VII SA/Wa 2808/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2016 r. sprawy ze skargi R. Z. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia [...]na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem Nr [...]z dnia [...] stycznia 2011 r., jako organ egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym, wynikających z decyzji nr [...]z dnia [...] czerwca 2006 r., wydanej przez Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w [...], odrzucił zarzuty złożone w dniu 19 stycznia 2011 r. przez [...]w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, dotyczącego budynku mieszkalnego w [...] przy ul. [...].[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r., utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu powiatowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Go 20/11 oddalił skargę [...]na postanowienie z dnia [...] lutego 2011 r. Pismem z dnia 24 sierpnia 2003 r., sprecyzowanym pismami z dnia 11 lipca 2015 r. i z dnia 31 lipca 2015 r., [...]złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., które potraktowano, jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem organu wojewódzkiego. Zdaniem wnioskodawczyni postanowienie odrzucające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym oparte zostało na fałszywych ustaleniach. Wskazała, że wykonała obowiązek wynikający z decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. przedstawiając w 2007 r. ekspertyzę stanu technicznego budynku opracowaną przez rzeczoznawcę budowlanego, w stosunku do którego Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa uchwałą nr [...]z dnia [...] stycznia 2013 r. stwierdziła nieważność uchwały nr [...]z dnia [...] sierpnia 2006 r. wydanej przez Okręgową Radę [...]Izby Inżynierów Budownictwa w sprawie zawieszenia w prawach członka samorządu zawodowego. Rozpoznając złożony wniosek organ wyjaśnił istotę i charakter postepowania wznowieniowego. Podkreślił, że strona wnosząca o wznowienie postępowania ma obowiązek wskazania podstawy wznowienia z art. 145 § 1 lub 145 a kpa, oraz wykazania, udowodnienia zachowania terminu, o którym stanowi art. 148 § 1 kpa. Wnioskodawczyni mimo wezwania przez organ wojewódzki, nie wykazała daty w której dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Następnie organ wyjaśnił, że warunkiem niezbędnym dla wznowienia postepowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 kpa jest uprzednie stwierdzenie fałszywości danego dowodu przez sąd lub inny uprawniony do tego organ. Nie może tego dokonać organ uprawniony do wznowienia postępowania, choć w art. 145 § 2 i 3 kpa przewidziano dwa wyjątki. Pierwszy zawarty w art. 145 § 2 kpa obejmuje przypadki sfałszowania dowodu w taki sposób, ze sfałszowanie to jest oczywiste, a jednocześnie wznowienie postepowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Oznacza to, że fałszerstwo dowodu musi być bezsporne, pewne, nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, a do stwierdzenia tego faktu nie trzeba dysponować specjalistyczną wiedzą z danego zakresu, ani prowadzić postępowania wyjaśniającego w tej sprawie. Drugi wyjątek zawarty jest w art. 145 § 3 kpa, według którego dopuszczalne jest wznowienie postępowania także w przypadkach, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn wynikających z przepisów prawa (np. przedawnienie ścigania, amnestia, ograniczenia wynikające z immunitetu). W niniejszej sprawie poza oświadczeniem [...]brak jest jakiegokolwiek orzeczenia sądu lub innego uprawnionego organu stwierdzającego fałszywość dowodów , w oparciu o które ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, zatem nie można określić daty początkowej terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie wskazuje również na istnienie okoliczności określonych w art.. 145 § 2 i 3 kpa. Oznacza to brak możliwości wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał jednocześnie na naruszenie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego przepisów postępowania, ponieważ organ wojewódzki odmówił wznowienia postępowania, a następnie analizował przesłanki wznowienia, nie badał także zachowania terminu z art. 148 kpa. Doszło zatem do naruszenia procedury wznowieniowej, gdyż na etapie postepowania wstępnego organ dokonał merytorycznej kontroli wystąpienia przesłanek wznowieniowych z art. 145 § 1 kpa. W ocenie organu naruszenie to nie miało jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia, które jest prawidłowe. Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. wniosła [...]podnosząc zarzut naruszenia art. 149 kpa poprzez: – dokonanie rozstrzygnięcia merytorycznego na etapie postępowania wstępnego, – naruszenie art. 7 kpa poprzez pominięcie obowiązku stania na straży praworządności, a także szczegółowego wyjaśnienia sprawy mając na względzie słuszny interes strony, – naruszenie art. 145 § 1 i 3 kpa poprzez jego niezastosowanie i pozostawienie w obiegu prawnym rozstrzygnięcia opartego na bezprawnym, uchylonym dokumencie tj. uchwale [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Wznowienie postpowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte poważną, kwalifikowaną wadą procesową . Nie jest to kolejna instancja zwykłego postępowania, a postępowanie umożliwiające kontrolę prawidłowości decyzji ostatecznej, przy czym ograniczone wystąpieniem przesłanek wymienionych w art. 145§1 i art.145a §1 kpa, których rozszerzająca wykładnia jest niedopuszczalna, jako że wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną jest odstępstwem od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 kpa. Właściwy organ orzeka o wznowieniu postępowania tylko wówczas, gdy stwierdzi, iż wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 145 § 1 lub 145a §1 kpa i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 146 kpa. Postępowanie to można podzielić na dwie fazy. Pierwsza z nich polega na badaniu formalnych podstaw wznowienia, w wyniku której organ wznawia bądź odmawia wznowienia postępowania. Ocena formalnych podstaw wznowienia sprowadza się do badania czy żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę, czy powołuje ona podstawy wznowienia określone w art. 145 § 1 i 145a §1 kpa oraz czy został zachowany termin określony w art. 148 kpa. Dopiero w drugiej fazie postępowania, po wydaniu postanowienia o wznowieniu prowadzone jest postępowanie co do przyczyny wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Tylko na tym etapie możliwy jest wgląd w materialnoprawny przedmiot sprawy, której wznowienie dotyczy. Organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 §2 kpa, co do zasady jest organ, który wydał w decyzję ostatniej instancji (art. 150 § 1 kpa). Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że tylko gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot nie będący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). Podkreślić należy, ze zasadą jest, iż strona wnosi podanie w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Zachowanie tego terminu musi być przez stronę udowodnione. Nie wystarczy samo uprawdopodobnienie, gdyż strona ma obowiązek wykazać w jakiej dacie dowiedziała się o zaistnieniu przesłanki do wznowienia postepowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu, o którym stanowi art. 148 kpa (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2000 r., I SA/Wr 1038/97, lex 43046). Nie jest sporne w sprawie, że skarżąca nie wykazała zachowania jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jak słusznie wskazał Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego warunkiem niezbędnym do wznowienia postepowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 kpa jest stwierdzenie, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Fałszywość dowodu musi być potwierdzona wyrokiem sądu lub innego uprawnionego do tego organu. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Należy wskazać, co także zauważył Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na naruszenie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego procedury wznowieniowej. Organ wojewódzki mimo odmowy wznowienia postępowania dokonał analizy przesłanek wznowieniowych, dostrzegając jednocześnie niezachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Uchybienie to zostało podniesione w skardze [...]wniesionej do sądu. Okoliczność ta jednak, wbrew zarzutom skargi nie może stanowić podstawy uchylenia zaskarżonego postanowienia. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, jako organ odwoławczy obowiązany był ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygnięta decyzją (postanowieniem) organu I instancji. Utrzymując w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r. organ odwoławczy, przede wszystkim utrzymał w mocy jego podstawowy element tj. rozstrzygnięcie, którym odmówiono wznowienia postępowania. Jest ono prawidłowe z uwagi na niezachowanie jednomiesięcznego terminu z art. 148 § 1 kpa, co stanowiło podstawową, negatywną przesłankę wznowieniową. Z tych przyczyn Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a podniesione zarzuty nie mogą być skuteczne, w związku z czym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.