I OSK 1734/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-01-23

Skład orzekający: Czesława Nowak – Kolczyńska, Jolanta Rudnicka, Mirosław Wincenciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa całkowitego zwolnienia z ponoszenia odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej dla osoby samotnie wychowującej dziecko jest zasadna, jeśli osoba ta unika kontaktu z pracownikiem socjalnym i nie wyraża zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak współdziałania strony z organem pomocy społecznej, przejawiający się w unikaniu kontaktu i odmowie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, stanowi uzasadnioną podstawę do odmowy całkowitego zwolnienia z ponoszenia odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. Sąd podkreślił, że choć organy mają obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, to na osobie ubiegającej się o świadczenie spoczywa obowiązek umożliwienia organowi dokonania ustaleń faktycznych, co w tym przypadku nie zostało spełnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy całkowitego zwolnienia J. N. z ponoszenia odpłatności za pobyt jej babci w Domu Pomocy Społecznej. J. N., samotnie wychowująca dziecko, wnioskowała o zwolnienie z opłat, wskazując na swoje trudne położenie finansowe. Organy administracji odmówiły zwolnienia, wskazując na jej dochody i brak zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J. N., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił jej skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny sprostował oczywistą omyłkę pisarską w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie i oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Nowak – Kolczyńska Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 1483/16 w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z ponoszenia odpłatności za pobyt w DPS 1. z urzędu prostuje oczywistą omyłkę pisarską w rubrum oraz w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 1483/16 – drugi wiersz uzasadnienia – w ten sposób, że w miejsce daty decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie "[...] sierpnia 2016 r." wpisać datę "[...] sierpnia 2016 r.", 2. oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1483/16 oddalił skargę J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z ponoszenia odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] kwietnia 2013 r. ([...]) R. L. została umieszczona w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w Rzeszowie. Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. ([...]) Prezydent Miasta Rzeszowa ustalił opłatę za pobyt w DPS. Zobowiązanymi do jej ponoszenia zostali R. L. oraz jej mąż W. L. Do ponoszenia pozostałej kwoty opłaty zobowiązana została Gmina Miasto Rzeszów. W związku z aktualizacją sytuacji dochodowej mieszkańców domów pomocy społecznej oraz osób zobowiązanych do pokrywania kosztów pobytu członków rodziny w DPS, w dniu 17 marca 2016 r. MOPS w Rzeszowie skierował do W. L. (mąż), B. N. (córka) oraz J. N. (wnuczka) pisma o przedłożenie oświadczeń wskazujących obecną sytuację dochodową. W odpowiedzi na powyższe wezwanie B. N. wskazała, iż jej dochód na osobę w rodzinie wynosi około 1.000 zł., zaś J. N. podała, że osiąga dochód w wysokości 2.894,62 zł. netto miesięcznie. Z akt sprawy wnika, że w dniu 7 kwietnia 2016 r. W. L. zmarł (odpis skrócony aktu zgonu). J. N. wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2016 r. zwróciła się o zwolnienie jej z ponoszenia opłat za pobyt babci w DPS, gdyż jest osobą samotnie wychowującą dziecko a opłata znacznie przewyższa jej możliwości finansowe. Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Prezydent Miasta Rzeszowa zmienił decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r. ([...]) w ten sposób, że: - skreślił pkt 2 decyzji zobowiązujący W. L. do wnoszenia opłaty za pobyt R. L. w DPS w Rzeszowie przy ul. [...]; - dodał pkt 2a, na podstawie którego odmówił J. N. całkowitego zwolnienia z ponoszenia odpłatności za pobyt R. L. w Domu Opieki Społecznej i ustalił kwotę odpłatności w wysokości 1 352,63 zł. miesięcznie. W uzasadnieniu organ wskazał, że J. N. jest osobą zobowiązaną do ponoszenia opłaty za pobyt babci w DPS w Rzeszowie na podstawie art. 61 ust. 2 pkt 2b ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 930 – dalej "u.p.s.") i spełnia określone przepisami prawa kryterium dochodowe, co w konsekwencji kwalifikuje ją do ponoszenia przedmiotowej opłaty. Ponadto organ podkreślił, że J. N. nie wyraziła zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w art. 107 u.p.s., pomimo kontaktu pracownika socjalnego w miejscu zamieszkania zobowiązanej. Organ zaznaczył też, że w związku ze śmiercią W. L. należało skreślić pkt 2 decyzji nakładający na niego obowiązek ponoszenia opłaty. Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa złożyła J. N., zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, a w konsekwencji niesłuszną odmowę całkowitego zwolnienia jej z ponoszenia odpłatności za pobyt babci w DPS z jednoczesnym ustaleniem tej kwoty. Zarzuciła, że nie jest prawdą, jakoby nie wyraziła zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Wskazała, że jest matką samotnie wychowującą dziecko, a z uwagi na trudną sytuację finansową, nie może bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i dziecka uiścić opłaty, którą na nią nałożono. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie utrzymało w mocy w/w decyzję organu I instancji. Na powyższą decyzję J. N. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1483/16, oddalił skargę. Zdaniem Sądu zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, ani też by nie były w toku postępowania respektowane reguły rzetelnej procedury zawarte w art. 7 k.p.a. W ocenie Sądu postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało z zachowaniem wymogów określonych w art. 75 i nast. k.p.a., co pozwoliło organom na ocenę zebranego materiału dowodowego zgodną z regułami art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i w konsekwencji – przy prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy – na prawidłowe zastosowanie norm prawa materialnego. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., który nakłada na organy administracji publicznej obowiązek uzasadnienia faktycznego i prawnego wydawanych decyzji. Sąd podkreślił, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśnia motywy, jakimi kierował się organ odwoławczy utrzymując w mocy wydaną w pierwszej instancji decyzję z dnia [...] lipca 2016 r. Również w sposób szczegółowy organ przedstawił okoliczności – z przywołaniem regulacji zawartych w art. 60 i art. 61 u.p.s. – wykazujących, iż skarżąca należy do kręgu osób obowiązanych do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej swojej babci. W ocenie Sądu nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, że w rzeczywistości skarżąca jest jedyną osoba (oprócz babci – mieszkańca domu pomocy społecznej) obowiązaną do wnoszenia takiej opłaty, gdyż osiąga miesięczny dochód na osobę w rodzinie w wysokości 2 894,62 zł, a więc wyższy niż 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, przy czym kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie jest niższa niż 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, co jest zgodne z regulacją z art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b) u.p.s. Sąd zaznaczył, że tych warunków nie spełnia B. N. – matka skarżącej, natomiast ponoszący wcześniej opłatę za pobyt żony w domu pomocy społecznej W. L. zmarł. Sąd wskazał, że błędnie zarzucono w skardze nieprawidłowe ustalenie miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie skarżącej, zaś argument skarżącej, iż spłaca kredyt mieszkaniowy w żaden sposób nie dyskwalifikuje ustaleń organów w tym zakresie. W ocenie Sądu I instancji nie jest też trafny zarzut skargi podnoszący brak przeprowadzenia przez pracownika MOPS w Rzeszowie procedury niezbędnej do zastosowania art. 64 u.p.s., jak i zarzut naruszenia art. 64 pkt 4 u.p.s. poprzez jego niezastosowanie. Sąd podkreślił, że z art. 64 pkt 4 u.p.s. wynika uznaniowy charakter decyzji wydawanych na jego podstawie, co wymaga bez wątpienia uprzedniego zbadania sytuacji dochodowej i rodzinnej wnioskodawcy. Sąd zauważył, że z akt sprawy wynika, iż skarżąca nie wyraziła zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego (notatka z dnia 25 maja 2016 r. pracownika socjalnego), nie zgłosiła się również do MOPS w Rzeszowie celem przeprowadzenia wywiadu (nie podjęła awizowanego wezwania). Wobec tego – w ocenie Sądu – organy słusznie uznały, że brak współdziałania skarżącej w wyjaśnieniu jej sytuacji życiowej, nie pozwalał na podjęcie pozytywnego w tym zakresie dla skarżącej rozstrzygnięcia. Od powyższego wyroku skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę kasacyjną zaskarżając wyrok w całości. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wniesiono także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pismem z dnia 23 czerwca 2017 r. zrzeczono się przeprowadzenia rozprawy. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – dalej "p.p.s.a."), zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) przepisów prawa procesowego, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., poprzez jego błędną wykładnię, a tym samym nieuchylenie decyzji z dnia [...] lipca 2016 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] sierpnia 2016 r., b) art. 7 k.p.a., które miało wpływ na treść wydanej decyzji poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu strony postępowania, nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącej i niepodanie przyczyn, z powodu których argumentom strony co do jej sytuacji rodzinnej, majątkowej i zdrowotnej odmówiono wiarygodności, c) art. 8, art. 9, art. 10 k.p.a., poprzez uniemożliwienie skarżącej aktywnego udziału w sprawie i uniemożliwienie obrony jej praw, poprzez wprowadzenie jej w błąd co do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez pracownika MOPS w Rzeszowie w konsekwencji błędne uznanie, że skarżąca sama odmówiła jego przeprowadzenia; 2) przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 11 ust. 2 u.p.s., poprzez przyjęcie, że skarżąca nie współdziałała z organem opieki społecznej, co uniemożliwiło stwierdzenie, czy zostały spełnione przesłanki uprawniające do zwolnienia w całości lub w części z obowiązku opłaty, b) art. 64 pkt 2, 3 i 4 u.p.s., poprzez jego niezastosowanie pomimo tego, że sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącej uzasadnia jego uwzględnienie przez organ ustalający odpłatność za pobyt babci skarżącej w domu opieki społecznej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że nie można odmówić stronie przyznania danego rodzaju pomocy tylko dlatego, że nie przeprowadzono wywiadu środowiskowego. Ponadto wskazano, że skarżąca była przygotowana na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, czekała na pracownika MOPS-u, ale nikt się nie pojawił. Wskazano, że skarżąca spełnia wszystkie przesłanki wskazane w art. 64 pkt 2, 3 i 4 u.p.s., które to przesłanki były znane organowi w momencie ustalania odpłatności za pobyt skarżącej w domu pomocy społecznej. Podniesiono, że pominięto całokształt sytuacji finansowej, rodzinnej i bytowej skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzeczono się rozprawy. Strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, wobec czego rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Na wstępie zauważyć należy, że skarga kasacyjna zawiera uchybienie formalne, które jednak nie uniemożliwia kontroli legalności zaskarżonego wyroku. Jako pierwszy z zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego wskazano bowiem naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zauważyć natomiast należy, że pkt 1 ma dalsze jednostki redakcyjne w postaci liter. Skarżąca nie wskazała zaś, o którą literę chodzi. Naczelny Sąd Administracyjny nie może natomiast domyślać się intencji skarżącej. Wskazać ponadto należy, że Sąd I instancji nie stosował art.145 §1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż nie uchylił zaskarżonej decyzji, lecz oddalając skargę wskazał art.151 p.p.s.a. Naruszenia tego przepisu w skardze kasacyjnej nie podniesiono. Nie jest to jednak uchybienie, które uniemożliwiałoby rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie skarżąca uważa, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone niedokładnie, nierzetelnie, że została pozbawiona aktywnego udziału w sprawie, przez co naruszono art. 7, art. 8, art. 9 , art. 10 k.p.a. oraz, że niezasadnie zastosowano wobec niej art. 11 ust. 2 u.p.s., który stanowi, że brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, (...), mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Wyrażona zaś w art. 9 k.p.a. zasada obowiązku organów udzielania informacji faktycznej i prawnej nie uzależnia obowiązywania lub możliwości stosowania przepisów prawa od znajomości tych przepisów przez obywateli, a w szczególności od znajomości prawa przez strony postępowania administracyjnego. Organy muszą zatem czuwać nad tym, aby strony postępowania nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, powinny udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zaznaczyć przy tym należy, że realizacja przez organ administracji publicznej obowiązku informowania stron, o którym mowa w art. 9 k.p.a., nie polega na udzielaniu porad prawnych, a jedynie na ogólnym ukierunkowaniu strony co do przepisów prawa znajdujących zastosowanie w jej sprawie. W niniejszej sprawie – jak wynika z jej dokumentacji – organ w pełni zastosował się do wskazanych wyżej przepisów. Natomiast art. 10 k.p.a. stanowi zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Zasada czynnego udziału w postępowaniu jest dochowana wtedy, gdy organ administracji zapewni stronie warunki do realizowania jej uprawnień do podejmowania czynności procesowych, w tym także składania wyjaśnień. W niniejszej sprawie analizując bierną postawę skarżącej w całym postępowaniu można dojść do wniosku, że – z niewiadomych powodów – skarżąca postanowiła nie skorzystać z tego prawa. Podkreślić w tym miejscu należy, że o ile organy orzekające zobowiązane są do wnikliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, zgodnie z art. 7 k.p.a., o tyle na osobie ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej również spoczywa obowiązek umożliwienia organowi dokonania ustaleń faktycznych, zgodnie z art. 4, art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1, 4a, 5 i 5b u.p.s. mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zatem, żeby otrzymać pomoc społeczną, należy w tym kierunku powziąć pewne wysiłki. Zaś pierwszym wysiłkiem, jaki powinien uczynić ubiegający się o pomoc społeczną jest udzielenie organowi pomocy w ustaleniu sytuacji faktycznej, czego skarżąca nie uczyniła. Podkreślić bowiem należy, że brak zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego może przejawiać się nie tylko w jednoznacznym formułowaniu odmowy udziału w jego przeprowadzeniu, ale także w unikaniu jego przeprowadzenia, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Natomiast niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z przyczyn leżących po stronie skarżącej ma taki skutek, że nie jest możliwe rozeznanie aktualnej sytuacji bytowej skarżącej. Takie zachowanie skarżącej dowodzi braku współdziałania z pracownikiem socjalnym, co może stanowić o odmowie przyznania wnioskowanej pomocy (art. 11 ust. 2 u.p.s.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane przez organy administracyjne oraz Sąd I instancji okoliczności potwierdza zebrany w aktach sprawy materiał dowodowy. Z akt niniejszej sprawy wynika bowiem, że pracownik socjalny podejmował próby ustalenia ze skarżącą terminu przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, jednak działania te nie przyniosły rezultatu. Z dokumentacji sprawy wynika, iż pracownik socjalny spotkał się ze skarżącą w dniu 21 kwietnia 2016 r. w jej miejscu zamieszkania, jednak odmówiła ona przeprowadzenia wywiadu środowiskowego oświadczając, że nie jest gotowa i nie ma stosownych dokumentów. Nie wyraziła zgody na podanie telefonu kontaktowego celem umówienia się na inny termin wywiadu. Z akt wynika także, iż pismem z dnia 27 kwietnia 2016 r. pracownik socjalny wystosował do skarżącej pismo wzywające do zgłoszenia się do MOPS w Rzeszowie celem ustalenia jej aktualnej sytuacji oraz celem umówienia terminu aktualizacji wywiadu. Z adnotacji doręczyciela znajdującej się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że pisma tego nie podjęto w terminie. W aktach sprawy znajduje się również pismo MOPSU z dnia 16 czerwca 2016 r. wraz z załącznikiem – umową w sprawie ustalenia opłaty ponoszonej przez skarżącą za pobyt R. L. w Domu Pomocy Społecznej w Rzeszowie. W piśmie, o którym mowa, MOPS wskazał na niemożność przeprowadzenia ze skarżącą wywiadu środowiskowego – pomimo czynionych prób – oraz podał, że brak kontaktu z organem w terminie 7 dni od dnia otrzymania tego pisma skutkować będzie wydaniem decyzji ustalającej opłatę w wysokości podanej w umowie. Jednak i w tym przypadku z adnotacji doręczyciela znajdującej się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że pisma tego także nie podjęto w terminie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uporczywa bierność postawy skarżącej w niniejszej sprawie wobec przeprowadzenia omawianego wywiadu oraz wszelkich czynności organu, prawidłowo została oceniona przez organy orzekające i Sąd I instancji, jako brak zgody na przeprowadzenie tego wywiadu oraz unikanie wszelkich kontaktów z pracownikiem socjalnym MOPS w Rzeszowie. W skardze kasacyjnej podnoszono, że organ nie może orzec o odmowie przyznania danego rodzaju pomocy finansowej tylko z tego względu, że nie przeprowadzono w sprawie wywiadu środowiskowego. Wskazywano, że wystąpienie powyższej okoliczności nie może w szczególności samodzielnie stanowić podstawy do wyprowadzania wniosku o nieistnieniu przesłanek do przyznania pomocy społecznej. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. W niniejszej sprawie oceny sytuacji skarżącej dokonano bowiem w oparciu o materiał dowodowy, jaki w sprawie zebrano i jaki można było zebrać w dostępnym przez organ zakresie. Zauważyć należy, że w aktach sprawy widnieje oświadczenie skarżącej o osiąganych przez nią dochodach – 2.894,62 zł netto miesięcznie oraz oświadczenie, że samotnie wychowuje dziecko. Przy czym wskazywana przez skarżącą w okoliczność, że spłaca ona kredyt mieszkaniowy nie czyni powyższych ustaleń nieprawidłowymi, na co zasadnie wskazał Sąd I instancji. Jeśli zaś skarżącej zależało na tym, aby uściślić te dane i dokonać pewnych korekt, czy wyjaśnień co do jej sytuacji finansowej, mogła skontaktować się z MOPS w Rzeszowie i umówić spotkanie. Tym bardziej, iż wiedziała, że organ bezskutecznie podejmował próby kontaktu z nią. Skarżąca jednak tego nie uczyniła, wręcz przeciwnie, z całokształtu materiału dowodowego wynika, że unikała jakiegokolwiek kontaktu z ośrodkiem: nie odpowiadała na pisma, nie odbierała korespondencji, unikała także kontaktu telefonicznego. Wobec powyższego uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie nie naruszono przepisów art. 7, art.8, art. 9 i art. 10 k.p.a. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu w zaskarżonym wyroku art. 11 ust. 2 u.p.s. Nie było zaś podstaw do zastosowania art. 64 pkt 2, 3 i 4 u.p.s. Trzeba dodatkowo podkreślić, że decyzja podejmowana na podstawie art.64 u.p.s. ma charakter uznaniowy. Tym samym uznać należy, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3, orzekł jak w pkt 2 sentencji. O sprostowaniu oczywistej omyłki orzeczono w pkt 1 sentencji, na podstawie art. 156 § 1 i 3 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło