną konserwatorską granicę tę wyznaczają przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i znajdują one swój konkretny wyraz w zaskarżonym postanowieniu. Z wyżej wyjaśnionych względów Sąd uznał, że ani zaskarżona decyzja, ani utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło