II OZ 1477/16

Dnia 13 stycznia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Burmistrza Miasta B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 listopada 2016 r., sygn. akt II SO/Gl 12/16 o wymierzeniu grzywny w sprawie W. Ś. i J. T. o wymierzenie grzywny Burmistrzowi Miasta B. za nieprzekazanie sądowi skargi dotyczącej odpadów postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 listopada 2016 r., sygn. akt II SO/Gl 12/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wymierzył grzywnę Burmistrzowi Miasta B. w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji, powołując się na treść art. 55 § 1 zd. 1, art. 54 § 2 i art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. Nr 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wskazał, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że organ otrzymał oryginał skargi w dniu 2 maja 2016 r. Zatem termin na przekazanie skargi do sądu administracyjnego upłynął z dniem 1 czerwca 2016 r. We wskazanym terminie organ nie przekazał jednak wniesionej skargi do sądu administracyjnego, lecz jej kopię. Obowiązek ten nie został wykonany do dnia dzisiejszego, a przekazanie kserokopii skargi nie może być uznane za wystarczające do jego wykonania. Sąd wskazał, że na wysokość wymierzonej grzywny w kwocie 1000 złotych miał wpływ kilkumiesięczny okres zwłoki w przekazaniu skargi oraz okoliczność, że skarga do dnia wydania niniejszego postanowienia nie została przesłana do tutejszego Sądu. Okolicznością łagodzącą, którą Sąd wziął pod uwagę przy wymierzeniu grzywny w jej dolnych granicach jest to, że organ przekazał kopię skargi, odpowiedź na skargę oraz akta administracyjne sprawy. Sąd, odnosząc się do wniosku o nakazanie uprzątnięcia odpadów w ramach rekompensaty za nieprzekazanie skargi, wskazał, że brak jest podstawy prawnej by Sąd nakładał podobne obowiązki na strony postępowania. Zażalenie na ww. postanowienie złożył Burmistrz Miasta B., podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia art. 55 § 1 i 2 p.p.s.a. Wskazał, że kopię skargi, kompletne i uporządkowane akta oraz odpowiedź na skargę przekazał Sądowi w terminie, jednak trudnym jest ustalenie dlaczego nie znajduje się w aktach sprawy oryginał skargi. Pomimo wielu działań nie można odnaleźć jej oryginału. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Jak stanowi art. 55 § 1 zd. 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zwrot "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyty w art. 55 § 1 p.p.s.a., wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i możliwość ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Wymierzenie grzywny ma zatem charakter fakultatywny, co wymaga w głównej mierze dokładnego zbadania okoliczności sprawy. Wyłączną przesłanką materialnoprawną wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków wymienionych w art. 54 § 2 p.p.s.a., czyli nieprzekazanie przez organ administracji publicznej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz przekroczenie terminu przekazania sądowi tych wszystkich dokumentów, przy czym termin ten liczony jest od dnia doręczenia skargi organowi. Przedmiot zaskarżenia, określony w art. 55 § 1 p.p.s.a., obejmuje zatem nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Wynika z tego, że art. 55 § 1 p.p.s.a. umożliwia miarkowanie grzywny, w zależności od okoliczności danej sprawy. Ponadto z omawianych przepisów wynika charakter represyjny, prewencyjny i dyscyplinujący grzywny. W niektórych zatem przypadkach orzeczenie grzywny może okazać się niecelowe. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że działania Burmistrza B. kwalifikują się do wymierzenia mu kary grzywny. Co prawda, kopię skargi, kompletne i uporządkowane akta oraz odpowiedź na skargę organ przekazał Sądowi w terminie, jednak w związku z kilkoma wezwaniami Sądu o nadesłanie akt sprawy nie udzielił jednoznacznej odpowiedzi z jakich względów nie nadesłał oryginału skargi. Organ powinien mieć na względzie, że kwestia dochowania stosownych terminów w tym zakresie ma służyć szybkiemu załatwieniu sprawy przez sąd administracyjny. Artykuł 54 § 1 p.p.s.a. należy odczytywać jako ten, który zabezpiecza konstytucyjne prawo jednostki do rozpoznania jej sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), do czego konieczne jest otrzymanie przez sąd skargi wraz z wszystkimi, uporządkowanymi aktami sprawy. Brak zaś wyjaśnienia kwestii z jakiego powodu organ nie nadesłał oryginału skargi uniemożliwiało wdrożenia przez Sąd działań, które miałyby na celu odtworzenie skargi, a w konsekwencji jej rozpoznanie przez Sąd bez zbędnej zwłoki. Zamiast tego Burmistrz B.: - w piśmie z dnia 15 czerwca 2016 r. wnioskował o przedłużenie terminu do nadesłania dokumentów; - w piśmie z dnia 30 czerwca 2016 r. wskazał, że przekazał Sądowi wszystkie dokumenty; - w piśmie z dnia 18 lipca 2016 r. ponownie wnioskował o przedłużenie terminu na złożenie dokumentów, - w piśmie z dnia 27 października 2016 r. stanowiącym odpowiedź na wniosek o wymierzenie grzywny wskazał, że trudnym jest ustalenie dlaczego nie znajduje się w aktach sprawy oryginał skargi; - zaś dopiero w piśmie z dnia 5 grudnia 2016 r. stanowiącym przedmiotowe zażalenie wskazał, że nie można odnaleźć oryginału skargi. Takie działanie organu wydatnie zatem uniemożliwiało Sądowi rozpoznanie skargi W. Ś. i J. T.. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uwzględnienie przedmiotowego wniosku prowadzi zatem do realizacji celu grzywny, która powinna mieć nie tylko charakter represyjny, ale i dyscyplinujący i prewencyjny, co zdaje się wnoszący zażalenie organ pomijać, w sytuacji gdy nie przekazał nie tylko oryginału skargi, lecz przede wszystkim nie wyjaśnił co stało się z oryginałem skargi, tak aby Sąd Administracyjny mógł podjąć skuteczne działania celem rozpoznania skargi. Dlatego zażalenie podlega oddaleniu. Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.