IV SAB/Wa 343/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Tomasz Wykowski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. K., A. K., M. K., G. K., A. K. i B. I. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do wydania orzeczenia w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą na rzecz [...] oznaczoną jako działka ew. nr [...] z obrębu [...] w [...] w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności w załatwieniu powyższej sprawy i że miała ona charakter rażący; 3. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 (pięćset) zł; 4. w pozostałym zakresie oddala skargę; 5. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących J. K., A. K., M. K., G. K., A. K. i B. I. kwotę 682 (sześćset osiemdziesiąt dwa) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. J., A., M. i G. K., A. K. oraz B. I., zwane dalej "Wnioskodawcami", reprezentowane przez Pełnomocnika – adwokata, wniosły skargę, zarzucając Prezydentowi [...] bezczynność przy rozpatrywaniu ich żądania ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości, zajęte pod drogi publiczne - ul. [...] i [...] w [...]. Z treści wniosków skargi wynika, że chodzi o rozpatrzenie wniosku, gdy chodzi o działki ew. nr [...] oraz [...] (obr. [...]). Uzasadniając skargę, zarzucono organowi niezałatwienie sprawy w terminie pomimo zebrania całego materiału dowodowego i wyznaczenia - mocą postanowienia Wojewody [...] z [...] sierpnia 2015 r. – kolejnego, dodatkowego trzymiesięcznego terminu na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia. Upłynął on bezskutecznie 30 listopada 2015 r. Wskazano też: - wnioskiem z 22 grudnia 2005 r. poprzednik prawny wnioskodawców oraz sami Wnioskodawcy wnieśli o ustalenie i wypłatę odszkodowania, w trybie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), za zajęte pod drogi nieruchomości gruntowe, - w pierwszej połowie 2007 roku Wojewoda [...] wydał decyzje stwierdzające nabycie przez właściwą jednostkę samorządu terytorialnego własności nieruchomości zajętych pod drogi (Skarżący wystąpili do tego organu z wnioskiem w tym przedmiocie w 6 lutego 2006 r.). Wniesiono o: - zobowiązanie organu do wydania aktu administracyjnego w sprawie w terminie 14 dni, - stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Wskazano, że w przedmiotowej sprawie został zgromadzony cały materiał dowodowy i przygotowany jest projekt decyzji o ustaleniu odszkodowania za działkę ew. nr [...]. Jest on poddawany procedurze kontroli wewnętrznej, mającej na celu zapewnić nie tylko jej prawidłowość merytoryczną ale również wykonalność. Do dnia udzielania odpowiedzi na skargę (16 września 2016 r.), nie została ona zakończona. Ze względu na liczbę kierowanych do Prezydenta [...] roszczeń, nastąpiło spiętrzenie spraw, będących przedmiotem jego rozpoznania. Obecnie zarejestrowano ponad 5000 spraw dotyczących wywłaszczeń i ustalenia odszkodowań. O fakcie tym poinformowano Pełnomocnika wnioskodawców w piśmie z 14 lipca 2016 r. Został również wskazany nowy termin rozpatrzenia sprawy - do 31 stycznia 2017 r. Natomiast, gdy chodzi o odszkodowanie za działkę ew. nr [...] sprawa została rozstrzygnięta orzeczeniem z 18 lipca 2016 r. Jeden z Wnioskodawców wniósł odwołanie od pkt 2 tej decyzji i danym zakresie nie jest ona prawomocna. Pismem (k. 52) organ administracji poinformował Sąd, że sprawa odszkodowania za działkę ew. nr [...] nie została nadal zakończona wydaniem orzeczenia. Stronom wyznaczono czas na zapoznanie się z aktami. Z akt administracyjnych (zwrotne potwierdzenie odbioru) wynika, że decyzja dotyczącą działki ew. nr [...] została doręczona Wnioskodawcom 26 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy zostało to spowodowane zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (patrz: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). W takiej sytuacji nie mogą mieć znaczenia w sprawie, podnoszone w odpowiedzi na skargę, kwestie informowania Wnioskodawców o opóźnieniu i jego przyczynach wraz ze wskazywaniem nowych terminów załatwienia sprawy, czy znacznej ilości spraw do rozpatrzenia w ramach dostępnych środków na odszkodowania. Rolą organu administracji jest stosowne zorganizowanie pracy i zapewnienie niezbędnych środków na wykonywanie zadań. Skarga może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy, po wyczerpaniu środków zaskarżenia – zażalenie na bezczynność albo wniosek o usunięcie naruszenia prawa, w myśl art. 37 K.p.a. W rozpoznawanym przypadku czyniły temu zadość zażalenia Wnioskodawców z 16 lipca 2014 r. i 30 kwietnia 2015 r., rozpatrzone zresztą poprzez wydanie postanowień z [...] września 2014 r. i [...] sierpnia 2015 r. Przepisy nie zakreślą wymaganego minimalnego bądź maksymalnego okresu pomiędzy wykorzystaniem środków, wskazanych w art. 37 § 1 K.p.a. w zw. z art. 52 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wniesieniem skargi. Stosownie do art. 35 § 3 K.p.a., załatwienie sprawy, wymagającej postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 K.p.a.). Samo sprostanie tej powinności nie wyłącza jednak możliwości uznania, że organ pozostaje w bezczynności. Trafne są zarzuty dotyczące występowania bezczynności w danej sprawie. Z akt wynika, że od czasu sporządzenia operatu szacunkowego organ administracji nie podejmował w sprawie żadnych istotnych czynności. Jak wyjaśniono w odpowiedzi na skargę, projekt decyzji "poddany jest procedurze kontroli wewnętrznej". Nie uzasadnia to nie wydanie dotąd orzeczenia. Podjęte obecnie przez organ działania (w zakresie możliwości zapoznania sie z aktami sprawy – pismo k. 52) nie znoszą stanu bezczynności, jaki miał miejsce dotychczas. Oceniając bezczynność organu w danym przypadku należy mieć na uwadze, że w okresie jej trwania Wnioskodawcy podejmowali czynności prawne celem jego zdyscyplinowania, wnosząc zażalenia. W ich następstwie organ wyższego stopnia dwukrotnie (postanowienie z 1[...]września 2014 r. oraz [...] sierpnia 2015 r.) zobowiązywał do wydania orzeczenia w wyznaczonych terminach, które nie były dotrzymane. Wobec tego bezczynność musi być kwalifikowana, jako rażąca. Sąd uznał w takiej sytuacji za zasadne wymierzenie z urzędu organowi grzywny w wysokości 500 zł. Reasumując, wobec niezałatwienia wniosku o wypłatę odszkodowania za działkę ew. nr [...] w terminie określonym w art. 35 K.p.a., skargę w danym zakresie należało uznać za zasadną. Określając termin wydania stosownego aktu przez organ na jeden miesiąc od dnia zwrotu akt Sąd miał na uwadze, że sprawa, gdzie sporządzono już operat szacunkowy, nie może być uważana za szczególnie skomplikowaną, jednak stosowny czas (dłuższy niż 14 dni) może być niezbędno w razie zgłoszenia ewentualnych uwag przez Wnioskodawców. Natomiast skarga w kwestii ustalenia odszkodowania za działkę nr ew. [...], jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Na dzień wniesienia skargi nie można bowiem przypisać organowi bezczynności w danym zakresie. Stosowne orzeczenie zostało wydane oraz doręczono profesjonalnemu pełnomocnikowi. Kluczowe znaczenie dla ustalenia, czy organowi administracji można przypisywać bezczynność ma stan faktyczny na dzień wnoszenia skargi. Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a i 2 oraz art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w pkt 1-4 sentencji wyroku. W pkt 5 sentencji wyroku orzeczono o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). Na zasądzone koszty składają się: kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, kwota 102 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokackiego.