II OZ 942/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 27 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 94/16 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego WSA Marzeny Iwankiewicz w sprawie ze skargi E. J. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek skarżącej E. J. o wyłączenie sędziego WSA Marzeny Iwankiewicz od rozpoznania sprawy ze skargi na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, skarżąca wniosek o wyłączenie ww. sędziego uzasadniła tym, że w toczącym się postępowaniu zaistniało prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa na dokumentach, poświadczenia nieprawdy przez Wójta Gminy Kołbaskowo, o czym skarżąca zawiadomiła sąd w piśmie będącym uzupełnieniem skargi. Zdaniem skarżącej, skład orzekający w niniejszej sprawie zaniechał ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 304 § 2 K.p.k. i odrzucił jej wnioski o wydanie odpisów dokumentów z akt sprawy, które stanowią przedmiot przestępstwa. Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 18 i art. 19 P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy ustawy w sprawach, w których brał udział "w tożsamych sprawach z takimi samymi uchybieniami, wadami i czynami zabronionymi". Ponieważ skład orzekający w niniejszej sprawie uczestniczył w procedowaniu i wydaniu wyroków w tożsamych sprawach, powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie. W dniu 16 maja 2016 r. sędzia WSA Marzeny Iwankiewicz złożyła oświadczenie, że nie istnieją, ani przesłanki wymienione w art. 18 P.p.s.a. ani też okoliczności tego rodzaju, iż mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności przy orzekaniu w tej sprawie. Oddalając wniosek skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie podkreślił, że przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie, nie jest przesłanką do żądania wyłączenia sędziego. Ocena pracy sędziego pod kątem ewentualnych, popełnionych przez niego uchybień przepisom prawa formalnego albo błędów w stosowaniu prawa materialnego, należy do sądu wyższej instancji w ramach kontroli instancyjnej. Strona może zatem zwalczać wadliwe orzeczenia wydawane przez sąd za pomocą środków odwoławczych. Nie może natomiast poprzez składanie nieuzasadnionego wniosku o wyłączenie sędziego wpływać na skład sądu rozpoznającego sprawę. W świetle przytoczonych przez skarżącą podstaw wyłączenia sędziego WSA Marzeny Iwankiewicz oraz całości akt postępowania sądowego w sprawie, wątpliwości co do jej bezstronności nie występują. Brak jest również podstaw do wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy na podstawie art. 18 P.p.s.a., w szczególności do uznania, że orzekanie w innych sprawach tej samej skarżącej stanowi przesłankę do wyłączenia ww. sędziego od udziału w niniejszej sprawie. Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 19 i art. 22 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) orzekł jak na wstępie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła E. J., zarzucając mu naruszenie art. 2, art. 45, art. 173, art. 178, art. 186 Konstytucji RP, art. 18, art. 19, art. 21 i art. 22 P.p.s.a., Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, wniosla o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli wcześniej, wskazanych w ustawie związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 P.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego (art.19 P.p.s.a.). W związku z wywodami zaprezentowanymi we wniesionym zażaleniu wymaga podkreślenia, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego. Ponadto wątpliwość, co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę w jej wniosku i należy ją odnieść do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie. Niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Podobnie jak niezadowolenie strony z wydawanych przez sędziego orzeczeń w innych sprawach zainicjowanych jej skargami, nie stanowi przesłanki wyłączenia tych sędziów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączenia w odniesieniu do sędziego objętego wnioskiem skarżącej i prezentowane w tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji należy w pełni podzielić. Nie zostało ono również podważone w rozpoznawanym zażaleniu, w którym powtórzono ogólnikowe twierdzenie o braku wymaganej bezstronności, bez przestawienia jednak konkretnych dowodów w tym zakresie. Wskazywane natomiast przez skarżącą sprawy, w których rozpoznaniu uczestniczyła sędzia Marzena Iwankiewicz, nie świadczyło o wystąpieniu przesłanek z art. 18 § 1 P.p.s.a. Orzekanie w innych sprawach tej samej skarżącej, przed tym samym składem orzekającym nie jest powodem do wyłączenia sędziego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie, jako pozbawione uzasadnionych podstaw.