VII SA/Wa 116/16
WyrokWSA w Warszawie2016-11-22
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Tomasz Stawecki, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana z naruszeniem prawa polegającym na braku tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w części dotyczącej budowy drogi serwisowej, może zostać uznana za nieważną w całości, czy tylko w tej części?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę, która w części dotyczącej budowy drogi serwisowej została wydana z naruszeniem prawa polegającym na braku tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, podlega stwierdzeniu nieważności jedynie w tej części, a nie w całości. Brak możliwości realizacji jednego z elementów inwestycji, jakim jest droga serwisowa, nie musi oznaczać, że cała inwestycja jest niemożliwa do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, zwłaszcza gdy pozostałe elementy inwestycji są zgodne z prawem i zapewniają funkcjonowanie obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta z 2005 r. w części dotyczącej pozwolenia na budowę drogi serwisowej. Skarżący podnosili, że inwestor nie posiadał tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co stanowi rażące naruszenie prawa. GINB uznał, że brak tytułu prawnego do części nieruchomości (droga serwisowa) jest rażącym naruszeniem prawa, ale nie uzasadnia stwierdzenia nieważności całej decyzji, gdyż pozostała część inwestycji może funkcjonować samodzielnie. Sąd administracyjny kontrolował legalność decyzji GINB.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2016 r. sprawy ze skargi E. P., A. P., [...] sp. j. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia w części nieważności decyzji oddala skargę
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2015r, znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółki Jawnej w [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015r, którą stwierdzono nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2005 r. w części dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę drogi serwisowej na działce nr [...] obr. oraz odmówiono stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia w pozostałym zakresie.
Z akt sprawy wynikało, że decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Przedsiębiorstwu Budowlanemu "[...]" [...] pozwolenia na budowę obiektu handlowo-usługowego wraz z instalacjami wewnętrznymi, przyłączami i infrastrukturą przy ul. [...] róg [...] w [...] na działkach nr: [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...] oraz w pasie drogowym ulic na działkach nr: [...], [...], [...],[...],[...] obręb [...] i nr ewid. [...],[...],[...], [...],[...] obręb [...].
Decyzją Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. ww. decyzja została zmieniona w zakresie objętym projektem zamiennym. Następnie oba te akty dwoma decyzjami Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. zostały przeniesione na rzecz [...] S.A.
E. P., pismem z dnia [...] listopada 2007 r. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] marca 2005r na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 2, 4 i 5 k.p.a. oraz uchylenie ww. decyzji wskazując, że nie była informowana przez organ administracji architektoniczno-budowlanej o toczącym się postępowaniu.
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. stwierdził, iż decyzja nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. wydana została z naruszeniem prawa przejawiającym się niezapewnieniem wszystkim stronom udziału w postępowaniu oraz odmówił jej uchylenia, albowiem od dnia jej doręczenia upłynęło pięć lat. Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 909/11, oddalił skargę w przedmiotowej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 1214/12 oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku sądu I instancji.
W dniu [...] kwietnia 2012 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek E. i A. P. oraz [...] Sp. j. z siedzibą w [...] o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2005 r.
W wyniku trzykrotnie prowadzonego postępowania Wojewoda [...] wydał decyzję z dnia [...] lipca 2015 r. stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2005 r. w części dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę drogi serwisowej na działce nr [...] obr. [...] oraz odmówił stwierdzenia nieważności w pozostałym zakresie. Organ nie stwierdził, aby weryfikowana decyzja Prezydenta Miasta [...] wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, (art. .156 § 1 pkt 1 k.p.a.), wydana została bez podstawy prawnej (art. 156 § pkt 2 ab initio), dotyczyła sprawy już wcześniej rozstrzygniętej ostateczną decyzją (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.), została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.), była niewykonalna w dniu jej wydania i niewykonalność ta miała trwały charakter (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.), jej wykonanie wywołałoby czyn zagrożony karą (art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.) lub też zawierała wady powodującej jej nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.).
Odnosząc się do przesłanki rażącego naruszenia prawa wskazał, że naruszenie przepisów, nawet mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Nie można bowiem zapominać o jednej z naczelnych zasad postępowania administracyjnego - zasadzie trwałości decyzji administracyjnej jak i o istocie sankcji stwierdzenia nieważności. Ani oczywistość naruszenia przepisu, ani jego charakter nie są wystarczające do przyjęcia, że miało miejsce rażące naruszenie prawa.
Organ wskazał następnie, że zgodnie w myśl art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania weryfikowanej decyzji, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tymczasem ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, iż Inwestor posiadał zgodę tylko jednego ze współwłaścicieli działki nr [...] na wykonanie robot budowlanych - A. P., nie posiadał natomiast zgody drugiego ze współwłaścicieli - E. P. Wojewoda uznał, że inwestor nie wykazał zatem w prawidłowy sposób tytułu do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane. Brak wykazania tego prawa stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i skutkuje stwierdzeniem nieważności pozwolenia na budowę w tym zakresie. Ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie pociąga za sobą wskazane naruszenie prawa prowadzi do wniosku, iż skutki te, prowadzące do realizacji inwestycji na gruncie, do którego Inwestor nie posiada tytułu prawnego, są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.
Następnie Wojewoda uznał, że w pozostałym zakresie nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji albowiem brak odcinka drogi serwisowej nie koliduje z funkcjonowaniem całego obiektu usługowo-handlowego i zaprojektowanym rozwiązaniem komunikacyjnym. Obiekt ten ma zapewnioną drogę pożarową, która spełnia wymagania przepisów przeciwpożarowych. Ponadto Dyrektor Zarządu Dróg i Zieleni w [...] uzgodnił istniejący układ obsługi komunikacyjnej jako docelowy dla obsługi obiektu handlowego [...]. Również warunkowe dopuszczenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] zrealizowanego obiektu do użytkowania świadczy o tym, iż weryfikowana decyzja może funkcjonować w obrocie prawnym bez ustaleń odnoszących się do budowy drogi na działce nr [...].
W ocenie Wojewody [...] decyzja spełnia wskazane w decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r. wymogi w zakresie warunków zagospodarowania, kształtowania zabudowy, zasad obsługi inżynieryjnej oraz zasad obsługi komunikacyjnej. Zaprojektowana inwestycja uwzględnia ustaloną szerokość drogi w liniach rozgraniczających (15 m), a jezdnia posiada wymaganą przez plan miejscowy szerokość (7 m). Również odprowadzenie wód opadowych spełnia wymogi planu, a parametry zaprojektowanego układu drogowego pozostają w zgodzie z treścią rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania weryfikowanej decyzji.
Dodatkowo wskazano, iż weryfikowana decyzja narusza art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w zakresie braku możliwości realizacji odcinka drogi [...] na działce nr [...]. Nie można jednak stwierdzić, aby naruszenie to miało rażący charakter, jak również nie sposób uznać, aby realizacja przedmiotowej inwestycji bez ustalonego w decyzji o warunkach zabudowy uzgodnienia przez Wydział Dróg i Komunikacji UM w [...] projektu obsługi inwestycyjnej oraz bez zapewnienia dojazdu jedną ze wskazanych ulic powodowała skutki społeczne i gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania przez organy praworządnego państwa, zwłaszcza w sytuacji, gdy istniejący układ komunikacyjny jest wystarczający i w sposób należyty spełnia swoją rolę.
Wojewoda [...] stwierdził również, że projektowane rozwiązanie północnego odcinka drogi o symbolu [...] narusza § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 10 listopada 2004 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie budowli i budynków, drzew lub krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych. Naruszenie to nie ma również charakteru rażącego, nie powoduje skutków społecznych czy też gospodarczych, które nie byłyby do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa.
Odnosząc się natomiast do załączonego do decyzji projektu budowlanego Wojewoda uznał, że jest on zgodny z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a rozwiązania w nim przyjęte nie stoją w sprzeczności z normami wynikającymi z rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe. Posiada on wszelkie wymagane uzgodnienia, został sporządzony i sprawdzony przez osoby legitymujące się stosownymi uprawnieniami i zaświadczeniami o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, a budynek zaprojektowano z uwzględnieniem linii nieprzekraczalnej zabudowy, z kolei Inwestor posiadał tytuł prawny do dysponowania na cele budowlane nieruchomościami, na których zamierzono ten obiekt zrealizować.
Rozpoznając odwołanie wniesione przez [...] Spółka Jawna w [...], zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2015 r.
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z uwagi na fakt, iż w toku postępowania zwykłego żadna ze stron, w tym zwłaszcza A. P., nie kwestionowała ww. oświadczenia, jak również przez wzgląd na przeszło 10 letni okres czasu, jaki upłynął od wydania kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowisko organu wojewódzkiego w powyższym zakresie może budzić wątpliwości. Nie mniej zgodnie z art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.
