I OSK 483/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-05-23
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Małgorzata Borowiec, Jolanta Rudnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednorazowa wypłata zaległych świadczeń z pomocy społecznej, przyznanych z mocą wsteczną, powinna być uwzględniana w dochodzie rodziny przez okres, za który świadczenia te zostały przyznane, zgodnie z art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej, przy ustalaniu prawa do zasiłku okresowego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że jednorazowa wypłata zaległych świadczeń z pomocy społecznej, przyznanych z mocą wsteczną, powinna być uwzględniana w dochodzie rodziny przez okres, za który świadczenia te zostały przyznane, zgodnie z art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej. Sąd stwierdził, że taka wykładnia jest zgodna z celem ustawy i prawidłowo zastosowana przez organy administracji oraz sąd pierwszej instancji, co skutkuje oddaleniem skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Rodzina I.T. i K.T. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku okresowego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, uznając, że dochód rodziny w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku przekracza kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uwzględniając jednorazową wypłatę zaległych świadczeń z pomocy społecznej (zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne) jako dochód rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę rodziny, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną rodziny.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 maja 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I.T. i K.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 listopada 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 694/16 w sprawie ze skargi I.T. i K.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 13 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 17 listopada 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 694/16 oddalił skargę I.T. i K.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 13 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 22 października 2014 r. K.T. i I.T. zwrócili się do Prezydenta Miasta [...] o przyznanie zasiłku okresowego.
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 19 listopada 2014 r. nr [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. dalej w skrócie "K.p.a.") oraz art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 4, art. 7, art. 8, art. 11 ust. 2, art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 2 pkt 1, art. 38, art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm., dalej w skrócie "u.p.s."), odmówił K.T. i I.T. przyznania pomocy w postaci zasiłku okresowego.
W uzasadnieniu decyzji podał, że art. 38 ust. 1 pkt 2 u.p.s. stanowi, że zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 u.p.s., prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny".
Jednocześnie wskazał, że przesłanką kwalifikującą do uzyskania świadczeń z pomocy społecznej jest spełnienie warunku określonego w art. 4 u.p.s., jakim jest obowiązek współdziałania osoby i rodziny korzystającej z pomocy społecznej w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Oznacza to, że regulacje dotyczące zasad przyznawania świadczeń z pomocy społecznej należy rozpatrywać łącznie z art. 11 ust. 2 u.p.s.
W toku postępowania wyjaśniającego ustalił, że dochód rodziny [...] w miesiącu poprzedzającym złożony wniosek o udzielenie pomocy, tj. w sierpniu 2014 r., wyniósł 1.362,85 zł. Dochód na osobę w rodzinie wyniósł 340,71 zł, natomiast kryterium dochodowe rodziny wyniosło 1.824,00 zł. Na dochód rodziny w sierpniu 2014 r. składał się: zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł, zasiłek stały w kwocie 153,70 zł, renta socjalna w kwocie 619,50 zł, dodatek mieszkaniowy w kwocie 436,65zł. Stosownie do treści art. 8 ust. 12 u.p.s., organ w dochodzie rodziny uwzględnił kwotę dodatku mieszkaniowego za okres, za który uzyskano ten dochód.
Następnie organ przedstawił szczegółowo sytuację każdego członka rodziny [...] i podtrzymał stanowisko, że opieka ze strony jednego członka rodziny nad pozostałą dwójką jest wystarczająca. Wymagałoby to jednak odpowiedniej organizacji dnia i chęci ze strony wszystkich domowników. Podał również, iż rodzina [...] regularnie korzysta z pomocy w postaci zasiłków celowych oraz jest objęta pomocą w formie rzeczowej.
W ocenie Prezydenta Miasta [...], rodzina [...] nie wykorzystuje własnych możliwości w kierunku poprawy sytuacji materialnej, w tym uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad osobami niepełnosprawnymi i zasiłku pielęgnacyjnego przez A.T.
Na skutek wniesienia przez I.T. i K.T. od powyższej decyzji odwołania sprawę rozpoznawało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, które decyzją z dnia 13 czerwca 2016 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 38 ust. 1 pkt 2 oraz art. 106 ust. 1 u.p.s., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji podało, że z art. 38 ust. 1 pkt 2 u.p.s. wynika, że o prawie do zasiłku okresowego decyduje wysokość dochodu na osobę w rodzinie. Jeżeli dochód ten przekracza wysokość kryterium dochodowego, tj. 456 zł na osobę (514 zł od dnia 1 października 2015 r.), zasiłek okresowy nie przysługuje. Z akt sprawy wynika, że rodzina [...] składa się z czterech osób. W toku postępowania odwoławczego członkowie rodziny [...] nabyli z mocą wsteczną prawa do szeregu świadczeń okresowych o charakterze socjalnym, wypłaconych jednorazowo.
