II OSK 737/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-02-12

Skład orzekający: Barbara Adamiak, Jerzy Stelmasiak, Piotr Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie w sprawie określenia wysokości nadpłaty opłaty za brak sieci, może samodzielnie ustalać wysokość tej opłaty, jeśli postępowanie w przedmiocie ustalenia tej opłaty zostało umorzone z powodu upływu terminu przedawnienia?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że WSA nie uwzględnił specyfiki prawnej opłaty za brak sieci, która różni się od zobowiązania podatkowego. Sąd I instancji błędnie zrównał te należności i zastosował przepisy Ordynacji podatkowej wprost, co wymaga ponownej analizy z uwzględnieniem charakteru opłaty za brak sieci oraz przepisów ustawy o recyklingu pojazdów.
Stan faktyczny
Spółka A. sp. z o.o. kwestionowała decyzje Głównego Inspektora Ochrony Środowiska dotyczące umorzenia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci oraz określenia nadpłaty w tej opłacie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o recyklingu, w szczególności na przedawnienie możliwości ustalenia zobowiązania. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego oraz postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 lutego 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant: asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2019 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1621/16 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci oraz określenia nadpłaty w tej opłacie 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wyrokiem z 28 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "Spółka") uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] maja 2016 r. oraz utrzymaną w mocy decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2016 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci oraz określenia nadpłaty w tej opłacie. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z [...] września 2011 r. organ określił wysokość zobowiązania skarżącej Spółki z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. w wysokości 2 204 500 zł (słownie: dwa miliony dwieście cztery tysiące pięćset złotych). Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 17 ust. 1 ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. z 2015 r., poz. 140 ze zm. – dalej jako "ustawa o recyklingu"). Spółka wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z [...] stycznia 2012 r. organ utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] września 2011 r. Wyrokiem z 5 lutego 2013 r. IV SA/Wa 671/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję z [...] stycznia 2012 r. w związku z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Decyzją z [...] stycznia 2014 r. organ ponownie utrzymał w mocy decyzję z [ września 2011 r. Skargę na powyższą decyzję wniosła Spółka. Wyrokiem z 29 maja 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 682/14 Sąd I instancji uchylił decyzję organu z [...] stycznia 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] września 2011 r. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł organ. Postanowieniem z 27 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 2789/15 Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie kasacyjne na skutek cofnięcia skargi kasacyjnej. Następnie decyzją z [...] marca 2016 r. organ umorzył postępowanie w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania skarżącej spółki z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. oraz określił wysokość dokonanej przez skarżącą nadpłaty z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. (uiszczonej na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej) w wysokości 3 338 041 zł (słownie: trzy miliony trzysta trzydzieści osiem tysięcy czterdzieści jeden złotych). Spółka wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy. Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2016 r. organ utrzymał w mocy decyzję własną z [...] marca 2016 r. Spółka wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Uwzględniając skargę Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja z [ marca 2016 r. zostały wydane z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 68 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. – dalej jako "Ordynacja podatkowa") oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 17b ustawy o recyklingu. Sąd I instancji wskazał, że decyzje podlegają uchyleniu, ponieważ pomimo prawidłowego umorzenia postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty za brak sieci, organ błędnie uznał, że bezprzedmiotowość jest następstwem uiszczenia należnej opłaty przez skarżącą spółkę, a nie przedawnienia się dopuszczalności ustalenia zobowiązania z tego tytułu. Oznacza to, że pomimo nieistnienia w obrocie prawnym decyzji ustalającej wysokość zobowiązania spółki z tytułu opłaty za brak sieci, wydanej w trybie art. 17 ust. 1 ustawy o recyklingu oraz pomimo ustania dopuszczalności jej wydania, organ dokonał – na potrzeby postępowania o określenie wysokości nadpłaty z tytułu uiszczenia opłaty za brak zapewnienia sieci - ustaleń na okoliczność należnej od spółki opłaty z tytułu braku zapewnienia sieci w 2006 r., których dokonanie było dopuszczalne wyłącznie w decyzji, o której stanowi art. 17 ust. 1 ustawy recyklingowej. W konsekwencji, nie powstało zobowiązanie Spółki z tytułu opłaty za brak sieci, a mimo to organ uznał na potrzeby postępowania w przedmiocie określenia nadpłaty, że zobowiązanie to de facto skutecznie powstało. W sytuacji przedawnienia się dopuszczalności ustalenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci w drodze stosownej decyzji administracyjnej, kwota tego zobowiązania może wynikać wyłącznie ze sprawozdania składanego przez podmiot wprowadzający w trybie art. 15 ustawy o recyklingu. Sąd I instancji wskazał, że ustawa przewidziała dwa alternatywne tryby ustalania wysokości tej opłaty, tj.: tryb samodzielnego naliczania i uiszczenia opłaty przez podmiot wprowadzający (art. 14 ust.1 i art.15 ustawy o recyklingu) albo w razie niewykonania przez wprowadzającego powyższego obowiązku - tryb określania wysokości zobowiązania z tego tytułu przez organ (art. 17 ust.1 ustawy o recyklingu). W ocenie Sądu I instancji, w sytuacji, w której tryb, o którym stanowi art.17 ust. 1 ustawy o recyklingu, nie zostanie przez organ zastosowany, zobowiązanie podmiotu wprowadzającego pojazd z tytułu opłaty za brak sieci zbierania pojazdów będzie wyłącznie ukształtowane na podstawie samodzielnych ustaleń samego zainteresowanego, zadeklarowanych w rocznym sprawozdaniu, o którym stanowi art. 15 ustawy o recyklingu. Do należności z tytułu opłat za brak sieci stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Do ustalania wysokości opłaty za brak sieci ma zastosowanie art. 68 Ordynacji podatkowej, uzależniający powstanie zobowiązania podatkowego, odpowiadającego cechom wskazanym w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, od doręczenia stosownej decyzji w przepisanym terminie, w trybie z art. 17 ust. 1 ustawy o recyklingu. Przepis art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej wyznacza termin, w jakim organ ma obowiązek ustalić w drodze decyzji wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci. Termin ten wynosi 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek uiszczenia opłaty za brak sieci. Początek tego terminu należy ustalać w oparciu o art. 16 ust. 2 ustawy o recyklingu. Upływ tego terminu pozbawia organ możliwości wydania decyzji w trybie art. 17 ust. 1 ustawy o recyklingu. Sytuacja ta stanowi formalną przesłankę do umorzenia przez organ wszczętego postępowania prowadzonego na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o recyklingu. Ponadto uniemożliwia organowi samodzielne ustalanie wysokości tego zobowiązania w innych trybach prawnych w sposób wykraczający poza oparcie się na deklaracji podmiotu wprowadzającego pojazd, złożonej przez ten podmiot w celu wykonania obowiązków wskazanych w art. 14 ust. 1 ustawy o recyklingu. Jeżeli nie doszło do powstania zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci w trybie z art. 17 ust. 1 ustawy o recyklingu, z uwagi na art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, to nie jest dopuszczalne dokonywanie przez organ, w ramach postępowania o nadpłatę, ustaleń w kwestii wysokości zobowiązania podmiotu wprowadzającego pojazd z tytułu opłaty za brak sieci, odpowiadających swoim charakterem ustaleniom dokonywanym w postępowaniu regulowanym art. 17 ust. 1 ustawy o recyklingu. Zdaniem Sądu I instancji, przez powstanie zobowiązania na podstawie art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej rozumieć należy powstanie tego zobowiązania wyłącznie na podstawie takiej decyzji, która w dacie orzekania o nadpłacie pozostaje w obrocie prawnym. Prawomocne uchylenie decyzji organu z [...] września 2011 r. i z [...] stycznia 2014 r. oznacza, że w pewnym czasie zobowiązanie z tytułu opłaty za brak sieci, ustalane w trybie art. 17 ust. 1 ustawy o recyklingu istniało, ale z uwagi na stwierdzone przez Sąd wadliwe ukształtowanie tego zobowiązania, zostało usunięte z obrotu prawnego od dnia jego powstania. Ponowne powstanie tego zobowiązania wymagałoby ponownego wydania przez organ decyzji w trybie art. 17 ust. 1 ustawy o recyklingu. przed upływem terminu przedawnienia. W ocenie Sądu I instancji, oznacza to, że w sytuacji przedawnienia się dopuszczalności ustalenia na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o recyklingu wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci w drodze decyzji administracyjnej, kwota tego zobowiązania może wynikać wyłącznie ze sprawozdania składanego przez podmiot wprowadzający w trybie art. 15 tej ustawy. W postępowaniu dotyczącym określenia wysokości nadpłaty kwotę opłaty należnej będzie stanowiła kwota zadeklarowana w sprawozdaniu. Kwota uiszczona na skutek decyzji wydanej na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o recyklingu, wyeliminowanej następnie w całości z obrotu prawnego, nie może być traktowana w żadnej części jako kwota uiszczona w wykonaniu skutecznego prawnie zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci. W następstwie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, na podstawie której opłata ta została uiszczona, kwota tej opłaty staje się w całości opłatą uiszczoną bez podstawy prawnej, a jej ponowna "legitymizacja" (w całości lub części) jest bezwzględnie uzależniona od wydania nowej, prawidłowej decyzji przed upływem terminy przedawnienia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ. W pierwsze kolejności organ zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 14 ust. 1-6, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1-2, art. 17 ust. 3 ustawy o recyklingu w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z 27 maja 2015 r. o zmianie ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 933, ze zm. – dalej jako "ustawa nowelizująca") oraz art. 17b ust. 1 ustawy o recyklingu, a także art. 16 i art. 17 ustawy nowelizującej, a także art. 21 § 1 pkt 1 i 2, § 2 i 3, art. 59 § 1 pkt 1, art. 70 § 1, art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie organu, polegało to na przyjęciu, że zgodnie z powyższymi przepisami nadpłatą na gruncie art. 17b ust. 1 w związku z art. 14 ustawy o recyklingu, jest kwota nadpłaconej lub nienależnie zapłaconej opłaty za brak sieci za 2006 r. należna na podstawie art. 14 ustawy o recyklingu, a więc różnica między opłatą za brak sieci za 2006 r. należną na postawie art. 14 ustawy o recyklingu, a kwotą faktycznie wpłaconą przez wprowadzającego pojazdy na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Ponadto Sąd I instancji bezpodstawnie przyjął, że organ będąc zobowiązanym do orzekania o wysokości takiej nadpłaty na podstawie art. 17b ust. 1 ustawy o recyklingu nie jest władny i zobowiązany orzekać w tym postępowaniu o wysokości tej nadpłaty. Zdaniem organu, jest on zobowiązany do orzekania o wysokości kwoty nadpłaty w opłacie za brak sieci za 2006 r. na podstawie art. 17b ust. 1 ustawy o recyklingu i powinien określić ją jako różnicę między należną opłatą za brak sieci za 2006 r. na podstawie art. 14 ustawy o recyklingu, a kwotą faktycznie wpłaconą przez Spółkę na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska Gospodarki Wodnej. Ponadto organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), jak i art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów' administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), a także art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 17b ustawy o recyklingu. W ocenie organu, uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło Sąd I instancji do bezpodstawnego uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Wynikało to z błędnego przyjęcia, ze organ nie powinien określać nadpłaty jako różnicy między należną opłatą za brak sieci za 2006 r. na podstawie art. 14 ustawy o recyklingu. Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są uzasadnione. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o recyklingu wprowadzający pojazd, który nie zapewnił sieci w roku kalendarzowym, jest obowiązany bez wezwania do obliczenia i uiszczenia opłaty za brak sieci. Obowiązek obliczenia opłaty za brak sieci powstaje na koniec roku kalendarzowego, a opłatę tę należy uiścić na rachunek bankowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej do 31 marca roku następującego po roku, którego opłata dotyczy, co wynika wprost z art. 16 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy. Jeżeli jednak wprowadzający pojazd, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie uiścił opłaty za brak sieci albo uiścił opłatę w wysokości niższej od należnej, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci (art. 17 ust. 1 ustawy o recyklingu). Do należności z tytułu opłat za brak sieci stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska (art. 17 ust. 2 tej ustawy). Nie ulega wątpliwości, że odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów innego aktu prawnego oznacza stosowanie tych przepisów wprost, z modyfikacjami lub niestosowanie. Dokonanie tego rodzaju zabiegów interpretacyjnych jest skutkiem specyfiki konkretnych rozwiązań prawnych, do których stosuje się odpowiednio inne przepisy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji nie uwzględnił specyfiki prawnej opłaty za brak sieci uregulowanej w ustawie o recyklingu pojazdów. Sąd I instancji odwołał się jednocześnie do uchwały pełnego składu Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 września 2014 r. II FPS 4/13, która dotyczyła stosowania przepisów Ordynacji podatkowej, ale w odniesieniu do zobowiązania podatkowego (w tym przypadku podatku dochodowego od osób prawnych), a więc sytuacji, w której przepisy Ordynacji podatkowej stosowane są wprost. W ten sposób Sąd I instancji zrównał pod względem materialnoprawnym opłatę z tytułu braku sieci z zobowiązaniem podatkowym, a są to z pewnością należności o różnym charakterze. W konsekwencji doprowadziło to Sąd I instancji do wykładni przepisów Ordynacji podatkowej, a w szczególności art. 70 ust. 1 Ordynacji podatkowej, która opiera się na zastosowaniu tego przepisu wprost. Należy przy tym zaznaczyć, że na obecnym etapie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądza, że ten zabieg interpretacyjny był nieprawidłowy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera jednak stanowiska, czy tego rodzaju odpowiednie zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej było w tej sprawie uzasadnione, a więc czy uwzględniało specyfikę należności jaką jest opłata z tytułu braku sieci. Jest to przecież danina publicznoprawna o częściowo sankcyjnym charakterze, wynikająca między innymi z przyjętej na poziomie całej Unii Europejskiej ogólnej zasady prawa ochrony środowiska "zanieczyszczający płaci" ("polluter pays"). Ma to obecnie zasadnicze znaczenie, ponieważ osią sporu jest obecnie określenie charakteru zobowiązania jakim jest opłata za brak sieci, co wynika wprost z zarzutów kasacyjnych w tej sprawie. Organ wskazuje bowiem, że zobowiązanie z art. 14 ust. 1 ustawy o recyklingu i zobowiązanie z art. 17 ust. 1 ustawy o recyklingu to dwa różne zobowiązania, natomiast Sąd I instancji przyjął, że chodzi w tym przypadku o dwa różne sposoby powstania tego samego zobowiązania, niejako automatycznie stosując wprost przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące powstania zobowiązania podatkowego. Ponadto nie można ustalić na podstawie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, z jakich powodów Sąd I instancji uznał za uzasadnione tego rodzaju formę odpowiedniego stosowania przepisów Ordynacji podatkowej. Warto przy tym zaznaczyć, że rozważania te pomijają również systematykę przepisów ustawy o recyklingu pojazdów. Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy Ordynacja podatkowa wynika z art. 17 ust. 3 ustawy o recyklingu, a więc przepisu dotyczącego wyłącznie decyzji określającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci. Jednocześnie ustawodawca przewidział odrębne przepisy dotyczące nadpłaty tego zobowiązania (art. 18 ust. 1-5 ustawy o recyklingu), pomimo, że nadpłata została uregulowana w Rozdziale 9 Działu III Ordynacji podatkowej, a więc w przepisach, do których odpowiedniego stosowania odsyła art. 17 ust. 3 ustawy o recyklingu. Z punktu widzenia systematyki przepisów istotne wydaje się, że omawiane odesłanie nie zostało wyodrębnione w postaci odrębnej normy prawnej (przykładowo w ramach przepisów końcowych ustawy), ale stanowi część przepisu regulującego konkretny sposób powstania przedmiotowego zobowiązania (ewentualnie odrębne zobowiązanie, o ile trafne jest stanowisko organu w tym zakresie). Powyższe kwestie muszą zostać wyjaśnione przez Sąd I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Specyfika zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci oraz odrębność tego zobowiązania od zobowiązań podatkowych musi zostać uwzględniona w procesie wykładni art. 17 ust. 3 ustawy o recyklingu i odpowiednich przepisów Ordynacji podatkowej, które mogą w tej sytuacji znaleźć zastosowanie w postępowaniu przed właściwymi w sprawie organami administracji publicznej. W szczególności konieczne jest zajęcie przez Sąd I instancji stanowiska, czy art. 70 ust. 1 Ordynacji podatkowej powinien być w tego rodzaju sprawach stosowany wprost, z modyfikacjami (a jeżeli tak to jakimi), czy też nie powinien być stosowany w ogóle. Dopiero wyjaśnienie tej kwestii pozwoli na ustalenie możliwości określenia wysokości tej opłaty w decyzji określającej wysokość nadpłaty. Z tych względów na uwzględnienie zasługiwały zarzuty naruszenia art. 14 ust. 1 i art. 17 ust. 3 ustawy o recyklingu, a także art. 21 § 1 pkt 1 i 2, § 2 i 3 i art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ zastosowanie tych przepisów ma na obecnym etapie postępowania zasadnicze znaczenie w tej sprawie. Zależnie od wyniku oceny w tym zakresie rozważenia wymagać będzie również wpływ na wynik sprawy unormowania z art. 17b ust. 1 ustawy o recyklingu, a także art. 16 i art. 17 ustawy nowelizującej, ponieważ w uzasadnieniu Sądu I instancji brak jest również jednoznacznych rozważań w zakresie wpływu nowelizacji przepisów ustawy o recyklingu na ustalenie wysokości nadpłaty w zobowiązaniu za 2006 r. Oznacza to, że Sąd I instancji niewłaściwie zastosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i na tej podstawie uwzględnił skargę. Dlatego też uzasadnienie wyroku Sądu I instancji w rozumieniu art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest właściwe biorąc pod uwagę podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie w zakresie wskazań co do dalszego postępowania odnośnie zastosowanych w sprawie lub poddanych wykładni powyższych przepisów prawa materialnego. Pozostałe zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Dotyczy to naruszenia art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 151 p.p.s.a., a także art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, a także oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Nie ulega wątpliwości, że Sąd I instancji orzekał w granicach sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.) i orzekł po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Nie można również zarzucić Sądowi I instancji nieprawidłowej kontroli działalności organu administracji publicznej na podstawie ogólnej normy ustrojowej z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Zastosowanie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie było przedmiotem oceny Sądu I instancji, bowiem stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości, natomiast sporne jest zastosowanie lub wykładnia konkretnych przepisów ustawy o recyklingu i Ordynacji podatkowej. Z tych względów i na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. uznając, że w tej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym stanowi ten przepis.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło