I FZ 103/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk, po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Po 1134/16 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie skargi S. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 22 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2013 r. oraz podatku do zapłaty za miesiące od kwietnia do października i grudzień 2013 r. postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowienie Sądu pierwszej instancji S. D. (dalej: Strona lub Skarżąca) wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Po 1134/16. Postanowieniem tym Sąd negatywnie rozpoznał jej wniosek odmawiając wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. (dalej: Dyrektor IS) z dnia 22 kwietnia 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2013 r. oraz podatku do zapłaty za miesiące od kwietnia do października i grudzień 2013 r. 2. Relacja ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji W skardze na powyższą decyzję Strona zawarła wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Uzasadniając żądanie podała, że: - ma 61 lat i jej emerytura wynosi 1.469,89 zł; - z tej kwoty po opłaceniu rachunków miesięcznie pozostaje jej około 1.000 zł; - nie posiada majątku ruchomego o istotnej wartości, ani nieruchomości; - mieszka w domu stanowiącym własność syna; - jej działalność gospodarcza nie przynosi dochodów, które poprawiałyby tę sytuację; - na skutek dokonanego przez organy zabezpieczenia na rachunku bankowym kwoty około 600.000 zł zmuszona została do zawieszenia działalności gospodarczej; - egzekucja kwoty ustalonej przez organ zaległości podatkowej (1.226.765 zł bez odsetek za zwłokę), biorąc pod uwagę jej sytuację materialną, z pewnością wywoła trudne do odwrócenia skutki. Do wniosku załączyła kopie: decyzji ZUS ustalającej wysokość emerytury, zeznania rocznego za 2015 r. (PIT-L), dowodów potwierdzających wydatki na bieżące utrzymanie (prąd, śmieci i telefon), deklarację VAT-7 za I kwartał 2016 r. 3. Uzasadnienie postanowienia Sądu pierwszej instancji 3.1. Podstawę prawną rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji stanowił art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.). 3.2. W motywach swojej oceny Sąd stwierdził, że: - Skarżąca wskazała, iż zawiesiła działalność gospodarczą, ale z kolejnych jej pism wynikało, że w dniu 1 maja 2016 r. wznowiła tę działalność; - podała również, iż mieszka w domu stanowiącym własność syna, przy czym nieruchomość tę wcześniej jemu darowała (w dniu 12 maja 2014 r.); - Skarżąca otrzymuje pomoc od syna; - zgodnie z art. 897 Kodeksu cywilnego, jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek, w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia, dostarczać darczyńcy środków, których mu brak do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom; - Skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła, a z akt sprawy nie wynikało, aby wykonanie decyzji doprowadzić miało do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. 4. Zażalenie 4.1. Strona zaskarżyła postanowienie w całości, wniosła o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 4.2. Sądowi pierwszej instancji zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. przez jego niezastosowanie oraz art. 106 § 1 P.p.s.a. przez uznanie, że możliwość wyrządzenia nieodwracalnej szkody w postaci pogorszenia stanu zdrowia wskutek niemożliwości zaspokojenia elementarnych potrzeb wymaga uprawdopodobnienia, podczas gdy jest to fakt powszechnie znany. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw podlegało oddaleniu. 5.2. Analiza wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji potwierdza stanowisko Sądu pierwszej instancji, że Skarżąca nie uprawdopodobniła w dostateczny sposób przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zawierał argumentów, które mogłyby przemawiać za koniecznością przyznania Skarżącej ochrony tymczasowej. 5.3. Stan finansowy Skarżącej nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Okoliczności polegającej na egzekwowaniu obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej Strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudna sytuacja materialna Skarżącej mogła i zapewne miała wpływ na przyznanie jej w tej sprawie sądowoadministracyjnej prawa pomocy, nie jest jednak wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Przesłanki przyznania prawa pomocy nie są bowiem tożsame z przesłankami uzasadniającymi wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. 5.4. W odniesieniu do twierdzeń Skarżącej dotyczących niemożności zaspokojenia swych potrzeb osobistych w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego, trzeba wyjaśnić, że ustawodawca dopuścił prowadzenie egzekucji, lecz tylko do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu (por. art. 8-10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dz. U. z 2016 r. poz. 599, z późn. zm.) Po drugie, wykonanie świadczenia pieniężnego z natury rzeczy nie wywołuje nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności. W świetle tych okoliczności motywy Skarżącej należało ocenić jako jej obawy niemogące jednak same w sobie decydować o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. 5.5. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, w realiach niniejszej sprawy, Sąd pierwszej instancji prawidłowo rozpoznał wniosek Skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i słusznie odmówił udzielenia ochrony tymczasowej. Strona wnioskująca nie posiada majątku ani nieruchomości, co oznacza, że stan taki uniemożliwia przeprowadzenie skutecznej egzekucji. Ewentualna zaś egzekucja z emerytury Skarżącej ograniczona jest do minimum zagwarantowanym przez ustawodawcę, wobec czego nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., czyli niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. 5.6. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ab initio w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.