Decyzjami Prezydenta Miasta [...]:
1) z dnia 27 listopada 2014 r. przyznano A.T. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł miesięcznie na okres od 1 października 2011 r. bezterminowo;
2) z dnia 3 grudnia 2014 r. przyznano K.T. pomoc w formie świadczenia pielęgnacyjnego na A.T.:
- w kwocie 620,00 zł miesięcznie na okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 30 kwietnia 2014 r.,
- w kwocie 800,00 zł miesięcznie na okres od dnia 1 maja 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r.;
- w kwocie 1.200,00 zł miesięcznie na okres od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r.;
- w kwocie 1.300,00 zł miesięcznie na okres od dnia 1 stycznia 2016 r. bezterminowo;
3) z dnia 4 grudnia 2014 r. przyznano K.T. na A.T. pomoc dla osób mających ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w kwocie 200,00 zł miesięcznie na okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r.;
4) z dnia 8 grudnia 2014 r. przyznano K.T. na A.T. pomoc dla osób mających ustalone prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na A.T. w kwocie 200,00 zł na okres od dnia 1 kwietnia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r.
Ponadto z pisma Prezydenta Miasta [...] z dnia 16 lipca 2014 r. wynika, że K.T. nabył prawo do dodatku mieszkaniowego w następujących okresach:
- od dnia 1 maja 2013 r. do dnia 31 października 2013 r. w wysokości 425,54 zł miesięcznie, wypłata za wskazane 6 miesięcy nastąpiła w lipcu 2014 r. w łącznej kwocie 2.553,24 zł;
- od dnia 1 listopada 2013 r. do dnia 30 kwietnia 2014 r. w wysokości 437,13 zł miesięcznie, wypłata za wskazane 6 miesięcy nastąpiła w lipcu 2014 r. w łącznej kwocie 2.622,78 zł;
- od dnia 1 maja 2014 r. do dnia 31 października 2014 r. w wysokości 436,65 zł miesięcznie, wypłata za maj, czerwiec i lipiec 2014 r. nastąpiła w lipcu 2014 r. w łącznej kwocie 1.309,95 zł.
W związku z powyższym, organ odwoławczy przyjął, że na dochód rodziny [...] we wrześniu 2014 r. składała się renta socjalna A.T., wynosząca w okresie od dnia 1 marca 2014 r. 619,50 zł miesięcznie, zasiłek pielęgnacyjny I.T. w kwocie 153 zł miesięcznie oraz zasiłek stały I.T. w kwocie 265,17 zł miesięcznie (należny w takiej kwocie w okresie od dnia 1 maja 2013 r. do dnia 31 grudnia 2014 r., co wynika z dokumentacji zebranej w sprawach SKO, błędne jest zatem ustalenie organu pierwszej instancji, iż we wrześniu 2014 r. zasiłek stały wyniósł 153,70 zł), jak również świadczenie pielęgnacyjne dla K.T. z dodatkiem w łącznej kwocie 1.000 zł. We wrześniu 2014 r. rodzina [...] otrzymała również dodatek mieszkaniowy w kwocie 436,65 zł.
W konsekwencji dochód rodziny [...] ustalony zgodnie z art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s., z uwzględnieniem zasady rozliczenia zaległego dochodu wyrażonej w art. 8 ust. 12 u.p.s., we wrześniu 2014 r. (miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o zasiłek okresowy) wyniósł 2.627,32 zł (lub 2.515,85 zł, jeżeli przyjąć, że zasiłek stały I.T. wyniósł nie 265,17 zł, lecz 153,70 zł jak podano w wywiadzie środowiskowym znajdującym się w aktach). Jest to kwota przekraczająca kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, obowiązujące w chwili złożenia wniosku i wydania decyzji przez organ pierwszej instancji (1.824 zł), jak i kryterium obowiązujące od dnia 1 października 2015 r. (2.056 zł).
W tym stanie rzeczy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku stwierdziło, że w sprawie brak jest podstaw do przyznania stronom zasiłku okresowego.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi I.T. i K.T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, w której podali, że rozstrzygnięcie organu jest dla nich krzywdzące. Zdaniem skarżących, organ ustalając wysokość dochodu rodziny błędnie zastosował art. 8 ust. 12 u.p.s. Nieprawidłowo włączył do ich dochodu wyrównania przyznanych świadczeń. Ponadto skarżący wskazali, że organy obu instancji odmiennie określiły powody odmowy przyznania zasiłku okresowego. Organ pierwszej instancji powołał się na brak współdziałania skarżących w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji, zaś organ odwoławczy na to, że dochód rodziny przekracza kwotę kryterium dochodowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że organ odwoławczy jako przyczynę odmowy przyznania skarżącym zasiłku okresowego wskazał przekroczenie kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (art. 38 ust. 1 pkt 2 u.p.s.). W świetle art. 8 ust. 3 u.p.s., za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z art. 8 ust. 12 u.p.s. wynika, że w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód.
