V SA/Wa 1665/14

WyrokWSA w Warszawie2015-01-23

Skład orzekający: Izabella Janson, Dorota Mydłowska, Joanna Zabłocka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy beneficjent programu "Ułatwianie startu młodym rolnikom" może uzyskać zgodę na zmianę założeń biznesplanu, jeśli proponowana zmiana struktury produkcji rolnej (hodowla koni, których nie jest właścicielem) nie pozwoli na osiągnięcie wymaganego progu nadwyżki bezpośredniej (4 ESU) w roku docelowym?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo odmówił zgody na zmianę założeń biznesplanu. Beneficjent nie spełnił warunku osiągnięcia w roku docelowym wielkości ekonomicznej gospodarstwa na poziomie co najmniej 4 ESU, ponieważ do wyliczeń wziął pod uwagę konie, których nie jest właścicielem, a jedynie świadczył usługi związane z ich chowem i hodowlą. Wielkość ekonomiczna gospodarstwa, uwzględniając faktyczną liczbę posiadanych koni i deklarowaną ilość trzody chlewnej, wyniesie 2,80 ESU, co jest wartością niższą niż w roku bazowym (4,97 ESU).
Stan faktyczny
Skarżący M.W. ubiegał się o pomoc w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" i kilkukrotnie wnioskował o zmianę założeń swojego biznesplanu. Organy administracji odmówiły zgody na zmianę, uznając, że skarżący nie spełnia warunków dotyczących osiągnięcia minimalnej wielkości ekonomicznej gospodarstwa (4 ESU) w roku docelowym. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA oraz rozporządzenia poprzez błędne przyjęcie, że jego działalność rolnicza ograniczona jest tylko do zwierząt będących jego własnością.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie zmiany założeń biznesplanu oddala skargę. Po rozpatrzeniu odwołania M. W. z dnia [...] lutego 2014 r. od decyzji nr [...] w sprawie odmowy zmiany założeń biznesplanu, wydanej przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] stycznia 2014 r., Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał następujące okoliczności faktyczne i prawne. M. W. (dalej - wnioskodawca/skarżący) złożył w 2008 r. wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Organ wyjaśnił, że pomoc w ramach ww. działania przysługuje na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 200, poz. 1443, z późn. zm.), (dalej – rozporządzenie) wydanego na podstawie art. 29 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. 2013, poz. 173). Następnie, wnioskodawca kilkakrotnie zwracał się do organu o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu. Wobec powyższego organ zaznaczył, że zgodnie z § 21 ust. 1 i 3 rozporządzenia beneficjent może wystąpić do dyrektora oddziału regionalnego Agencji z wnioskiem o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu, w tym wydłużenie okresu jego realizacji, jeżeli spełni warunki określone w § 2 ust. 1 pkt 3 lit. b i c, tj. jeżeli plan rozwoju gospodarstwa, zwany dalej "biznesplanem", o którym mowa w art. 13 rozporządzenia nr 1974/2006: - zapewnia osiągnięcie nadwyżki bezpośredniej z działalności rolniczej prowadzonej w gospodarstwie równej co najmniej 4 ESU (Europejska Jednostka Wielkości Ekonomicznej) i nie mniejszej niż wartość nadwyżki bezpośredniej w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy, - przewiduje inwestycje na kwotę co najmniej 70 % pomocy, z zastrzeżeniem § 18 ust. 3. Wyrażenie zgody w ww. zakresie następuje w drodze decyzji. Jednocześnie Prezes Agencji wskazał, że art. 13 ust. 1 rozporządzenia Komisji Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) stanowi, iż warunki otrzymania wsparcia na podjęcie działalności przez młodych rolników, o których mowa w art. 22 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, muszą być spełnione w chwili złożenia wniosku o wsparcie. Organ zauważył także, iż zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia beneficjent powinien realizować do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy założenia biznesplanu, w szczególności prowadzić gospodarstwo zgodnie z określoną strukturą produkcji rolnej, wydatkować, w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy, co najmniej 70 % kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie, osiągnąć nadwyżkę bezpośrednią z działalności rolniczej prowadzonej w gospodarstwie równą co najmniej 4 ESU i nie mniejszą niż wartość nadwyżki bezpośredniej w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Prezes Agencji wyjaśnił, że z wniosku skarżącego wynikało, iż planował rozpoczęcie hodowli trzody chlewnej w roku 2012 gdzie wartość nadwyżki bezpośredniej w roku bazowym wynosiła 1,53 ESU, natomiast w roku docelowym 4,02 ESU. Z akt sprawy również wynikało, iż wnioskodawca w roku 2010 planował hodowlę koni, a od roku 2012 hodowlę trzody chlewnej, co spowodowało zmianę w roku bazowym wielkości ekonomicznej gospodarstwa, która wynosiła 4,97 ESU, a w roku docelowym planowano osiągnięcie 5,22 ESU. W dniu [...] czerwca 2012 r. skarżący złożył kolejną prośbę o zmianę założeń biznesplanu w zakresie produkcji zwierzęcej, polegającą na rezygnacji z chowu trzody chlewnej, a zwiększeniu hodowli koni do 30 szt. w roku 2013 i 40 szt. w roku 2014, tym samym, wyliczoną z produkcji zwierzęcej wielkość ekonomiczną gospodarstwa w roku docelowym planowano osiągnąć na poziomie 5,17 ESU. Następnie, w dniu 21 października 2013 r. skarżący ponownie złożył w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR pismo z prośbą o zmianę do założeń biznesplanu, w zakresie wprowadzenia w gospodarstwie produkcji trzody chlewnej w roku 2014 i wybudowania, w związku z tym budynku inwentarskiego, bowiem - jak wskazał - nie jest możliwe, w roku 2014 prowadzenie powiększonej hodowli 40 szt. koni, jak pierwotnie zakładał. Organ wskazał, że wnioskodawca przedstawił paszporty koni w ilości 25 szt., natomiast ze złożonej, w dniu 2 stycznia 2014 r. tabeli 6 (Określenie bazowej planowanej wielkości ekonomicznej gospodarstwa) wynika, iż jest posiadaczem 8 koni. Jednocześnie Prezes Agencji podkreślił, że z wyjaśnień zawartych w piśmie Polskiego Związku Hodowców Koni z dnia [...] grudnia 2013 r. wynika, iż w rejestrze koniowatych M. W. i jego żona A. W. figurują jako właściciele 4 koni, natomiast pozostałe konie znajdujące się w gospodarstwie, nie są jego własnością. Organ zaznaczył, że w przypadku wnioskodawcy rok 2014 jest końcowym okresem realizacji biznesplanu w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", a zatem by spełnić warunki przyznanej pomocy powinien, m.in. osiągnąć nadwyżkę bezpośrednią z działalności rolniczej prowadzonej w gospodarstwie równej co najmniej 4 ESU i nie mniejszej od wartości tej nadwyżki w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Tymczasem, jak wynika z analizy dokumentów wnioskodawca nie może spełnić warunku osiągnięcia w roku docelowym wielkości ekonomicznej gospodarstwa na poziomie 4,97 ESU, bowiem do wyliczeń skarżący wziął pod uwagę hodowlę koni, których nie jest właścicielem. Natomiast wielkość ekonomiczna gospodarstwa – przy uwzględnieniu ilość koni, której skarżący jest właścicielem i co do której zgodnie z zaświadczeniem Polskiego Związku Hodowli Koni prowadzi hodowlę (8 szt.) oraz deklarowanej ilości trzody chlewnej – w roku docelowym wyniesie 2,80 ESU, zatem planowana uzyskana wielkość ekonomiczna gospodarstwa w roku docelowym będzie mniejsza od wartości w roku bazowym (4,97 ESU). W skardze na powyższą decyzję uzupełnionej pismem z [...] grudnia 2014 r. skarżący wniósł o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania zarzucając naruszenie: - art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), dalej: - k.p.a. przez przyjęcie że działalność rolnicza skarżącego, polegająca na chowie i hodowli koni, ograniczona jest tylko do koni, które są jego własnością, - § 21 rozporządzenia poprzez nie wyrażenie zgody na zmianę biznesplanu pomimo spełnienia wszelkich przesłanek uprawniających beneficjenta do wystąpienia z wnioskiem o zmianę biznesplanu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 określone zostały w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013. Zgodnie z § 21 ust. 1 i 3 rozporządzenia, beneficjent może wystąpić do dyrektora oddziału regionalnego Agencji z wnioskiem o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu, w tym wydłużenie okresu jego realizacji, jeżeli spełni warunki określone w § 2 ust. 1 pkt 3 lit. b i c, tj. jeżeli plan rozwoju gospodarstwa, o którym mowa w art. 13 rozporządzenia nr 1974/2006: zapewnia osiągnięcie nadwyżki bezpośredniej z działalności rolniczej prowadzonej w gospodarstwie równej co najmniej 4 ESU (Europejska Jednostka Wielkości Ekonomicznej) i nie mniejszej niż wartość nadwyżki bezpośredniej w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy, przewiduje inwestycje na kwotę co najmniej 70 % pomocy, z zastrzeżeniem § 18 ust. 3. Wyrażenie zgody w w/w zakresie następuje w drodze decyzji. Jednocześnie art. 13 ust. 1 rozporządzenia Komisji Nr 1974/2006 dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) stanowi, iż warunki otrzymania wsparcia na podjęcie działalności przez młodych rolników, o których mowa w art. 22 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, muszą być spełnione w chwili złożenia wniosku o wsparcie. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, beneficjent powinien realizować do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy założenia biznesplanu, w szczególności prowadzić gospodarstwo zgodnie z określoną strukturą produkcji rolnej, wydatkować, w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy, co najmniej 70 % kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie, osiągnąć nadwyżkę bezpośrednią z działalności rolniczej prowadzonej w gospodarstwie równą co najmniej 4 ESU i nie mniejszą niż wartość nadwyżki bezpośredniej w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Mając na uwadze prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż skarżący nie spełni warunku osiągnięcia w roku docelowym wielkości ekonomicznej gospodarstwa na poziomie 4,97 ESU ponieważ, do wyliczeń wielkości ekonomicznej gospodarstwa w biznesplanie bierze pod uwagę konie, których nie jest właścicielem i które przebywają w jego gospodarstwie jedynie tymczasowo. Natomiast ich właścicielem i hodowcą pozostaje inny podmiot. Jak wynika z informacji udzielonej przez Polski Związek Hodowli Koni skarżący jest współwłaścicielem i hodowcą 8 koni. Powyższa liczba koni oraz deklarowana ilość trzody chlewnej pozwoli na osiągnięcie wielkości ekonomicznej gospodarstwa w roku docelowym na poziomie 2,80 ESU, co oznacza, że będzie ona mniejsza niż w roku bazowym, tj. 4,97 ESU. W związku z powyższym należy zgodzić się z organem, że warunek osiągnięcia nadwyżki bezpośredniej z działalności rolniczej prowadzonej w gospodarstwie, równej co najmniej 4 ESU i nie mniejszej niż wartość nadwyżki bezpośredniej w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy (nie mniejsza niż w roku bazowym) nie zostanie spełniony. Ponadto Prezes Agencji słusznie wskazał, że nie można przyjąć, iż wnioskodawca hoduje i pozyskuje pożytki z hodowli koni, których nie jest właścicielem. Skarżący wykonuje bowiem działalność usługową związaną i wspomagającą chów i hodowlę. Podkreślić należy, że wielkość ekonomiczną gospodarstwa ustala się w oparciu o strukturę prowadzonej produkcji roślinnej i zwierzęcej w gospodarstwie rolnym beneficjenta. Z zawartej w ustawie z dnia 29 czerwca 2007 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz.U. Nr 133, poz. 921) definicji hodowli zwierząt wynika, iż jest to zespół zabiegów zmierzających do poprawienia założeń dziedzicznych (genotypu) zwierząt gospodarskich, w zakres których wchodzi ocena wartości użytkowej i hodowlanej zwierząt gospodarskich, selekcja i dobór osobników do kojarzenia prowadzony w warunkach prawidłowego chowu. Tymczasem skarżący prowadzi działalność usługową związaną i wspomagającą chów i hodowlę koni, która - wbrew twierdzeniom skarżącego - nie jest jednoznaczna z realizacją ww. definicji. Nie bez znaczenia jest również fakt, że prowadzona przez skarżącego działalność stanowi również podstawę prowadzenia działalności pozarolniczej przez żonę skarżącego. Z kolei efektem ekonomicznym tej działalności - jak wskazuje cel projektu w ramach "Różnicowanie w kierunku działalności pozarolniczej" - jest uzyskiwanie dochodu z działalności pozarolniczej (prowadzenie pensjonatu dla koni). W związku z powyższym Sąd nie mógł zgodzić się z podnoszonym przez skarżącego zarzutem naruszenia art. 6 k.p.a. oraz § 21 ww. rozporządzenia. Jednocześnie Sąd uznał, że organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu. Z tych względów, w oparciu o art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło