III SA/Lu 1106/16
WyrokWSA w Lublinie2016-11-15
Skład orzekający: Iwona Tchórzewska, Grzegorz Grymuza, Ewa Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz ciągnika siodłowego i naczepy z ładunkiem płyt pilśniowych, wykonywany przez spółkę posiadającą licencję wspólnotową, z wykorzystaniem tymczasowych tablic rejestracyjnych i kierowcy będącego obywatelem państwa trzeciego, stanowi międzynarodowy przewóz drogowy w rozumieniu rozporządzenia nr 1072/2009, wymagający posiadania świadectwa kierowcy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewóz wykonywany przez skarżącą spółkę miał charakter międzynarodowego przewozu drogowego w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1072/2009. Posiadanie tymczasowych tablic rejestracyjnych, nawet jeśli nie stanowią one ostatecznej rejestracji, jest wystarczające do uznania pojazdu za zarejestrowany w państwie członkowskim w rozumieniu tego rozporządzenia, a celem regulacji jest ochrona interesów przewoźników unijnych. Brak wymaganego świadectwa kierowcy przez obywatela państwa trzeciego stanowił naruszenie przepisów, uzasadniające nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
Spółka została ukarana karą pieniężną za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez wymaganego świadectwa kierowcy. Spółka twierdziła, że nie wykonywała przewozu drogowego, lecz przewoziła pojazdy na własnych kołach. Organy celne uznały, że przewóz ciągnika siodłowego i naczepy z płytami pilśniowymi z Austrii/Niemiec do Rosji, wykonywany przez obywatela Rosji, stanowił międzynarodowy przewóz drogowy. Spółka kwestionowała definicję "pojazdu" i "przewozu międzynarodowego" oraz podnosiła, że nie miała obowiązku posiadania świadectwa kierowcy.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędzia WSA Ewa Kowalczyk (sprawozdawca) Protokolant Referent Bartłomiej Maciak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 listopada 2016 r. sprawy ze skargi V. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], nakładającą na spółkę [...]GmbH w [...] (dalej "skarżąca" lub zamiennie "spółka") karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że dniu 23 maja 2012 r. w Oddziale Celnym w [...] przeprowadzono kontrolę dokumentów okazanych przez [...] - kierowcę pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] z naczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. W trakcie kontroli kierowca okazał m.in. wypis z licencji wspólnotowej nr [...] z dnia 27 kwietnia 2009 r., wydanej [...] Ges.m.b.H. w [...] (dalej: spółka [...]), umowę o przewóz samochodów z dnia 25 stycznia 2010 r. zawartą pomiędzy spółką [...] a [...] – obywatelem Rosji oraz tymczasowe dowody rejestracyjne pojazdów. Wynik kontroli utrwalony został w protokóle kontroli nr [...] z 23 maja 2012 r. gdzie stwierdzono brak wymaganego świadectwa kierowcy.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu.
Organ pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. U. UE L z dnia 14 listopada 2009 r. Nr 300, str. 72 ze zm.), wprowadzającego zasadę, że wykonywanie międzynarodowego przewozu wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz świadectwa kierowcy w sytuacji, gdy kierowca jest obywatelem państwa trzeciego.
W odwołaniu od powyższej decyzji spółka [...] wyjaśniła, że głównym przedmiotem działalności spółki jest przewóz ciągników siodłowych i naczep na własnych kołach z miejsca ich zakupu do nabywcy. Zdaniem spółki, nie wykonywała ona przewozu drogowego w związku z czym art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1265 ze zm.; dalej jako: u.t.d.) nie miał zastosowania w przypadku tego przejazdu.
Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że spółka wykonywała międzynarodowy transport drogowy, a korzystając z usług rosyjskiego kierowcy powinna była wyposażyć go w świadectwo kierowcy. Organ ustalił, że spółka posiada licencję wspólnotową Nr 949 wydaną na podstawie już nieobowiązującego rozporządzenia Rady (EWG) nr 881/92 z dnia 26 marca 1992 r. w sprawie dostępu do rynku drogowych przewozów rzeczy we Wspólnocie, na lub z terytorium Państwa Członkowskiego lub w tranzycie przez jedno lub więcej Państw Członkowskich (Dz. U. UE L z dnia 9 kwietnia 1992 r. Nr 95, str. 1). Organ podniósł, że skoro spółka posiada licencję Nr 949 wydaną na podstawie powyższego rozporządzenia, to nie można się zgodzić ze stwierdzeniem, że nie prowadzi ona działalności gospodarczej w zakresie przewozu rzeczy. Organ zauważył, że rozporządzenie Nr 881/92 zostało zastąpione rozporządzeniem Nr 1072/2009, które obowiązuje od dnia 4 grudnia 2012 r. Art. 4 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, że licencja wspólnotowa wydawana jest przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi wykonującemu zarobkowo drogowy przewóz rzeczy.
Podsumowując organ stwierdził, że bezsporne jest, że skontrolowanym pojazdem samochodowym, którym kierował rosyjski kierowca, wykonywany był w dniu 23 maja 2012 r. przewóz drogowy ciągnika siodłowego wraz z naczepą załadowaną płytami pilśniowymi bez wymaganego zgodnie z rozporządzeniem Nr 1072/2009 świadectwa kierowcy. Podmiotem wykonującym przewóz drogowy towaru na trasie z Niemiec do Rosji była spółka [...], która w myśl art. 87 ust. 3 u.t.d. była odpowiedzialna za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty. Wykonując przewóz drogowy bez wymaganego świadectwa kierowcy spółka [...] dopuściła się naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym o wykonywaniu międzynarodowych przewozów drogowych oraz przepisów rozporządzenia nr 1072/2009, za które ustawa o transporcie drogowym przewiduje karę określoną w pkt 3.3 załącznika nr 3 do ustawy w wysokości 8.000 zł.
Spółka w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła o uchylenie powyższej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji w całości. Skarżąca zarzuciła:
- niezastosowanie art. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia nr 1072/2009, tj. definicji "pojazdu" oraz "przewozu międzynarodowego" w celu ustalenia, czy skarżąca wykonywała przewóz międzynarodowy w myśl rozporządzenia nr 1072/2009 oraz czy w związku z tym była zobowiązana do uzyskania świadectwa kierowcy; błąd ten w konsekwencji doprowadził organ do wadliwego uznania, że skarżąca wykonywała "pojazdem" "przewóz międzynarodowy" i kierowca był obowiązany posiadać świadectwo kierowcy, podczas gdy prawidłowe zastosowanie przepisów powinno było doprowadzić organ do wniosku, że w sprawie art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009 nie znajduje zastosowania w związku z tym, że skarżąca nie wykonywała przewozu międzynarodowego. Skarżąca przewoziła nowy pojazd na własnych kołach celem dostarczenia go nabywcy, a ten pojazd nie może być uznany za "pojazd" w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 1072/2009, ponieważ nie był wykorzystywany wyłącznie do przewozu rzeczy;
- błędną wykładnię art. 4 pkt 6a u.t.d. w związku z art. 3 lit. g rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE L z dnia 11 kwietnia 2006 r. nr 102, str. 1 z późn. zm.), poprzez uznanie, że odesłanie z art. 4 pkt 6a u.t.d. do rozporządzenia nr 561/2006 dotyczy jedynie zakresu norm socjalnych dla kierowców, co w konsekwencji doprowadziło organ do niezastosowania art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006 i uznania, że przewidziane tam wyłączenie zakresu zastosowania tego rozporządzenia nie znajduje zastosowania przy ustalaniu zakresu definicji "przewozu drogowego" z art. 4 pkt 6a u.t.d. W ocenie skarżącej art. 4 ust 6a u.t.d. ustalający definicję "przewozu drogowego" odsyła do rozporządzenia nr 561/2006 i nie zawęża zakresu tego odesłania jedynie do norm socjalnych dla kierowców, lecz wskazuje na zakres definicji przewozu drogowego w rozumieniu rozporządzenia Nr 561/2006, a zatem także z uwzględnieniem wyłączeń przewidzianych w art. 3 lit. g tego rozporządzenia;
- wadliwą interpretację i zastosowanie art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. poprzez przyjęcie, że skarżąca wykonywała przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków, podczas gdy prawidłowa ocena zebranego materiału dowodowego powinna doprowadzić organ do wniosku, że działalność wykonywana przez skarżącą nie jest przewozem drogowym, lecz przewożeniem pojazdów na własnych kołach, w związku z czy, nie ma do niej zastosowania powyższy przepis.
- naruszenie art. 7, art. 77 i art. 138 w zw. z art. 15 k.p.a., a także art. 107 § 3 w zw. z art. 9 i 11 k.p.a., poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów odwołania skarżącej, w tym do zarzutu, że skarżąca nie wykonuje wyłącznie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy, bowiem dostarcza także nowe i niedopuszczone do ruchu pojazdy samochodowe, a także do niewłaściwej interpretacji przepisów Konwencji o ruchu drogowym sporządzonej w Wiedniu 8 listopada 1968 r. w zakresie wykładni pojęcia "dopuszczenie do ruchu", oraz poprzez brak wyjaśnienia, na jakiej podstawie organ przyjął, że skarżąca zobowiązana jest do uzyskania świadectwa kierowcy;
- nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i w konsekwencji brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie działalności prowadzonej przez skarżącą i w konsekwencji błędne przyjęcie, że skarżąca wykonuje przewóz międzynarodowy wymagający świadectwa kierowcy; pominięcie twierdzeń skarżącej popartych orzeczeniami austriackich sądów administracyjnych dostarczonych organowi wraz z tłumaczeniami przysięgłymi, z których wynikało, że zgodnie z uregulowaniami państwa członkowskiego siedziby skarżącej prowadzona przez nią działalność nie jest kwalifikowana jako przewóz międzynarodowy, co w konsekwencji oznacza, że skarżąca nie może otrzymać świadectwa kierowcy; skierowanie zapytania do organów austriackich w kwestiach nie mających istotnego znaczenia dla sprawy.
Spółka wniosła także o wystąpienie przez sąd do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniami prejudycjalnymi dotyczącymi wykładni pojęcia przewozu drogowego w rozumieniu rozporządzenia nr 561/2006 oraz przewozu międzynarodowego w rozumieniu rozporządzenia nr 1072/2009.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 139/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę i uchylił decyzje organów obydwu instancji.
Sąd uznał, że przejazd pojazdu "na własnych kołach" (przeprowadzenie pojazdu od zbywcy do nabywcy) nie jest wykonywaniem międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, określonego w rozporządzeniu nr 1072/2009, bowiem przewóz rzeczy (ładunków), określonych w art. 2 pkt 2 rozporządzenia jest działalnością zorganizowaną, wymaga posiadania określonej bazy transportowej i spełnienia przez przewoźnika wymogów przewidzianych w prawie unijnym oraz ustawodawstwie danego państwa członkowskiego. Natomiast przejazd pojazdu "na własnych kołach", czyli przeprowadzanie nowo nabytego pojazdu, niezarejestrowanego jeszcze na stałe, do innego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, jest działalnością o zupełnie innym charakterze. Przejazd ten ma na celu dostarczenie pojazdu do nabywcy, odbywa się tylko w jedną stronę, jest więc niepowtarzalny. Pojazd dostarczany "na własnych kołach" nie posiada jeszcze ostatecznej rejestracji, lecz tylko rejestrację tymczasową, służącą przeprowadzeniu pojazdu z miejsca zbycia czy produkcji do innego państwa. W ocenie sądu organy celne nie wyjaśniły, jaki był cel główny przejazdu w rozpoznawanej sprawie oraz czy znajdujące się na naczepie o tymczasowych numerach rejestracyjnych płyty pilśniowe stanowić miały całość z ciągnikiem siodłowym przeprowadzanym na własnych kołach, czy też były to odrębne ładunki.