Organ odwoławczy uznał zarazem, iż nieruchomości inwestycyjne objęte były ustaleniami uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...] lutego 2000 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w rejonie ulic [...] i [...] w [...]. A zatem zarówno na dzień składania wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę jak i na dzień wydania kontrolowanej decyzji inwestor nie musiał posiadać decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Mając to na uwadze, uznał, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2005r nie została wydana z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego. Sporna inwestycja nie narusza ustaleń ww. planu w zakresie przeznaczenia terenu, nieprzekraczalnej linii zabudowy, rodzaju dachy i wysokości zabudowy. Z uwagi na fakt, iż plan nie określa rodzaju powierzchni względem którego liczona ma być ilość ww. miejsc postojowych, w ocenie GINB nie doszło w przedmiotowej sprawie do naruszenia prawa, a zatem brak jest podstaw do stwierdzenia, iż ww. decyzja narusza w sposób rażący ustalenia ww. uchwały.
Odnosząc się do kwestii zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, wskazał, że inwestor dołączył raport oddziaływani spornego przedsięwzięcia na środowisko, z którego wynika, iż sporna inwestycja nie wpływa w negatywny sposób na środowisko przyrodnicze i kulturowe. Badana decyzja nie narusza rażąco przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dopatrzył się również aby sporna inwestycja naruszała w sposób rażący wymogi rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny powiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania wskazał, że pozostają one bez wpływu na ważność decyzji o pozwoleniu na budowę, a sporna inwestycja nie pozbawia w żaden sposób właścicieli działki nr [...] dostępu do drogi publicznej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli E. P., A. P. oraz [...] Spółka Jawna w [...], zarzucając, iż zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa tj:.
• art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo Budowlane poprzez uznanie, że weryfikowana decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2005 r. jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa
• art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez bezpodstawne uznanie, iż z projektu budowlanego wynika, że brak dysponowania nieruchomością na cele budowlane do działki [...] dotyczy jedynie terenu na którym zaprojektowano koniec odcinka drogi serwisowej, a także, że jego brak nie koliduje z funkcjonowaniem całego obiektu
• art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nietrafne uznanie, że w przedmiotowej sprawie zachodzi sytuacja uniemożliwiająca stwierdzenie w całości nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2005r i naruszenie §12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r.
• art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że wydana przez Prezydenta Miasta [...] decyzja z [...] grudnia 2003 r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu nie była wiążąca dla obiektu handlowo-usługowego wzniesionego przez inwestora.
• Art. 7,8, 9 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie faktów i dowodów w oparciu o które Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2005 r. może z wyłączeniem pozwolenia na budowę drogi serwisowej na działce nr [...], dalej samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, że prawomocnie zostało przesądzone, iż inwestor nie posiadał tytułu prawnego do działki nr [...], stanowiącej współwłasność skarżących E. i A. P.
Zdaniem skarżących GINB wadliwie przyjął, że inwestor nie musiał dysponować decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i w tym zakresie stanowisko organu odwoławczego jest odmienne od stanowiska Wojewody [...]. Dla kwestionowanej inwestycji została wydana w dniu [...] grudnia 2003r decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wiążąca organ wydający pozwolenie na budowę.
Błędne było ustalenie Wojewody [...] zaakceptowane przez GINB, że weryfikowana decyzja udzielająca pozwolenia na budowę spełnia wskazane w decyzji o warunkach zabudowy wymogi w zakresie warunków zagospodarowania oraz zasad obsługi komunikacyjnej.
Skarżący podkreślili, że E. P. jako współwłaścicielowi działki nr [...] przysługiwało i nadal przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do nieodpłatnej służebności gruntowej polegającej na prawie przejazdu i przechodu drogą szerokości 7,0 m przez działkę [...] obszaru 5750 m2, działkę [...] obszaru 522 m2, działkę [...] obszaru 1872 m2, działkę [...] obszaru 4311 m2, działkę [...] obszaru 58 m2 objęte [...] prowadzącą wzdłuż granicy z działką [...] do połowy ul. [...], a następnie drogą szerokości 3,50 metra wzdłuż ul. [...] do ul. [...] i wzdłuż tej ulicy aż do granicy działki [...]. Skoro zatem brak dysponowania nieruchomością na cele budowlane dotyczył całej nieruchomości obciążonej nieodpłatną służebnością gruntową polegającą na prawie szczegółowo określonym przejazdu i przechodu, to organ powinien stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji z uwagi na rażące naruszenie obowiązujących przepisów prawa.
Skarżący podnieśli również, że wbrew stanowisku organu odwoławczego sporny budynek zaprojektowano niezgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego i podziałem nieruchomości, które gwarantowały dojazd do przedmiotowych nieruchomości, łącznie z koniecznością budowy drogi serwisowej na działkach nr [...], [...],[...], [...] i [...]. Ponadto organ nie zbadał i nie wyjaśnił rodzaju powierzchni względem którego liczona winna być ilość miejsc postojowych, a także w sposób niedopuszczalny określił stwierdzone naruszenia prawa jako nierażące. Ponadto oświadczyli, że wskutek wydania bezprawnej decyzji w sposób rażący naruszającej prawo, nie mogą korzystać z ustanowionej na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr [...] służebności prawa przejazdu i przechodu przez nieruchomości, na których zaprojektowano sporny budynek.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły dlatego skarga podlegała oddaleniu.
Podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie sąd kontroluje decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...] wydaną w postępowaniu nadzwyczajnym w trybie stwierdzenia nieważności.
Prowadzone w trybie nadzoru postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie ma na celu ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy jakie ma miejsce w przypadku postępowania odwoławczego, a jedynie wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem.
Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. organ orzekający w tym zakresie bada stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji.
W rozpatrywanej sprawie, organ nadzorczy prawidłowo ustalił, iż kontrolowana w trybie nadzoru decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2005 r. w części dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę drogi serwisowej na działce nr [...] dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa natomiast w pozostałej części nie zawiera żadnych z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a.
Brak zgody drugiego ze współwłaścicieli działki nr [...] E. P. na wykonanie robot budowlanych oznacza, że inwestor nie wykazał w sposób prawidłowy tytułu do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane. Brak wykazania tego prawa stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i skutkuje stwierdzeniem nieważności pozwolenia na budowę w tym zakresie. Ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie pociąga za sobą wskazane naruszenie prawa prowadzi do wniosku, iż skutki te, prowadzące do realizacji inwestycji na gruncie, do którego Inwestor nie posiada tytułu prawnego, są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.
Z akt sprawy zakończonej weryfikowaną decyzją wynika, że inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę załączył decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla projektowanej inwestycji.
Wprawdzie na terenie objętym inwestycją obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Rady Miasta [...] z dnia [...] lutego 2000 r., Nr [...] to jednak z uwagi na wielkogabarytowy charakter obiektu (powierzchnia sprzedaży przekraczała 2.000m2) inwestycja wymagała i uzyskała decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, której zapisy odpowiadały ustaleniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wadliwie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że inwestor nie musiał dysponować decyzją o warunkach zabudowy w sytuacji kiedy dla tego terenu obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zgodnie z którym należało dokonać oceny wskazanej w art. 35 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Inwestycja posiadała wielkogabarytowy charakter i tylko z tego powodu wymagała uzyskania decyzji o warunkach zabudowy w treści której ujęte zostały ustalenia zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenu w rejonie ulic [...] róg [...] w [...] zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta [...] z dnia [...] lutego 2000r, Nr [...].
Decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2003 r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu była wiążąca dla inwestora i przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę Prezydent Miasta [...] dokonał oceny zgodności projektu budowlanego z tą właśnie decyzją.
Ponieważ decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2003 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zawiera w swojej treści ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dlatego oceny weryfikowanej decyzji dokonanej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przez pryzmat ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie można uznać za wadliwą.
Organy nadzorcze obu instancji prawidłowo ustaliły, że badana decyzja spełnia wymogi w zakresie warunków zagospodarowania, kształtowania zabudowy, zasad obsługi inżynieryjnej oraz zasad obsługi komunikacyjnej, w tym w części dotyczącej wymaganej ilości miejsc postojowych.
Miejsca postojowe zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy powołującej się na ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powinny być zlokalizowane w obrębie własnej działki według wskaźników: placówki handlowe – 30 stanowisk na 1000m2, dwa stanowiska na jeden punkt handlowy, biura 30 stanowisk na 1000m2. Kwestionowana inwestycja przewiduje lokalizacje miejsc postojowych na działkach inwestycyjnych w ilości 242 miejsc postojowych w garażu otwartym i 22 miejsc postojowych za zewnątrz budynku, przy powierzchni zabudowy budynku handlowo-usługowego wynoszącej 6277,36m2 oraz powierzchni użytkowej 13954,77m2.
Z uwagi na to, że decyzja o warunkach zabudowy nie określa rodzaju powierzchni względem którego liczona ma być ilość zaprojektowanych miejsc postojowych nie można uznać, że doszło w sposób jednoznaczny do naruszenia prawa, tym bardziej w stopniu rażącym.
Zaprojektowana inwestycja uwzględnia ustaloną szerokość drogi w liniach rozgraniczających (15 m), a jezdnia posiada wymaganą przez plan miejscowy szerokość (7 m). Parametry zaprojektowanego układu drogowego pozostają w zgodzie z treścią rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania weryfikowanej decyzji.
Zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy dojazd do nieruchomości inwestycyjnych przewidziano ulicą [...] oraz ulicą dojazdową o symbolu [...], którą stanowią m.in. części działek nr [...]. [...]. [...], [...] i [...] na których przewidziano budowę drogi serwisowej.
Brak możliwości budowy końcowego odcinka drogi serwisowej na działce nr [...] w stosunku, do której inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powoduje, że weryfikowana decyzja narusza art. 35 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Jednak zgodzić należy się z organem nadzorczym, iż stwierdzone naruszenie nie ma charakteru rażącego.
Nie można bowiem uznać, aby realizacja przedmiotowej inwestycji bez ustalonego w decyzji o warunkach zabudowy zapewnienia dojazdu jedną ze wskazanych ulic spowodowała skutki społeczno-gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania przez organy praworządnego państwa zwłaszcza w sytuacji gdy istniejący układ komunikacyjny jest wystarczający i w sposób należyty spełnia swoją rolę.
Brak odcinka drogi serwisowej nie koliduje z funkcjonowaniem całego obiektu handlowo-usługowego i zaprojektowanym rozwiązaniem komunikacyjnym gdyż dojazd do tego obiektu przewidziany jest ulicą [...] łączącą się z ulicą [...]. Dopuszczalność takiego rozwiązania wynika z przedłożonych przez inwestora dokumentów w postaci pisma Dyrektora Zarządu Dróg i Zieleni w [...] z dnia [...] marca 2014 r. w którym uzgodnił istniejący układ komunikacyjny bez zrealizowanej drogi serwisowej jako docelowy dla obsługi obiektu handlowego. Zgodnie z opinią rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych sporządzoną w listopadzie 2013 r. obiekt ten ma zapewnioną drogę pożarową, która spełnia wymagania przepisów przeciwpożarowych.
W aktach sprawy znajduje się też pismo Naczelnika Wydziału Inżynierii Ruchu z dnia [...] października 2004r informujące inwestora o warunkach, które należy spełnić w celu uzgodnienia projektu drogowego obsługi transportowej projektowanego obiektu oraz pismo z dnia [...] października 2004r uzgadniające koncepcję placu do zawracania dla samochodów dostawczych jak również pismo z dnia [...] listopada 2004 r. uzgadniające projekt budowlany dla pawilonu handlowego.
Ponadto warunkowe dopuszczenie zrealizowanego obiektu do użytkowania świadczy o tym, że weryfikowana decyzja może funkcjonować w obrocie prawnym bez ustaleń odnoszących się do budowy drogi serwisowej.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2006r wydał pozwolenie na użytkowanie zrealizowanego na podstawie weryfikowanej decyzji obiektu budowlanego zaznaczając, że część inwestycji w postaci drogi serwisowej na działce nr [...] nie została zrealizowana pomimo tego inwestycja może funkcjonować samodzielnie.
Przed wydaniem tego pozwolenia straż pożarna i zarząd dróg miejskich potwierdziły, iż obiekt może funkcjonować z istniejącą infrastrukturą drogową.
Projektowane rozwiązanie północnego odcinka drogi o symbolu [...] biegnie wzdłuż torów kolejowych w odległości mniejszej niż 4 m od granicy stanowiących je działek nr [...], [...] i [...] naruszając § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 10 listopada 2004 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie budowli i budynków, drzew lub krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych. Naruszenie to jak trafnie ocenił organ nadzorczy również nie ma charakteru rażącego gdyż nie powoduje skutków społecznych czy też gospodarczych, które nie byłyby do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa.
Nie bez wpływu na taką ocenę pozostaje treść pisma Zakładu Linii Kolejowych w [...] z dnia [...] października 2004r pozytywnie opiniującego budowę pawilonu handlowego i wskazującego, że przedłożony projekt nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego i mienia PKP, a także nie zakłóca działania urządzeń służących do eksploatowania linii kolejowej.
Projekt budowlany został również uzgodniony przez [...] S.A w [...] ( pismem z dnia [...] listopada 2014r ) oraz [...] Sp. z o.o. i [...] Sp. z o.o.
Podzielić należy stanowisko organu nadzorczego dotyczące zgodności projektu budowlanego zatwierdzonego kwestionowaną decyzją z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Jak wynika z projektu zagospodarowania terenu elewacja zachodnia projektowanego obiektu znajduje się w odległości 4 m od granicy z działką drogową o nr ewid. [...]. Od strony wschodniej czyli od granicy z działką nr ewid. [...] stanowiącą działkę budowlaną sporna inwestycja położona jest w odległości od ok. 3m do ok. 4m, przy czym otwory drzwiowe znajdują się w odległości 4m od granicy z działką nr ewid. [...].
Projekt spełnia wymogi dotyczące odległości budynku od granicy sąsiedniej działki oraz od ścian budynków usytuowanych na działkach sąsiednich.
Rozwiązania przyjęte w projekcie są zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe. Projekt budowlany posiada wszelkie wymagane uzgodnienia, został sporządzony i sprawdzony przez osoby legitymujące się stosownymi uprawnieniami i zaświadczeniami o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego.
Budynek został zaprojektowany z uwzględnieniem nieprzekraczalnej linii zabudowy, a Inwestor posiadał tytuł prawny do dysponowania na cele budowlane nieruchomościami, na których zamierzono ten obiekt zrealizować.
Inwestor złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane załączając dokumenty potwierdzające to prawo.
W zwykłym postępowaniu administracyjnym organ architektoniczno-budowlany nie ma co do zasady obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego w kwestii prawdziwości takiego oświadczenia oraz oceny przedłożonych dokumentów. Za treść oświadczenia karnie odpowiada inwestor, zaś wynik postępowania karnego potwierdzający fałsz oświadczenia stanowi podstawę do wszczęcia postępowania wznowieniowego w sprawie zakończonej pozwoleniem na budowę.
Prawo organu do oceny, czy przedłożone dokumenty wraz z oświadczeniem inwestora faktycznie uprawniają go do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powstaje tylko w przypadku powzięcia na etapie postępowania zwykłego wątpliwości co do tego prawa. Mając na uwadze, iż w toku postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją żadna ze stron zwłaszcza A. P. nie zakwestionował oświadczenia inwestora Prezydent Miasta [...] nie miał jakichkolwiek podstaw do badania zgodności oświadczenia z rzeczywistym stanem prawnym. Obecnie po upływie 10 lat od wydania kwestionowanej decyzji skarżący zarzuca brak sprawdzenia, czy inwestor dysponował nieruchomością na cele budowlane podnosząc, że cała nieruchomość inwestycyjna była obciążona nieodpłatną służebnością gruntową polegającą na prawie przejazdu i przechodu.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku możliwości korzystania przez [...] Spółkę Jawną z ustanowionej na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr [...] służebności prawa przejazdu i przechodu przez nieruchomości na których zaprojektowano budynek handlowo-usługowy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego trafnie wskazał, że jest to sprawa o charakterze cywilnym, która może być rozstrzygnięta jedynie w drodze postępowania przed sądem powszechnym.
Organ nadzorczy zwrócił uwagę, iż działka [...] należąca do wnioskodawcy również była obciążona na rzecz inwestora ograniczonym prawem rzeczowym - służebnością drogową.
Budynek został zaprojektowany z uwzględnieniem nieprzekraczalnej linii zabudowy, a inwestor posiadał tytuł prawny do dysponowania na cele budowlane nieruchomościami na których zamierzał zrealizować inwestycję.
Ponadto sporna inwestycja nie pozbawia skarżącej dostępu do drogi publicznej. Zarzut skarżącej dotyczący złożenia fałszywego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane pozostaje bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Zarzut ten poparty stosownym wyrokiem karnym może stanowić wyłącznie podstawę do wznowienia postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją.
Sąd stwierdza, że organ nadzorczy prawidłowo wypełnił swoje ustawowe obowiązki i uzasadnił stanowisko wyrażone w decyzji w sposób wymagany przez art. 107 § 3 k.p.a.
W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło