I OZ 2046/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1483/16 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 14 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1483/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu wniosku J. N., odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] lipca 2016 r. Rozstrzygnięciem tym organ I instancji zmienił własną decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r. poprzez odmowę zwolnienia skarżącej od ponoszenia opłat za pobyt jej babci w domu pomocy społecznej oraz ustalenie kwoty opłaty z tego tytułu, która powinna ponosić skarżąca, w wysokości 1.352,63 zł miesięcznie. We wniesionej skardze J. N. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając zgłoszone żądanie podniosła, że wprawdzie jej comiesięczny dochód wynosi obecnie 5.789,25 zł, jednakże jest to zasiłek macierzyński. Skarżąca wychowuje bowiem samotnie 7-miesięcznego syna, ponosi wszelkie koszty związane z jego utrzymaniem, a dodatkowo spłaca kredyt mieszkaniowy, którego comiesięczna rata wynosi 1.225,95 zł. W tym stanie rzeczy ponoszenie comiesięcznej odpłatności za pobyt babci w domu pomocy społecznej przekracza możliwości płatnicze skarżącej i stanowić będzie uszczuplenie jej majątku, a zatem spowoduje znaczną szkodę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazał, że nie sposób uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.". Dysponując co miesiąc kwotą 5.789 zł, a po odjęciu raty kredytu – kwotą 4.564 zł, skarżąca jest w stanie zapewnić zarówno godziwe utrzymanie swojej rodziny, jak i uczynić zadość zasadzie ponoszenia odpłatności za pobyt krewnego w domu pomocy społecznej. W ocenie Sądu ponoszenie comiesięcznych opłat za pobyt babci w domu pomocy społecznej stanowić będzie uszczuplenie jej majątku, jednakże jest to normalny skutek wykonania zaskarżonej decyzji. Uszczuplenie to nie spowoduje jednakże zagrożenia zapewnienia normalnej egzystencji skarżącej i jej dziecku, a zatem nie stanowi znacznej szkody, o której mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie stanowi również trudnych do odwrócenia skutków, jako że opłata za pobyt krewnego w domu pomocy społecznej, jako świadczenie pieniężne, może zostać z natury rzeczy stosunkowo łatwo zwrócona. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła J. N., zarzucając naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że wykonanie zaskarżonej decyzji nie spowoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, kiedy to z okoliczności sprawy, załączonych do wniosku dokumentów jednoznacznie wynika, że skarżąca posiada wiele zobowiązań finansowych, które opłaca samodzielnie, a ponadto jako matka samotnie wychowująca dziecko ma na utrzymaniu 9-miesięcznego syna. W oparciu o powyższe zarzuty J. N. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W przepisie tym chodzi bowiem o szczególne i wyjątkowe zagrożenie odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Oznacza to, że sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku. Podkreślenia również wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Mając powyższe na uwadze należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, że J. N. nie wykazała, że zaskarżona decyzja w razie jej wykonania spowodowałaby skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Okoliczność, że w wyniku ponoszonych comiesięcznych opłat za pobyt babci w domu pomocy społecznej dojdzie do obciążenia dochodu skarżącej i zmniejszenia się jej środków finansowych nie jest wystarczającą okolicznością do uznania, że zachodzą przesłanki określone we wskazanym przepisie. Skarżąca dysponuje aktualnie miesięcznym dochodem w wysokości 5.789,25 zł, który pomimo zobowiązań finansowych i wychowywania małoletniego dziecka pozwala na ponoszenie opłat za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej. W sytuacji zmiany okoliczności i utraty prawa do zasiłku macierzyńskiego strona będzie mogła natomiast wystąpić z ponownym wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji, na podstawie art. 61 § 4 P.p.s.a. Podkreślić również należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.