W sprawie jest niesporne, że przedmiotowe postępowanie w sprawie zasiłku okresowego zostało zainicjowane wnioskiem skarżących z dnia 22 października 2014r. Organy miały zatem obowiązek wyliczyć dochód na osobę w rodzinie za wrzesień 2014 r. (miesiąc poprzedzający złożenie wniosku). W sprawie przyjęto, że dochód rodziny [...] w miesiącu wrześniu 2014 r. wynosił 2.627,32 zł. i przekraczał kwotę kryterium dochodowego dla czteroosobowej rodziny, obowiązującej w dacie złożenia wniosku i wydania decyzji przez organ pierwszej instancji (1.824 zł), jak i kwotę tego kryterium obowiązującą od dnia 1 października 2015 r. (2.056 zł).
Sąd pierwszej instancji wskazał, że w niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do wyjaśnienia kwestii doliczenia przez organ do dochodu rodziny z września 2014 r. kwoty miesięcznego zasiłku pielęgnacyjnego A.T. i świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego K.T. na A.T. Świadczenia te przyznano z mocą wsteczną, doszło zatem do jednorazowej wypłaty kwot zaległych świadczeń. W ocenie skarżących, organ dokonał błędnej wykładni art. 8 ust. 12 u.p.s. Podane wyżej świadczenia powinny bowiem zostać wliczone do dochodu z miesiąca, w którym zostały faktycznie wypłacone i rodzina mogła nimi realnie dysponować.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że stanowisko skarżących nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawa o pomocy społecznej w art. 8 precyzyjnie określa zasady obliczenia dochodu podmiotów wnoszących o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej. Dochód rodziny ubiegającej się o świadczenia z pomocy społecznej musi być ustalony w sposób obiektywny. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, dla obliczenia dochodu rodziny [...] we wrześniu 2014 r. konieczne jest zastosowanie art. 8 ust. 12 u.p.s. Proponowana przez skarżących wykładnia tego przepisu jest nietrafna. Gdyby ustawodawca chciał, aby dochód należny za dłuższy okres, a uzyskany jednorazowo (np. na skutek wypłaty zaległych świadczeń, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie) był jednorazowo doliczany do dochodu, to dałby temu wyraz w regulacji ustawowej. W powołanym przepisie wprowadzono zasadę odmienną – wskazano, że "dochód uwzględniany jest za okres, za który uzyskano dochód". Oznacza to, że w przypadku, gdy danej osobie zostały wypłacone jednorazowo zaległe należne jej świadczenia, np. za kolejne, ubiegłe dwanaście miesięcy, to ta jednorazowa wypłata powiększy w odpowiedniej części dochód za każdy z tych miesięcy z osobna (zgodnie z wysokością danego świadczenia przypadającą w danych okresach miesięcznych). Ustawodawca przewidział zatem, że w pewnych sytuacjach możliwym jest uzyskanie dochodu z zaległych świadczeń, (których wypłata następuje za okres, za który przyznano zaległe świadczenie już po złożeniu wniosku o dane świadczenie). Prawodawca określił precyzyjnie, w jaki sposób uzyskanie dochodu z zaległych świadczeń (za okres, za który przyznano zaległe świadczenie) wpływa na ustalenie wysokości całkowitego dochodu wnioskodawcy (rodziny) w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej.
