I OSK 529/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-04
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Elżbieta Kremer, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest nieważny z powodu braku podpisów wszystkich członków składu orzekającego na sentencji?Ratio decidendi
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest nieważny, jeśli jego sentencja nie została podpisana przez wszystkich członków składu orzekającego. Brak podpisu choćby jednego sędziego stanowi podstawę nieważności postępowania sądowego na podstawie art. 183 § 2 pkt 4 PPSA, co skutkuje uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty adiacenckiej wobec A. K. po podziale nieruchomości. Organ I instancji (Burmistrz) ustalił opłatę, którą utrzymał w mocy organ II instancji (SKO). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. K. na decyzję SKO. A. K. wniosła skargę kasacyjną do NSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 PPSA i art. 145 § 1 pkt c) PPSA. NSA rozpoznał sprawę pod kątem przesłanek nieważności postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Odstąpiono od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1230/16 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. odstępuje od zasądzenia od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz A. K. kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1230/16 oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej.
Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:
Decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] września 2014 r.) Burmistrz Radzymina (dalej Burmistrz) zatwierdził podział nieruchomości położonej we wsi S., gmina Radzymin, uregulowanej w księdze wieczystej Nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] na działki o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Nowopowstałe działki położone są w terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z projektowanymi drogami publicznymi. Działki nr [...] i [...] położone są w części północnej na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, w części południowej na terenach lasów prywatnych w obszarze Warszawskiego Krajobrazu Chronionego, Działki nr [...], [...] i [...] wydzielone zostały pod nowoprojektowane drogi publiczne gminne, zaś działka nr [...] - pod drogę wewnętrzną. Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. (dalej decyzja z dnia [...] maja 2016 r.), Burmistrz ustalił wobec A. K. (dalej skarżąca) opłatę adiacencką w wysokości 60 202,20 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w S., gmina Radzymin, stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], na skutek jej podziału zatwierdzonego decyzją z dnia [...] września 2014 r.
Skarżąca w odwołaniu od decyzji z dnia [...] maja 2016 r. zarzuciła naruszenie: art. 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 kpa; § 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, art. 134 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 7 Konstytucji RP.
Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej decyzja z dnia [...] lipca 2016 r.) utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] maja 2016 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] lipca 2016 r. złożyła A. K. zarzucając:
1. obrazę prawa materialnego, tj.: § 56 ust. 1 punkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego oraz art. 134 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami;
2. obrazę przepisów postępowania, tj: art. 7, 77 § 1 i 107 § 1 k.p.a.
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wskazał, że decyzja organu odwoławczego z dnia [...] lipca 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] maja 2016 r. nie narusza przepisów prawa a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu I instancji podział przedmiotowej nieruchomości spowodował oczywisty wzrost jej wartości, co zostało w sposób jasny wywiedzione, z przywołaniem i porównaniem konkretnych wartości. Analiza, stanowiącego podstawę ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej, operatu szacunkowego doprowadziła do wniosku o jego prawidłowości, a podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. K. zarzucając obrazę przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, tj.:
1. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z brakiem przedstawienia w uzasadnieniu skarżonego wyroku takich ustaleń i dowodów, które odnosiłyby się do zarzutów skarżącej i mogłyby przemawiać za oddaleniem skargi, a w konsekwencji wydanie w/w orzeczenia w wyniku całkowicie dowolnego ustalenia, że nie zachodzą przesłanki do uchylenia skarżonej decyzji;
2. art. 145 § 1 pkt c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. przez nieuchylenie skarżonego orzeczenia, gdy wydany w sprawie operat (będący podstawą wydanej decyzji) jest nieweryfikowalny wskutek popełnionych w nim błędów, a przeciwne ustalenia naruszają zasadę swobodnej oceny dowodów (stanowią naruszenie przepisów postępowania) i stanowisko organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, przeprowadzenie rozprawy celem rozpoznania skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania przed NSA, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych wraz z opłatą skarbową w kwocie 17 zł tytułem opłaconego pełnomocnictwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Przed przystąpieniem do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej niezbędna jest zatem ocena prowadzonego przez Sąd I instancji postępowania pod kątem przesłanek nieważności, które zostały enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. W razie zaistnienia jednej z przesłanek, skutkujących stwierdzeniem nieważności postępowania sądowego, zaskarżony wyrok podlega uchyleniu - niezależnie od podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów - których w takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny nie ocenia.
Sąd administracyjny – co do zasady – orzeka w składzie trzech sędziów (art. 16 § 1 p.p.s.a.) i rozstrzyga sprawę wyrokiem (art. 132 p.p.s.a.). Sentencja wyroku jest sporządzana w końcowym stadium narady. Podpisuje ją cały skład sądu (art. 137 § 4 P.p.s.a.). Cały skład orzekający zobowiązany jest podpisać sentencję wyroku przed jego ogłoszeniem. Jest to wymóg bezwzględny, który po ogłoszeniu wyroku nie może zostać skutecznie uzupełniony. Niepodpisanie sentencji chociażby przez jednego sędziego, który uczestniczył przy wydaniu wyroku, stanowi podstawę nieważności wyroku określoną w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie sentencja zaskarżonego wyroku została podpisana tylko przez dwóch sędziów. Brak pod sentencją wymaganych podpisów wszystkich członków składu orzekającego uniemożliwia ocenę, że istotnie wszyscy sędziowie brali udział w wydaniu tego rozstrzygnięcia. Tym sam nie można stwierdzić, że skład sądu orzekającego był zgodny z przepisami prawa.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 i art. 183 § 1 i § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło