III SA/Kr 1422/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków M. S. i A. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. i A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku wychowawczego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżących adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonych na urzędowych formularzach "PPF" wnioskach o przyznanie prawa pomocy domagali się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podali, że pozostają ze sobą oraz dwoma wnukami we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek wykazali mieszkanie o powierzchni 72 m2 wycenione na 170 tyś. zł. Zadeklarowali brak zasobów i przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody oszacowali łącznie na kwotę 3136 zł wyjaśniając, że składają się na to ich emerytury. Uzasadniając swoje starania zaakcentowali, że są opiekunami prawnymi małoletniego wnuka K. Podnoszą, że dochody z ich emerytur są tak małe, że wystarczają tylko na skromne życie rodziny. Z relacji skarżących wynika, że ponieważ nie wystarcza im na zaspokojenie wszystkich minimalnych potrzeb więc tym bardziej taka sytuacja finansowa nie pozwala im na wynajęcie adwokata. W związku z tym proszą o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wymieniając zobowiązania i stałe miesięczne wydatki podali, że na opłaty za media przeznaczają 730 zł, na koszty leczenia 300 zł, na żywność 1100 zł, na szkołę 250 zł, na wychowanie 756 zł. Przedstawione koszty pochłaniają w całości wykazane dochody skarżących. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 pkt. 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżący korzystaja z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosków z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Powyższe pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożyli oświadczenia o jakim mowa w art. 252 ppsa na urzędowym formularzu PPF. Oświadczenia te są spójne ze sobą i logiczne, w konsekwencji czego są także wystarczające do oceny aktualnych możliwości finansowych skarżących. Skarżący nie należą do osób zamożnych. Tak bowiem trzeba postrzegać osoby utrzymujące się tylko z przeciętnie niskich świadczeń emerytalnych Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakimi dysponują wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny, co zresztą znajduje potwierdzenie w przedstawionych przez nich wyliczeniach. Okoliczność, że do skarżących należy wykazane mieszkanie nie zmieniają tego spojrzenia. Chociaż bowiem potencjalnie posiada ono określoną wartość sprzedażną lub podkładową to jednak trudno byłoby wymagać od skarżących rozporządzeń tego rodzaju celem pozyskania środków na pełnomocnika z wyboru. Sprzedaż lub obciążenie mieszkania godziłyby bowiem w podstawę egzystencji rodziny. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania przez skarżących środków na pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że nie są w stanie ponieść tych kosztów, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono zatem skarżącym w takim zakresie pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.