W konsekwencji Sąd pierwszej instancji stwierdził, że dokonane przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wyliczenie dochodu rodziny skarżących we wrześniu 2014 r. było prawidłowe.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli K.T. i I.T., reprezentowani przez adwokata i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucili:
1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przepis ten należy rozumieć w ten sposób, iż dochód stanowi sumę przychodów faktycznie uzyskanych w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku oraz przychodów uzyskanych w toku trwającego postępowania (w tym także odwoławczego), a stanowiących wyrównanie świadczeń należnych za okres obejmujący również miesiąc poprzedzający złożenie wniosku, tymczasem prawidłowa interpretacja tego przepisu prowadzi do stwierdzenia, iż dochodem w jego rozumieniu są wyłącznie przychody faktycznie uzyskane w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, tym samym zmiany dochodu rodziny następujące w toku trwającego postępowania administracyjnego nie mają wpływu na jego wysokość w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s., który jednoznacznie nakazuje wiązać podstawę ustalenia dochodu z miesiącem poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie pomocy w określonej formie, tj. w przypadku skarżących – z wrześniem 2014 r.;
2) w konsekwencji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 12 u.p.s., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na uwzględnieniu jednorazowego dochodu z tytułu świadczenia pielęgnacyjnego uzyskanego przez K.T. oraz zasiłku pielęgnacyjnego otrzymanego przez A.T., wypłaconych za okres wsteczny, przy obliczeniu dochodu rodziny i rozpisaniu tych dochodów na cały okres, za jaki świadczenia te wypłacono (w tym również za wrzesień 2014 r.), w sytuacji, gdy prawidłowo ustalony w tej części stan faktyczny wskazuje, iż dochody te wypłacone zostały w toku trwającego postępowania administracyjnego, a przy zastosowaniu prawidłowej wykładni art. 8 ust. 3 u.p.s. – o czym stanowi zarzut poprzedzający – dochód jednorazowy uzyskany w toku trwającego postępowania administracyjnego nie może być rozliczany z zastosowaniem reguł określonych w art. 8 ust. 12 u.p.s., a zatem przepis ten w ogóle nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania.
Wskazując na powyższe zarzuty wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie decyzji organów pierwszej i drugiej instancji oraz przyznanie pełnomocnikowi skarżących kosztów świadczenia pomocy prawnej z urzędu, powiększonych o należny podatek VAT, w wysokości ustalonej według norm przepisanych, ponieważ koszty te nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części. Ponadto oświadczyli, iż zrzekają się rozprawy w przedmiocie rozpoznania skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, argumentując w/w zarzuty, wskazali na wadliwość ustalenia, że rodzina skarżących przekracza kryterium dochodowe, uprawniające do uzyskania świadczeń z pomocy społecznej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. Istota podniesionych w niej zarzutów sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który stwierdził, iż organy pomocy społecznej, rozpoznając wniosek I.T. i K.T. o przyznanie zasiłku okresowego, prawidłowo ustaliły dochód rodziny [...] w miesiącu wrześniu 2014 r., poprzez zaliczenie do niego kwoty miesięcznego zasiłku pielęgnacyjnego A.T. oraz świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego K.T. na A.T., które to świadczenia przyznano jednorazowo z mocą wsteczną na zasadzie wyrównania.
W sprawie należało zatem dokonać wykładni art. 8 ust. 3 u.p.s. i rozważyć, czy jednorazowy dochód uzyskany w toku trwającego postępowania administracyjnego może być rozliczany z uwzględnieniem art. 8 ust. 12 u.p.s.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie.
W świetle art. 38 ust. 1 pkt 2 u.p.s. w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s., o prawie do zasiłku okresowego decyduje wysokość dochodu na osobę w rodzinie, jeżeli dochód ten nie przekracza kwoty kryterium dochodowego, tj. 456 zł na osobę (w okresie składania wniosku przez skarżących kasacyjnie), a od dnia 1 października 2015 r. kwoty 514 zł na osobę. Definicję dochodu i sposób jego ustalania zawiera art. 8 ust. 3 u.p.s. Z powołanego przepisu wynika, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Z kolei w art. 8 ust. 12 u.p.s. określono sposób w jaki należy ustalić wysokość dochodu wnioskodawcy (rodziny) w przypadku uzyskania dochodu z zaległych świadczeń, które zostały przyznane jednorazowo z mocą wsteczną na zasadzie wyrównania. Stosownie do treści tego przepisu, w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. Oznacza to, że w sytuacji wypłacenia jednorazowo zaległych, a należnych świadczeń – co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie – ta jednorazowa wypłata powiększy w odpowiedniej części dochód za każdy z tych miesięcy z osobna. Skarżącym kasacyjnie w listopadzie i grudniu 2014 r. przyznano i wypłacono jednorazowo zaległe i należne im świadczenia – zasiłek pielęgnacyjny dla A.T. oraz świadczenie pielęgnacyjne dla K.T. na A.T. Przyznanie tych świadczeń w w/w sposób uzasadniało konieczność zastosowania przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie art. 8 ust. 12 u.p.s.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku dokonał prawidłowej wykładni art. 8 ust. 3 u.p.s. i trafnie przyjął, że zastosowanie w sprawie art. 8 ust. 12 u.p.s. było w pełni uzasadnione. Mając to na uwadze należy uznać, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 w związku z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a. podlega oddaleniu.
Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej na zasadzie prawa pomocy, wyjaśnić należy, iż wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 254 § 1 P.p.s.a.), który przyznaje je w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło