I SA/Gl 1179/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-11-17
Skład orzekający: Ewa Madej, Przemysław Dumana, Bożena Suleja-Klimczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może obciążyć wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, jeśli postępowanie okaże się bezskuteczne, a przepisy dotyczące wysokości opłat egzekucyjnych zostały uznane za niekonstytucyjne?Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego podlega uchyleniu, ponieważ opierało się na przepisach (art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a.) uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjne w zakresie, w jakim nie przewidują górnej granicy wysokości opłat. Sąd, związany wykładnią NSA, musiał uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego.Stan faktyczny
Burmistrz Miasta K. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. o obciążeniu wierzyciela (Burmistrza) kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie ponad 80.000 zł, mimo umorzenia postępowania jako bezskutecznego. Wierzyciel argumentował, że koszty są nieadekwatne, a przepisy dotyczące ich naliczania naruszają Konstytucję. Po wcześniejszym oddaleniu skargi przez WSA i uchyleniu wyroku przez NSA z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niekonstytucyjność przepisów, WSA ponownie rozpoznał sprawę.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. i zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej (spr.), Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Burmistrza Miasta K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
1. Burmistrz Miasta C. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w C. z dnia [...] r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...]r., nr [...], w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]zł prowadzonego wobec zobowiązanego R. H. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]r. Nr [...].
2. Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
2.1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. postanowieniem z dnia [...] r., działając na postawie art. 59 § 2 i § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.; dalej: u.p.e.a.), umorzył jako bezskuteczne postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko zobowiązanemu R. H. (prowadzącemu A w K.) na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]r. Nr [...] wystawionego przez wierzyciela Burmistrza Miasta C., który obejmował należności w kwocie [...]zł z tytułu opłaty eksploatacyjnej za okres od maja do października 2010 r., wynikające z decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...].
2.2. Organ egzekucyjny postanowieniem z tego samego dnia obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 80.294.73 zł, na które złożyły się następujące kwoty:
- [...] zł za zajęcie rachunku bankowego (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.),
- [...] zł tytułem opłaty manipulacyjnej (art. 64 § 6 u.p.e.a.),
- [...] zł za sporządzenie protokołu o stanie majątkowym (art. 64 § 1 pkt 14 u.p.e.a.).
Organ I instancji rozliczył koszty w wysokości [...] zł.
2.3. W zażaleniu na postanowienie w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami Burmistrz Miasta K. wniósł o jego uchylenie wskazując, że postanowienie to jest przedwczesne, albowiem postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r. umarzające postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. wobec zobowiązanego zostało zaskarżone. Podniósł również, że zaskarżone postanowienie narusza art. 124 § 2 C.p.a., ponieważ zawiera braki w zakresie wyliczenia kosztów egzekucji. Zauważył, że z uzasadnienia organu egzekucyjnego wynika, iż w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego w skuteczny sposób dostarczono tylko odpis tytułu wykonawczego, dokonano zajęcia rachunku bankowego (na którym brak było środków), częściowo pobrano należności (które częściowo pokryły przypisane koszty) oraz sporządzono protokół o stanie majątkowym. Wierzyciel podkreślił, że działania organu doprowadziły do wygenerowania kosztów egzekucyjnych, którymi obciążono wierzyciela, nie ujawniły natomiast żadnego majątku zobowiązanego. Wskazał, że dłużnik nie poniósł żadnych konsekwencji finansowych. Podniósł również, że kolejne podjęcie egzekucji w przypadku ujawnienia źródła dochodu lub składników majątkowych zobowiązanego w tym przypadku jest mało realne, można bowiem założyć, że nie zaspokoi takiej zaległości a wygeneruje koszty dla wierzyciela. Zdaniem wierzyciela "wysokość kosztów, którymi został obciążony (...) jest całkowicie nieadekwatna do rozmiaru faktycznie poniesionych kosztów przez organ egzekucyjny". Ponadto wskazał on, że nieruchomość ujawniona przez organ egzekucyjny (należąca do zobowiązanego i jego żony) posiada już obciążenie hipoteczne zabezpieczające wierzytelności innych wierzycieli (m.in. ZUS) przewyższające wartość tej działki. Ostatecznie wierzyciel wniósł o umorzenie kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64c § 2 pkt 2 ustawy egzekucyjnej, z uwagi na ważny interes publiczny.
