II SA/Wa 1116/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Góraj po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B. na pismo Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty stypendium i zwrotu dotychczas wypłaconych środków finansowych postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej – K. B. kwotę 200 zł (dwieście złotych), tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. Umową z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] o finansowanie stypendium naukowego nr [...] dla wybitnego młodego naukowca, zawartą pomiędzy Ministrem Nauki i Szkolnictwa Wyższego a Instytutem [...] Polskiej Akademii Nauk, postanowiono o finansowaniu stypendium naukowego ustanowionego decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] dla wybitnego młodego naukowca dr K. B. Z treści § 8 przedmiotowej umowy wynikało, że w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości lub sporu pomiędzy Jednostką a Stypendystą dotyczącego wypłaty stypendium, Jednostka ma obowiązek niezwłocznie zawiadomić Ministra o tym fakcie, natomiast Minister w takim przypadku może wstrzymać dalsze finansowanie stypendium lub/i żądać zwrotu wypłaconych do tej pory środków. W dniu [...] grudnia 2013 r. pomiędzy Instytutem [...] Polskiej Akademii Nauk (Jednostką) a dr K. B. (Stypendystką) zawarto umową nr [...] o finansowanie stypendium naukowego nr [...] dla wybitnego młodego naukowca. Przedmiotem umowy było finansowanie stypendium naukowego przyznanego decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] dla wybitnego naukowca dr K. B. Z treści § 13 umowy wynikało, że w sprawach nieuregulowanych w umowie mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego, zaś spory wynikłe w toku realizacji umowy będą rozstrzygane przez sąd powszechny właściwy dla siedziby Jednostki. Orzeczeniem Komisji Dyscyplinarnej Instytutem [...] Polskiej Akademii Nauk z dnia [...] października 2015 r. nr [...] orzeczono o wymierzeniu dr K. B. kary dyscyplinarnej nagany za popełnienie przez ww. plagiatu. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. Instytut [...] Polskiej Akademii Nauk, działając na podstawie § 8 umowy z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], zwrócił się do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o podjęcie decyzji w sprawie wstrzymania dalszego finansowania stypendium naukowego przyznanego dr K. B. i żądania zwrotu wypłaconych do tej pory środków. W odpowiedzi na ww. pismo, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego pismem z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], skierowanym do Dyrektora Instytutem [...] Polskiej Akademii Nauk, poinformował, że w związku z prawomocnym orzeczeniem Komisji Dyscyplinarnej o popełnieniu plagiatu przez Stypendystkę – Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego wstrzymuje wypłatę stypendium ustanowionego decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] i wnosi na postawie § 8 umowy z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] o zwrot dotychczas wypłaconych środków finansowanych w kwocie [...] zł. Następnie Dyrektor Instytutem [...] Polskiej Akademii Nauk pismem z dnia [...] lutego 2016 r., skierowanym do dr K. B., poinformował ww., że w związku z prawomocnym orzeczeniem Komisji Dyscyplinarnej Instytutem [...] Polskiej Akademii Nauk z dnia [...] października 2015 r. nr [...] o udzieleniu ww. kary dyscyplinarnej za popełnienie plagiatu, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego podjęło decyzję o wstrzymaniu wypłaty dla ww. stypendium naukowego oraz o zwrocie wypłaconych środków finansowych. Na podstawie § 8 umowy nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. o finansowaniu stypendium naukowego dla wybitnych młodych naukowców ustanowionego decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] – Instytut zobowiązany jest do zwrotu Ministerstwu otrzymanych środków finansowych na wypłatę ww. stypendium naukowego. Poinformowano dr K. B., że Instytut [...] Polskiej Akademii Nauk wypłacił ww. do tej pory z tytułu stypendium kwotę [...] zł. W tej sytuacji Instytut wniósł o zwrot kwoty [...] zł w nieprzekraczalnym terminie do dnia [...] marca 2016 r. Po otrzymaniu ww. pisma dr K. B., reprezentowana przez pełnomocnika, pismem z dnia [...] lutego 2016 r. zwróciła się do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o doręczenie decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie wstrzymania wypłaty i obowiązku zwrotu stypendium dla wybitnego młodego naukowca. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego pismem z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] poinformował dr K. B., że Minister na podstawie § 8 umowy nr [...] podjął decyzję o wstrzymaniu dalszego finansowania stypendium oraz o żądaniu zwrotu dotychczas wypłaconych środków finansowych. Wobec powyższego, zgodnie z § 13 umowy nr [...], spory wynikłe w toku realizacji umowy będą rozstrzygane przez sądy powszechne właściwe dla siedziby Jednostki, w związku z powyższym Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie będzie stroną ewentualnego dalszego sporu. W odpowiedzi na pismo dr K. B. z dnia [...] lutego 2016 r., Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego przy piśmie z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] przesłał ww. kopię pisma Ministra z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...]. Po otrzymaniu pisma Ministra z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], dr K. B., reprezentowana przez pełnomocnika, pismem z dnia [...] marca 2016 r. wezwała Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do usunięcia naruszenia prawa, którym obarczone jest pismo Ministra z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...]. Następnie Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie stypendium naukowego dla wybitnego młodego naukowca, złożonego przez Instytut [...] Polskiej Akademii Nauk, zakończonego ostateczną decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] października 2013 r. nr [...], przyznającą środki finansowe na finansowanie stypendium dla K. B. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia podniesiono, że Instytut [...] Polskiej Akademii Nauk, któremu przyznano środki na finansowanie stypendium dla K. B., poinformował pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. Ministra o prawomocnym orzeczeniu Komisji Dyscyplinarnej Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk z dnia [...] października 2015 r. dotyczącym popełnienia przez Stypendystkę plagiatu w okresie, z którego dorobek podlegał ocenie przy przyznawaniu stypendium. Okoliczność ta nie była znana organowi w dacie przyznawania stypendium. W związku z powyższym okoliczność ta wymaga zbadania, bowiem może mieś istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, dotyczącej przyznania tego stypendium. Pismem z dnia 24 maja 2016 r. K. B., reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], określając go jako akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, jak również o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej odrzucenie lub alternatywnie - w przypadku nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi - o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że Minister nie był uprawniony do wydawania decyzji administracyjnej w sprawie wstrzymania wypłaty stypendium i zwrotu wypłaconych Stypendystce środków. W zaskarżonym piśmie Minister podał przyczynę i podstawę prawną podjętej na wniosek Jednostki decyzji (§ 8 umowy z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...]). Podstawą działania Ministra w tym zakresie były zatem postanowienia umowy cywilno-prawnej, a wszelkie roszczenia z tytułu jej realizacji pozostają we właściwości sądu cywilnego. W związku z tym kognicja sądu administracyjnego w tej kwestii jest wyłączona i dlatego skarga podlega odrzuceniu w całości. Minister wyjaśnił, że na podstawie zawartej ze Stypendystką umowy nr [...] Jednostka zwróciła się o zwrot środków dotychczas wypłaconych w kwocie [...] zł. Minister nie jest stroną w dochodzeniu należności od Stypendystki przez Instytut, o czym skarżąca została poinformowana w piśmie Ministra z [...] marca 2016 r. Pismem z dnia 30 sierpnia 2016 r. strona skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, po zapoznaniu się z treścią odpowiedzi na skargę, podtrzymała wnioski i zarzuty zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie natomiast do treści art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej: ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z kolei zgodnie z art. 3 § 3 ppsa, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Skarżąca wskazała, iż skarży akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, tj. pismo Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], adresowane do Dyrektora Instytutem [...] Polskiej Akademii Nauk. Pismem tym Minister poinformował Dyrektora, że w związku z prawomocnym orzeczeniem Komisji Dyscyplinarnej o popełnieniu plagiatu przez Stypendystkę – Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego wstrzymało wypłatę stypendium ustanowionego decyzją z dnia z dnia [...] października 2013 r. nr [...] i wnosi na postawie § 8 umowy z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] o zwrot dotychczas wypłaconych środków finansowanych w kwocie [...] zł. Skarżąca otrzymała kopię przedmiotowego pisma - przy piśmie Ministra z dnia [...] marca 2016 r. – na wniosek skarżącej z dnia [...] lutego 2016 r., skierowany do Ministra. Wyjaśnić należy, iż podstawą działania Ministra – wstrzymanie dalszego finansowania stypendium i żądanie zwrotu wypłaconych do tej pory środków, stanowiły postanowienia umowy z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] o finansowanie stypendium naukowego nr [...] dla wybitnego młodego naukowca, zawartej pomiędzy Ministrem Nauki i Szkolnictwa Wyższego a Instytutem [...] Polskiej Akademii Nauk, której przedmiotem jest finansowanie stypendium naukowego ustanowionego decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] dla wybitnego młodego naukowca dr K. B. Z treści § 15 ww. umowy nr [...], wynika, że w sprawach nieuregulowanych w umowie mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego, zaś spory wynikłe w toku realizacji umowy będą rozstrzygane przez sądy powszechne właściwe dla siedziby Ministra. Ponadto, jak wynika z umowy nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. zawartej pomiędzy Instytutem [...] Polskiej Akademii Nauk (Jednostką) a dr K. B. (Stypendystką) - o finansowanie stypendium naukowego nr [...] dla wybitnego młodego naukowca dr K. B., w sprawach nieuregulowanych w umowie mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego, zaś spory wynikłe w toku realizacji umowy będą rozstrzygane przez sąd powszechny właściwy dla siedziby Jednostki ( § 13 umowy). Skoro podstawą działania Ministra w tym zakresie były postanowienia umowy cywilno-prawnej, a wszelkie roszczenia z tytułu jej realizacji pozostają we właściwości sądu cywilnego, tym samym kognicja sądu administracyjnego w tej kwestii jest wyłączona i skarga K. B. na pismo Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 w związku z art. 3 § 2 i § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.