W wyniku skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej, wyrokiem z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 2430/14, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie ma oparcia w u.t.d., jak i w prawie unijnym, argumentacja uzależniająca możliwość wykonania przewozu rzeczy (ładunku) na podstawie wystawionego listu przewozowego CMR, w świetle art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1072/2009, od posiadania przez przewoźnika określonej bazy transportowej. Natomiast dla bytu prawnego umowy przewozu istotne jest wystawienie przez przewoźnika listu przewozowego i przyjęcie przesyłki do przewozu, co w okolicznościach sprawy miało miejsce. Bez istotnego znaczenia w sprawie jest również kwestia wyposażenia pojazdów poruszających się po drogach publicznych w tablice rejestracyjne, stałe lub tymczasowe. Posiadanie przez pojazd samochodowy tablicy rejestracyjnej jest spełnieniem wymogów administracyjnych, w szczególności pod kątem bezpieczeństwa ruchu drogowego, a nie z punktu widzenia ochrony interesów ekonomicznych przewoźników unijnych. Zdaniem NSA w sprawie nie ma także istotnego znaczenia wyjaśnienie, jaki był cel główny przejazdu w rozpoznawanej sprawie, a także czy znajdujące się na naczepie o tymczasowych numerach rejestracyjnych płyty pilśniowe stanowić miały całość z ciągnikiem siodłowym przeprowadzanym na własnych kołach, czy też były to odrębne ładunki. Dla zaistnienia w sprawie umowy przewozu rzeczy (ładunku) decydujące jest, wystawienie listu przewozowego CMR i przyjęcie przesyłki do przewozu. Z uwagi na formalny charakter listu przewozowego, określającego treść umowy, brak jest podstaw dla doszukiwania się w umowie przewozu innych celów, niż te, które wynikają z treści listu przewozowego.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił również argumentacji skarżącej Spółki dotyczącej wyłączenia zastosowania rozporządzenia nr 561/2006 do przewozu drogowego pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu. Omawiany zespół pojazdów utracił przymiot pojazdu nowego z momentem wyposażenia go, przynajmniej w tymczasowe, tablice rejestracyjne, dopuszczające pojazd do ruchu po drogach publicznych.
W wytycznych dla sądu pierwszej instancji NSA nakazał ustalenie, czy przewóz przez skarżącą ładunku, stanowiącego naczepy załadowane na naczepę, wyczerpywał znamiona przewozu, w rozumieniu art. 2 pkt 2 powołanego rozporządzenia nr 1072/2009. W zależności od tego ustalenia sąd powinien dokonać kontroli trafności nałożenia na Spółkę kary pieniężnej.
W piśmie procesowym z dnia 4 listopada 2016 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do wyroku NSA, w obszernym wywodzie wykazywał, że w jego ocenie skarżąca nie wykonywała przewozu międzynarodowego, gdyż pojazd, którym był wykonywany przejazd nie był zarejestrowany, lecz posiadał tylko tablice próbne, które w świetle prawa austriackiego nie poświadcza ją dokonania urzędowej rejestracji pojazdu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W ocenie sądu rozpoznającego sprawę ponownie, skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia (stwierdzenia nieważności).
W badanej sprawie kara pieniężna została nałożona na skarżącą za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, które to naruszenie wyrażało się w braku świadectwa kierowcy, wymaganego w sytuacji, gdy wykonywany jest międzynarodowy przewóz drogowy a kierowca jest obywatelem państwa trzeciego.
Zasadniczą kwestią do rozstrzygnięcia sporu jest ustalenie, czy wykonywany przez spółkę przewóz miał charakter międzynarodowego przewozu drogowego, na co skądinąd wskazywał w swoich wytycznych Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku uchylającym poprzednie orzeczenie sądu I instancji w tej sprawie.
Zgodnie z art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1072/2009, "przewóz międzynarodowy" oznacza:
a) przejazd pojazdu z ładunkiem, gdy miejsce wyjazdu i miejsce przyjazdu znajdują się w dwóch różnych państwach członkowskich, z tranzytem przez jedno lub więcej państw członkowskich lub państw trzecich, albo bez takiego tranzytu;
b) przejazd pojazdu z ładunkiem z państwa członkowskiego do państwa trzeciego lub w odwrotnym kierunku, z tranzytem przez jedno lub więcej państw członkowskich lub państw trzecich, albo bez takiego tranzytu;
c) przejazd pojazdu z ładunkiem między państwami trzecimi z tranzytem przez terytorium jednego lub więcej państw członkowskich; lub
d) przejazd bez ładunku w związku z przewozem, o którym mowa w lit. a), b) i c).
Z akt sprawy wynika, że przedmiotem działalności skarżącej jest przewóz pojazdów. Spółka posiada licencję na wykonywanie przewozu międzynarodowego z dnia 27 kwietnia 2009 r., nr 949.
Z niespornych ustaleń faktycznych wynika, że w dacie kontroli, której ustalenia stały się następnie podstawą nałożenia kary pieniężnej, spółka przewoziła z Austrii, Niemiec i Belgii do Rosji ciągnik siodłowy, naczepę oraz 24 palety płyt pilśniowych. Ciągnik i naczepa poruszały się na własnych kołach, zaś płyty załadowane były na naczepę. Ustalenia te znajdują oparcie w treści międzynarodowych listów przewozowych CMR. Jak wyraźnie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, wystawienie przez przewoźnika listu przewozowego oraz przyjęcie przesyłki do przewozu świadczą o istnieniu umowy przewozu, której stroną była skarżąca. Dalsze ustalenia odnoszące się do posiadania przez przewoźnika bazy transportowej oraz co do celu głównego przejazdu są w ocenie NSA zbędne z punktu widzenia ustalenia charakteru prawnego przejazdu. Należy przy tym podkreślić, że wypowiedzi NSA w tym zakresie zawarte w wyroku uchylającym poprzednie orzeczenie WSA nie odnoszą się do ustaleń faktycznych, lecz stanowią element wykładni przepisów rozporządzenia nr 1072/2009 i oceny zastosowania tych przepisów w badanej sprawie, wiążącej sąd niższej instancji, z mocy przytoczonego na wstępie art. 190 p.p.s.a.
W dalszej kolejności należy odnieść się do argumentów spółki podważającej możliwość zakwalifikowania wykonywanego przez nią przejazdu jako przewozu w rozumieniu art. 2 rozporządzenia nr 1072/2009 ze względu na to, że nie zostały spełnione kryteria definicyjne "pojazdu".
Jak wynika z definicji legalnej zawartej w art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 1072/2009, pojazdem w rozumieniu tego aktu prawnego jest pojazd silnikowy zarejestrowany w państwie członkowskim lub też zespół pojazdów, z pośród których przynajmniej pojazd silnikowy jest zarejestrowany w państwie członkowskim i jest wykorzystywany wyłącznie do przewozu rzeczy.
Spółka wyklucza możliwość uznania ciągnika z naczepą w badanej sprawie za pojazd w rozumieniu przytoczonego przepisu, gdyż jej zdaniem pojazd nie został zarejestrowany ani według przepisów prawa krajowego (polskiego i austriackiego), ani prawa Unii Europejskiej. Spółka podnosi, że pojazd został wyposażony w austriackie tablice próbne, które nie stanowią urzędowej rejestracji pojazdu w rozumieniu art. 2 rozporządzenia nr 1072/2009. Tego rodzaju tablice nie są przyporządkowane na stałe do konkretnego pojazdu, ale do skarżącej Spółki i są używane wielokrotnie do konkretnych przejazdów z różnymi pojazdami, czemu towarzyszy obowiązek wypełniania odpowiednich formularzy.
Odnosząc się do tych argumentów sąd stwierdza na wstępie, że jest w tym zakresie związany wiążącą wykładnią NSA, który wskazał, że nie ma istotnego znaczenia w sprawie kwestia wyposażenia pojazdów poruszających się po drogach publicznych w tablice rejestracyjne, stałe lub tymczasowe. Okoliczność ta jest obojętna z punktu widzenia celów ustawy o transporcie drogowym, jak i przepisów unijnych, a w szczególności rozporządzenia nr 1072/2009, które to przepisy koncentrują się na kwestiach związanych z regulacją dostępu do rynku przewozów samochodowych. Natomiast posiadanie przez pojazd samochodowy tablicy rejestracyjnej, czy to stałej, czy też tymczasowej, jest spełnieniem przez pojazd wymogów administracyjnych, w szczególności pod kątem bezpieczeństwa ruchu drogowego, a nie z punktu widzenia ochrony interesów ekonomicznych przewoźników unijnych.
Uzupełniając powyższy wywód NSA, celem dogłębniejszego odniesienia się do argumentacji skarżącej, sąd stwierdza, że skoro do pojęcia rejestracji odwołuje się akt prawa unijnego – rozporządzenie nr 1072/2009, mający podstawowe znaczenie w sprawie, to również na podstawie przepisów prawa unijnego należy ustalić znaczenie tego wymogu formalnego dla stwierdzenia, czy wykonywany przez skarżącą przejazd miał charakter przewozu międzynarodowego.
W myśl art. 2 lit. b dyrektywy Rady 1999/37/WE z dnia 29 kwietnia 1999 r. w sprawie dokumentów rejestracyjnych pojazdów (Dz. U. UE L z dnia 1 czerwca 1999 r. Nr 138, str. 57), rejestracja oznacza administracyjne zezwolenie na wprowadzenie do użytku w ruchu drogowym pojazdu, dotyczące identyfikacji tego ostatniego i przyporządkowaniem mu numeru seryjnego, znanego jako numer rejestracyjny. W ocenie sądu rejestracja w rozumieniu tego przepisu oznacza spełnienie formalnego, administracyjnego wymogu, dzięki któremu pojazd może legalnie poruszać się po drogach publicznych. Dyrektywa nie dzieli rejestracji według kryterium jej czasu jej ważności, pozostawiając państwom członkowskim swobodę w tym zakresie. Rola dyrektywy jest harmonizacja treści świadectw rejestracji, a nie nakazywanie państwom członkowskim wyboru określonych form. Podobnie art. 35 Konwencji o ruchu drogowym wymaga aby każdy pojazd samochodowy w ruchu międzynarodowym były zarejestrowane przez Umawiające się Strony, wskazuje na podstawowe informacje, które mają znaleźć się w dowodzie rejestracyjnym, nie narzuca jednak żadnych form dokumentów ani okresów ich ważności.
Z powyższego wynika, że jeśli krajowe przepisy austriackie przewidują formułę tablic próbnych, upoważniających do legalnego poruszania się danego pojazdu po drogach publicznych, to spełnione jest jednocześnie kryterium "pojazdu zarejestrowanego w państwie członkowskim" w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 1072/2009. Powołując się na wiążącą w sprawie wykładnię NSA, jeszcze raz należy jednak podkreślić, że kwestia formy rejestracji pojazdu nie ma kluczowego znaczenia dla ustalenia, czy mamy do czynienia z przejazdem międzynarodowym w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1072/2009.
Ratio legis rozporządzenia nr 1072/2009 jest określanie wspólnych reguł mających zastosowanie do dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy na terytorium Wspólnoty, jak również ustalanie warunków, na jakich przewoźnicy niemający siedziby w państwie członkowskim mogą świadczyć usługi przewozowe na terytorium danego państwa członkowskiego. Reguły te należy określić w taki sposób, aby przyczyniały się do sprawnego funkcjonowania wewnętrznego rynku transportowego (pkt 2 preambuły). Motywy prawodawcy unijnego wyrażone w przytoczonym fragmencie rozporządzenia determinują sposób wykładni rozporządzenia, w którym należy brać pod uwagę cel, jakim jest ochrona interesów przewoźników unijnych, co podkreślał NSA w uzasadnieniu wyroku z 14 czerwca 2016 r.
Przyjęcie argumentacji, na jakiej opiera się skarżąca prowadziłoby do stworzenia warunków dość łatwego obchodzenia wymogów wynikających z rozporządzenia nr 1072/2009. Oto każdy przedsiębiorca, który byłby w stanie uzyskać próbne tablice dla danego pojazdu mógłby swobodnie wykonywać nim przewóz towarów, bez konieczności spełnienia wymogów w postaci licencji wspólnotowej, świadectwa kierowcy i innych. Taka praktyka ewidentnie zaburzałaby warunki konkurencji na unijnym rynku przewozów.
Podsumowując te rozważania, w ocenie sądu, przejazd wykonywany przez skarżącą w dacie kontroli, której ustalenia stały się podstawą wymierzenia kary w badanej sprawie, miał charakter przewozu międzynarodowego w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1072/2009.
Konkluzja ta determinuje dalsze wnioski w sprawie. Niesporne w sprawie jest, że kierowcą zespołu pojazdów (ciągnik i naczepa) był obywatel Rosji. W myśl zaś art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 1072/2009, świadectwo kierowcy jest wydawane przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi, który:
a) jest posiadaczem licencji wspólnotowej; oraz
b) albo legalnie zatrudnia w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi, albo w sposób legalny korzysta z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy 2003/109/WE, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim:
(i) na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych; oraz, w odpowiednich przypadkach,
(ii) na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim.
Z akt sprawy wynika, że w trakcie kontroli dokumentów na przejściu granicznym w Koroszczynie w dniu 23 maja 2012 r., będący obywatelem rosyjskim kierowca nie okazał świadectwa kierowcy. Skoro jak ustalono, wykonywany w niniejszej sprawie przewóz drogowy rzeczy miał charakter międzynarodowy, kierowca pojazdu powinien posiadać świadectwo kierowcy.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto w międzynarodowym transporcie drogowym - świadectwo kierowcy, jeżeli jest wymagane.
Skoro kierowca nie posiadał ważnego świadectwa kierowcy w dniu kontroli, organ prawidłowo stwierdził wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowy rzeczy niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu i na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w związku z l.p. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy, wymierzył karę pieniężną za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu.
Wbrew zarzutom Spółki organ prawidłowo zastosował art. 2 rozporządzenia nr 1072/2009. Nie można również podzielić zarzutu niezastosowania art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006. W kwestii tego zarzutu wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku uchylającym poprzedni wyrok sądu pierwszej instancji, wykluczając możliwość zastosowanie tego przepisu. Odnosi się on do przewozu drogowego pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu. Jak zauważył NSA, przedmiotowy zespół pojazdów utracił przymiot pojazdu nowego z momentem wyposażenia go, przynajmniej w tymczasowe, tablice rejestracyjne, dopuszczające pojazd do ruchu po drogach publicznych. Stanowisko to w pełni podziela sąd ponownie rozpatrujący sprawę.
Skoro doszło do naruszenia wymogów wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego, niezasadny jest zarzut wadliwego zastosowania przepisu sankcjonującego, tj. art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d.
Chybione są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Organ prawidłowo i w pełni ustalił stan faktyczny niezbędny do rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji. Rozstrzygnięcia organów administracyjnych w innych państwach nie stanowią prejudykatu wiążącego w badanej sprawie, nie zwalniają z samodzielnej wykładni przepisów prawa unijnego i krajowego.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło