II FSK 637/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-06-27
Skład orzekający: Bogdan Lubiński, Stefan Babiarz, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, wydana przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, ale doręczona po jego upływie, jest prawidłowa?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, wydana przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jest prawidłowa, nawet jeśli została doręczona po upływie tego terminu. Kluczowe dla zachowania terminu przedawnienia jest data wydania decyzji przez organ odwoławczy, a nie data jej doręczenia. Organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił istotnych okoliczności sprawy, co uzasadniało uchylenie jego decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Spółdzielnia R.w W. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która uchyliła decyzję burmistrza określającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2010 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Spółdzielnia argumentowała, że zobowiązanie podatkowe przedawniło się z dniem 1 stycznia 2016 r., a decyzja organu odwoławczego została wydana po tym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółdzielni, uznając, że decydująca jest data wydania decyzji przez organ odwoławczy, a nie data jej doręczenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółdzielni.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący s. Bogdan Lubiński Sędziowie: s. Stefan Babiarz (sprawozdawca) s. Mirosław Surma po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R.w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Op 360/16 w sprawie ze skargi R.w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 października 2015 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2010 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oddala skargę kasacyjną. NSA/wyr. 1 - wyrok
1. Wyrokiem z dnia 16 listopada 2016 r., I SA/Op 360/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddali skargę R. w W. (zwanej dalej spółdzielnią) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w Opolu z dnia 30 października 2015 r. w przedmiocie uchylenia decyzji określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2010 r.
2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd I instancji wynika, że decyzją z dnia 19 grudnia 2014 r. burmistrz – jako organ I instancji – określił spółdzielni zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2010 r. w wysokości 34.431 zł.
3. Zaskarżoną decyzją z dnia 30 października 2015 r. Samorządowe Kolegium odwoławcze w Opolu uchyliło decyzję burmistrza z dnia 19 grudnia 2014 r.
i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
W skardze na powyższą decyzję spółdzielnia zarzuciła organowi odwoławczego naruszenie:
- art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. – dalej: ord. pod.) przez niezastosowanie,
- art. 233 § 2 ord. pod. - przez niewłaściwe zastosowanie i art. 233 § 1 pkt 2
w związku z art. 208 § 1 ord. pod. przez niezastosowanie.
Podkreśliła, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Ponieważ nie miały miejsca wymienione w art. 70 ord. pod. okoliczności skutkujące zawieszeniem albo przerwaniem biegu terminu przedawnienia - zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2010 r. wygasło w dniu 1 stycznia 2016 r. na skutek jego przedawnienia. Po upływie tego terminu, wobec niedoręczenia wydanej wcześniej decyzji, należało ją zmienić, umarzając postępowanie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty prezentowane dotychczas.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę wskazał, że dniem wydania decyzji przez organ II instancji był dzień jej sporządzenia, a nie dzień doręczenia. Data wydania decyzji oznacza załatwienie sprawy administracyjnej w danej instancji, a strona zostaje zapoznana z treścią rozstrzygnięcia przez doręczenie wydanego już aktu. Dlatego to dzień sporządzenia decyzji wywołuje oznaczone skutki prawne, bo data wydania decyzji określa moment, według którego organ ocenia stan faktyczny
i prawny brany za podstawę rozstrzygnięcia sprawy (por. też wyrok WSA w Opolu
z dnia 5 października 2016 r., I SAB/Op 9/16 i powołane tam orzecznictwo).
Reasumując, sąd wskazał, że jeżeli zobowiązanie podatkowe spółdzielni przedawniało się z upływem 31 grudnia 2015 r., a zaskarżoną decyzję wydano w dniu 30 października 2015 r., to pomimo doręczenia jej po tym terminie, brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego aktu organu odwoławczego.
5. Powyższy wyrok spółdzielnia zaskarżyła w całości skargą kasacyjną, zarzucając sądowi I instancji naruszenie:
1) art. 70 § 1 ord. pod. na skutek błędnej wykładni;
2) art. 269 § 1 p.p.s.a. przez niezastosowanie uchwały NSA z dnia 29 września 2014 r., II FPS 4/13;
3) art. 144 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) na skutek niezastosowania oraz art. 151 p.p.s.a. na skutek zastosowania – mimo że w postępowaniu podatkowym doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 233 § 2 ord. pod. przez niewłaściwe zastosowanie i art. 233 § 1 pkt 2 w związku z art. 208 § 1 i art. 212 ord. pod. przez niezastosowanie.
Mając na uwadze powyższe, wniosła o:
- uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji,
- zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.
6. Otóż zarzut naruszenia art. 269 § 1 p.p.s.a. byłby uzasadniony tylko wówczas, gdyby sąd I instancji nie podzielił stanowiska zawartego w uchwale NSA z dnia 29 września 2014 r., II FPS 4/13, a tak nie było. W uchwale NSA z dnia 29 września 2014 r., I FPS 4/13 skład orzekający wyraził następujący pogląd: "W świetle art. 70 § 1 i art. 208 § 1 oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) ord. pod. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r. po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę (art. 59 § 1 pkt 1 ord. pod.)".
W skardze kasacyjnej nie wykazano, by stan faktyczny sprawy odpowiadał tezie powyższej uchwały NSA. Nie podniesiono też, że nie doszło w sprawie do przerwania, czy zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Zauważyć tu należy, że w skardze skarżąca raz podała, że nie miały miejsca okoliczności skutkujące zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, albo jego przerwaniem, a dalej, że
"w sprawie miały miejsce podniesione w art. 70 ord. pod. okoliczności skutkujące zawieszeniem przedawnienia". W tej sytuacji zarzut naruszenia tego przepisu jest chybiony.
7. Bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 70 § 1 ord. pod. Okoliczność, że decyzje organu odwoławczego doręczono po upływie terminu przedawnienia nie ma w świetle powołanej przez sądu I instancji uchwały NSA I FPS 8/03 znaczenia, skoro mówi się w niej o tym, że decydująca dla zachowania terminu przedawnienia jest data doręczenia decyzji. Poza tym w sprawie skarżący nie twierdzi, żeby nie doszło do przerwania, czy zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a także do zapłaty zobowiązania.
8. Także nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 144 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (nie ma takiego przepisu, chyba chodziło o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.) w związku
z art. 151 p.p.s.a. i w związku z art. 233 § 2 ord. pod. Sąd I instancji wskazał, że stanowisko organu odwoławczego jest trafne - organ odwoławczy bowiem wskazał dlaczego wydał takie rozstrzygnięcie i jakie dowody należy w ponownym postępowaniu przeprowadzić. Podał też, że "złożony i wieloelementowy stan faktyczny sprawy, a w szczególności wielość przedmiotów opodatkowania, nadto fakt, że strona składała korekty deklaracji (również po wszczęciu postępowania podatkowego), a także okoliczność, iż strona w toku postępowania wielokrotnie składała wyjaśnienia oraz wyjaśniała te modyfikacje przeważają za dopuszczeniem dodatkowych dowodów nawet wtedy, gdy strona domaga się powtórzenia uprzednio dopuszczonego i przeprowadzonego dowodu". Dlatego organ odwoławczy wyjaśnił, że odmowa dopuszczenia dowodów była w tych okolicznościach nieuzasadniona. Sąd przy tym podkreślił, że decyzja wydana w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, ze względu na wielość przedmiotów opodatkowania, powinna
w przejrzystej formie przedstawiać: jakie działki gruntu (numer, lokalizacja, powierzchnia, rodzaj użytku, właściciele, władający) i dlaczego zostać powinny opodatkowane podatkiem od nieruchomości oraz podobnie- jakie budynki (lokalizacja, numer działki, położenie, powierzchnia użytkowa, właściciel, władający
i dlaczego powinny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości lub z niego zwolnione".
W tym stanie sprawy podgląd sądu i instancji co do oddalenia skargi jest uzasadniony ze wskazaniem, że art. 233 § 2 ord. pod. opiera się na dwóch przesłankach tj. przeprowadzeniu postępowania dowodowego w całości albo w znacznej części jako warunku rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy musi bowiem wydać decyzję kasacyjną tylko wówczas, gdy organ I instancji naruszył przepisy postępowania dowodowego i przed wydaniem decyzji nie wyjaśnił istotnych z punktu widzenia przedmiotu sprawy okoliczności, co doprowadziło do tego, że zachodzi albo zupełny brak postępowania dowodowego albo do niewyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ta druga okoliczność w sprawie zaistniała.
9. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło