II SA/Sz 1296/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. K. M. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na opisaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] r., nr [...], którą organ ten wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na automatach do gry poza kasynem gry. W skardze pełnomocnik skarżącego sformułował wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek podkreślił, iż skarżący został zobowiązany do zapłacenia wysokiej kary pieniężnej, a aktualnie toczy się wobec niego kilkadziesiąt postępowań w sprawach o wymierzenie kary pieniężnej. Ponadto wobec skarżącego wszczęto postępowanie egzekucyjne w łącznej wysokości [...] zł. Pełnomocnik podkreślił, iż wykonanie przedmiotowej decyzji negatywnie wpłynie na kondycję prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Sama utrata płynności – możliwa w związku z egzekwowaniem wykonalnych decyzji ostatecznych – w istocie skutkuje niemożnością prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie grozi jej upadłością. W ocenie pełnomocnika, wykonanie zaskarżonej decyzji będzie skutkowało zakończeniem prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej, a w konsekwencji utratą jedynego źródła utrzymania skarżącego i jego rodziny. Zaznaczył, iż w obliczu nakładania kolejnych kar przez urzędy celne realizacja przedmiotowej nałożonej kary rażąco krzywdzi interes skarżącego, przy czym nawet późniejsze uwzględnienie skargi bez uprzedniego wstrzymania wykonania decyzji spowoduje, że nie będzie można naprawić zaistniałej szkody ani odwrócić jej skutków. Dodał, iż orzecznictwo sądów administracyjnych w analogicznych postępowaniach wskazuje, iż zaskarżone decyzje zostaną uchylone. Postanowieniem z dnia [...] r., [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w §1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez organ na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 P.p.s.a. nie wyklucza możliwości podjęcia samodzielnego rozstrzygnięcia w sprawie przez sąd administracyjny na podstawie art. 61 § 4 P.p.s.a. zgodnie z którym postanowienie o wstrzymaniu wykonania może zostać zmienione lub uchylone w przypadku zmiany okoliczności. W przypadku ustalenia, że w sprawie zaistniały przesłanki udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej, sąd może z urzędu zmienić rozstrzygnięcie organu administracji, którym odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu sytuacja powyższa miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Wyjaśnić należy, że instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 P.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W ocenie Sądu, okoliczności wskazane przez skarżącego tj. wysokość nałożonej kary pieniężnej wynoszącej [...] zł, w zestawieniu z liczbą kilkudziesięciu prowadzonych przeciwko niemu postępowań w sprawach o wymierzenie kary pieniężnej oraz wszczętym postępowaniem egzekucyjnym na kwotę [...] zł prowadzą do wniosku, że uprawdopodobnił on wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a poprzez wskazanie, że skutkiem wykonania zaskarżonej decyzji będzie utrata płynności finansowej prowadzonej działalności gospodarczej, a co za tym idzie jej likwidacja. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może - w kontekście całokształtu okoliczności - spowodować trudne do odwrócenia skutki w postaci realnej możliwości utraty płynności finansowej, co mogłoby doprowadzić do likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej, a w konsekwencji utraty jedynego źródła dochodu przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowego w niniejszej sprawie. W takiej sytuacji konieczne stało się zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. - na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. - wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.