2.4. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia i przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Powołał się na zasadę stanowiącą o obciążeniu zobowiązanego kosztami egzekucji, wynikająca z art. 64c § 1 u.p.e.a. i wskazał na jeden z wyjątków określony w art. 64c § 4 tej ustawy, który ma miejsce, gdy zobowiązany nie posiada majątku, z którego można pokryć koszty powstałe w toku postępowania egzekucyjnego. Stwierdził, że w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym powstały koszty egzekucyjne, które należne są organowi egzekucyjnemu. Jeżeli koszty te nie mogą zostać ściągnięte od zobowiązanego, winien je uiścić wierzyciel. Żaden bowiem przepis prawa nie przewiduje prowadzenia egzekucji na rzecz wierzyciela bezkosztowo ani też nie uprawnia organu egzekucyjnego do odstąpienia od żądania ich uregulowania. Ponadto wymienił podjęte w toku postępowania czynności egzekucyjne. Podkreślił, że kierując zapytania do różnych instytucji odrębnie sporządzał stosowne dokumenty, co skutkowało poniesieniem przez niego stosownych opłat i wydatków. Kontynuując podał, że w postanowieniu szczegółowo wykazano, że koszty są należne za:
- doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawcze w dniu 1 lipca 2011 r. (opłata manipulacyjna – art. 64 § 6 u.p.e.a.),
- zajęcie rachunku bankowego w B S.A. z dnia 8 maja 2013 r. (art. 64 § 1 pkt 4 ustawy),
- spisanie protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego (art. 64 § 1 pkt 14 ustawy).
Wskazał również, że organ egzekucyjny dokonując zajęcia nie posiada informacji, jaka kwota jest dostępna na zajętych rachunkach bankowych a wierzyciel, przekazując tytuł wykonawczy do realizacji organowi egzekucyjnemu, musi się liczyć z tym, że w przypadku bezskuteczności egzekucji, to na nim ciąży obowiązek uregulowania kosztów egzekucyjnych zgodnie z art. 64c § 4 ustawy egzekucyjnej. Zauważył także, że organ egzekucyjny przy wydawaniu postanowienia o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego kieruje się jedynie przepisami i nie ma możliwości określania ich wysokości, gdyż wynikają one bezpośrednio z przepisów ustawy. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej zaskarżone postanowienie zawiera szczegółowe wyliczenie kosztów egzekucyjnych, na które składają się wymienione tam kwoty, akcentując ponownie, że stosownie do art. 64c § 4 u.p.e.a. to wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Podkreślił, że postanowieniem z dnia 30 grudnia 2014 r. postępowanie egzekucyjne zostało umorzone na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w C..
3. W skardze wierzyciel (reprezentowany przez radcę prawnego) wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Postanowieniu organu II instancji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 u.p.e.a. poprzez niezastosowanie zasady stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku, zasady celowości, zasady stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego, zasady niezbędności egzekucji, oraz art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że brak okoliczności, które wskazywałyby na istnienie ważnego interesu publicznego przemawiającego za umorzeniem przedmiotowych kosztów egzekucyjnych. Ponadto wniósł, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z pytaniem prawnym: 1) czy przepis art. 64 § 1 u.p.e.a., w zakresie w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty egzekucyjnej, jest zgodny z zasadą zaufania obywateli do państwa prawa wynikającą z przepisu art. 2 Konstytucji RP oraz przepisu art. 217 Konstytucji RP, 2) czy przepis art. 64 § 6 u.p.e.a., w zakresie w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty egzekucyjnej, jest zgodny z zasadą zaufania obywateli do państwa i prawa wynikającą z przepisu art. 2 Konstytucji RP oraz przepisu art. 217 Konstytucji.
W uzasadnieniu, przybliżając tok dotychczasowego postępowania, wyraził pogląd, że opłaty za czynności egzekucyjne i opłata manipulacyjna posiadają cechy daniny publicznej (powołał się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 kwietnia 2012 r. sygn. akt K 12/11, przytaczając jego fragment). Podkreślił, że wskazane opłaty pobierane są przez podmioty prawa publicznego, jakimi są organy egzekucyjne, na rzecz systemu budżetowego w zamian za świadczenia odpłatne organów egzekucyjnych, tj. za dokonane czynności egzekucyjne lub jako zwrot wydatków poniesionych przez organ; co więcej obowiązek ich ponoszenia wynika z przepisów ustawy, są bezzwrotne i przymusowe, co pozwała uznać, że przedmiotowe opłaty posiadają charakter daniny publicznej; wreszcie opłaty za czynności egzekucyjne stanowią swoiste wynagrodzenie za czynności organu egzekucyjnego a opłata manipulacyjna ma pokryć wydatki organu egzekucyjnego w związku z prowadzoną egzekucją. Zatem w ocenie skarżącego opłaty te winny odpowiadać nakładowi pracy podczas wykonywanych czynności egzekucyjnych lub mieć realne odniesienie do poniesionych przez organ egzekucyjny wydatków. Dalej stwierdził, że skoro ustawodawca wskazane daniny publiczne zakwalifikował do kategorii opłat pobieranych "za dokonane czynności egzekucyjne" lub "z tytułu wydatków organu egzekucyjnego", to ich wysokość musi odpowiadać wartości świadczenia organu. Ponadto wyraził pogląd, że jeżeli wniesienie opłaty jest przymusowe a wysokość opłaty jest niewspółmierna do kosztów to zbliża się ona w swym charakterze do podatku. Zaakcentował, że przepisy, które ustanawiają opłatę za czynności organu egzekucyjnego i opłatę manipulacyjną bez określenia górnej granicy tej opłaty prowadzą w rzeczywistości do przekształcenia opłaty w podatek, co jest niezgodne z przepisem art. 217 Konstytucji RP. Podkreślił, że ustanowienie przez ustawodawcę przepisów, które nie pozwalają obywatelowi na określenie konsekwencji zdarzeń oraz przyszłych działań organów państwa zagraża jego bezpieczeństwu, godząc w zasadę zaufania obywateli do państwa określoną w art. 2 Konstytucji RP. Wskazał, że z przepisu art. 7 § 2 u.p.e.a. wynika, iż organ egzekucyjny w toku postępowania winien przestrzegać zasady stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku, zasady celowości postępowania, zasady stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego, zasady niezbędności egzekucji. Wskazał również, że organ egzekucyjny obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi na podstawie art. 64c § 4 ustawy egzekucyjnej, który nie wymienia jednak przyczyn niemożliwości ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego ani nie rozróżnia w tym przedmiocie powodów faktycznych i prawnych. W tej sytuacji wierzyciel nie tylko nie odzyskał od zobowiązanego dochodzonej należności, ale został obciążony kosztami bezskutecznej egzekucji. Powołał się również na fragment wyroku NSA z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 687/12. Następnie wskazał, że organ egzekucyjny nie rozważył uprzednio, czy zastosowanie tego środka egzekucyjnego przyczyni się w jakiejkolwiek mierze do spełnienia celu egzekucji administracyjnej a następnie "automatycznie" obciążył wierzyciela kosztami. Przytoczył fragment z wyroku WSA w Poznaniu z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Po 638/14, gdzie m.in. wskazano, że wysokość opłaty jest ustalona w ustawie, która nie przewiduje także możliwości miarkowania opłaty w zależności od skuteczności prowadzonej egzekucji czy też nakładu pracy organu podatkowego. Zauważył, że skoro pobranie opłaty egzekucyjnej nie jest zależne od nakładu pracy czy skuteczności egzekucji, a jednocześnie wybór czynności podejmowanych w toku postępowania egzekucyjnego należy w istocie do organu podatkowego, to zasada celowości postępowania egzekucyjnego, wynikająca z art. 7 § 2 ustawy egzekucyjnej, sprzeciwia się pobieraniu opłat za czynności, co do których przed ich podjęciem można stwierdzić, że nie doprowadzą one do przymusowego wyegzekwowania należności w kwocie przewyższającej wydatki egzekucyjne. Ponadto skarżący nie podzielił twierdzeń, że w sprawie brak było podstaw do umorzenia kosztów egzekucyjnych, wskazując, iż w treści przepisu art. 64e § 2 pkt 1-3 ustawy egzekucyjnej wyliczono przypadki, w których organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub części koszty egzekucyjne. Podkreślił jednocześnie, że w sprawie zachodzi ważny interes publiczny, bowiem wierzyciel pozostaje w trudnej sytuacji ekonomicznej i nie przyczynił się swoim zachowaniem do powstania kosztów egzekucyjnych.
4. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację. Stwierdził dodatkowo, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przez organ I instancji było nader trudne i skomplikowane. Ponadto zauważył, że skoro wierzyciel uważa, iż koszty egzekucyjne powinny być umorzone winien wystąpić z odrębnym wnioskiem wskazując przesłanki uzasadniające taki wniosek. Skoro z akt sprawy nie wynika, by taki wniosek został złożony, uznał zarzuty skargi za chybione.
5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 4 grudnia 2015 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 698/15 oddalił skargę Burmistrza Miasta K.. W uzasadnieniu wskazał, że wierzyciel zasadnie został obciążony kosztami egzekucyjnymi z uwagi na treść art. 64c § 4 u.p.e.a., zaś ich wysokość wynika z treści art. 64 § 1 pkt 4, 14 i § 6 u.p.e.a.
6. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Burmistrz Miasta K. zaskarżając go w całości. W oparciu o art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 7 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonego postanowienia, a w konsekwencji bezpodstawnego obciążenia skarżącego, jako wierzyciela, kosztami egzekucyjnymi na podstawie art. 64c § 4 u.p.e.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 64e § 2 pkt 2, a w konsekwencji bezpodstawnego obciążenia skarżącej jako wierzyciela kosztami egzekucyjnymi na podstawie art. 64c § 4 u.p.e.a.; art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 7, art. 10, art. 77, art. 80, art. 81 C.p.a. poprzez wydanie z urzędu na podstawie art. 64c § 7 u.p.e.a. postanowienia o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, bez przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadami określonymi w C.p.a.; art. 2 w związku z art. 217 Konstytucji RP poprzez przerzucenie na wierzyciela obowiązku zapłaty kosztów postępowania egzekucyjnego, na podstawie przepisów, które nie pozwalają obywatelowi na określenie konsekwencji zdarzeń oraz przyszłych działań organów państwa, co zagraża bezpieczeństwu zasady demokratycznego państwa prawa i sprawiedliwości społecznej, godząc w zasadę zaufania obywatelu do państwa. Ponadto wniósł, aby Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym: 1) czy przepis art. 64 § 1 u.p.e.a., w zakresie w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty egzekucyjnej, jest zgodny z zasadą zaufania obywateli do państwa prawa wynikającą z przepisu art. 2 Konstytucji RP oraz przepisu art. 217 Konstytucji RP, 2) czy przepis art. 64 § 6 u.p.e.a., w zakresie w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty egzekucyjnej, jest zgodny z zasadą zaufania obywateli do państwa i prawa wynikającą z przepisu art. 2 Konstytucji RP oraz przepisu art. 217 Konstytucji.
7. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz od Burmistrza zwrotu kosztów postępowania.
8. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FSK 1021/16, uchylił zaskarżony wyrok z dnia 4 grudnia 2015 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
W uzasadnieniu wskazał, że wobec treści uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 9/09 oraz wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt SK 31/14) istnieje konieczność uchylenia wyroku wobec stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu na podstawie, którego zostało wydane kontrolowane postanowienie. Trybunał Konstytucyjny orzekł bowiem, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji, oraz że art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach do kontroli zaskarżonego postanowienia z uwzględnieniem powyższego wyroku.
Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
9. Zaskarżone postanowienie podlegać musi uchyleniu.
9.1. Na wstępie trzeba przypomnieć, że stosownie do art. 190 P.p.s.a. "sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny".
W uzasadnieniu swego wyroku NSA jednoznacznie nakazał uwzględnienie przy ponownym rozpoznawaniu sprawy treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. SK 31/14, którym dwa przepisy stanowiące w niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną wydanego orzeczenia (a mianowicie art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a.) zostały uznane za niekonstytucyjne w zakresie w jakim nie przewidują górnej granicy wysokości opłaty za dokonanie czynności egzekucyjnej oraz opłaty manipulacyjnej. Wyrok Trybunału został opublikowany 16 sierpnia 2016 r. w Dzienniku Ustaw z 2016 r. poz. 1244.
9.2. Realizując powyższy obowiązek Sąd uznał, w oparciu o dokumenty zawarte w aktach postępowania egzekucyjnego, że ustalona w zaskarżonym postanowieniu opłata manipulacyjna, a zwłaszcza – opłata za zajęcie rachunku bankowego, odpowiadają sytuacji, którą Trybunał Konstytucyjny wskazał jako przejaw ewidentnego oderwania tychże wartości od rzeczywistego nakładu pracy organu egzekucyjnego i podjętych przez niego czynności. Opłata egzekucyjna w kwocie ponad 69.000 zł naliczona została bowiem za dokonanie tylko jednej czynności zajęcia rachunku bankowego. Zauważyć przy tym należy, że tą samą czynnością organ egzekucyjny zajął ten rachunek bankowy realizując kilkadziesiąt innych tytułów wykonawczych, co do których prowadził równolegle postępowanie egzekucyjne. Okoliczność ta wskazuje na ewidentne naruszenie zasady zakazu nadmiernej ingerencji, polegające na naruszeniu proporcji pomiędzy, wynikającym z art. 84 Konstytucji obowiązkiem ponoszenia ciężarów publicznoprawnych a prawem jednostki do własności (art. 64 § 1 Konstytucji), co stanowiło zasadniczy powód uznania powołanych przepisów za niekonstytucyjne. Można przy tej ocenie powołać się na jedyną regulację przewidującą maksymalną stawkę opłaty za czynności egzekucyjne, jaką jest kwota [...] zł za zajęcie nieruchomości (art. 64 1 pkt 6 u.p.e.a.), a także wskazać, że z drugiej strony kwoty minimalne za poszczególne czynności egzekucyjne oscylują w kwotach kilku lub najwyżej kilkunastozłotowych.
9.3. Jednocześnie nie można tracić z pola widzenia, że wskazując na skutki wyroku Trybunał jednoznacznie stwierdził w końcowej części uzasadnienia, że "dla właściwej realizacji wyroku Trybunału w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie".
9.4. Poszukując zatem sposobu prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy na gruncie obowiązujących przepisów wskazać trzeba, że organy nie skorzystały dotychczas z możliwości jaką stwarza instytucja umorzenia kosztów egzekucyjnych z uwagi na ważny interes publiczny (art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a.). O jej zastosowanie strona skarżąca ubiegała się początkowo nieskutecznie z przyczyn procesowych (wniosek był przedwczesny), ale wniosek w tym zakresie powtórzyła w treści zażalenia z dnia 16 stycznia 2015 r, na co organy egzekucyjne nie zareagowały, skupiając się wyłącznie na kwestii określenia wysokości kosztów i obciążenia nimi wierzyciela.
10. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.a P.p.s.a, a na podstawie art. 200 tej ustawy zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w postaci wpisu sądowego (100 zł) i kosztów zastępstwa procesowego (240 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło