I SA/Gd 1134/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi "A" w Ch. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę. Decyzją z dnia 27 stycznia 2016 r. nr [...] Burmistrz określił Spółdzielni Mieszkaniowej – zwanej dalej skarżącą – opłatę za selektywne oraz zmieszane zbieranie odpadów komunalnych na poszczególnych nieruchomościach. W jej uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że strona złożyła wspólną deklarację na wymienione w decyzji nieruchomości, wskazując na selektywny sposób zbierania odpadów, zaś przeprowadzona kontrola wykazała, iż na części nieruchomości odpady nie były segregowane prawidłowo. Wyjaśnił, że segregacja nie była dokonywana zgodnie z Regulaminem utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej , a zatem zbieranie odpadów miało charakter zmieszany, co wynika z uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 22 września 2014 r. regulującej m.in. sposób zbierania odpadów komunalnych. W konsekwencji zaszła konieczność ustalenia opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi na podstawie art. 6o ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 250 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą". W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, iż kontrola wykazała co najwyżej, że wadliwa zbiórka odpadów dotyczyć może jedynie okresu przed jej dokonaniem, nie ma zaś dowodów na to, że w miesiącach późniejszych strona nie prowadziła selektywnej zbiórki odpadów. Zakwestionowała także ustalenie opłaty na przyszłe okresy oraz zarzuciła brak wskazania w decyzji, w jaki sposób zostały obliczone określone opłaty. Decyzją z dnia 13 kwietnia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że skarżąca złożyła deklarację, z której wynikało, iż w 2015 r. odpady zbierane będą w sposób selektywny. Jednakże podmiot odbierający odpady informował Gminę Miejską , że w wielu przypadkach występują nieprawidłowości w gromadzeniu odpadów i np. w pojemnikach na szkło czy papier i tworzywa sztuczne znajdują się odpady zmieszane. Informacje te zostały potwierdzone przez osoby dokonujące kontroli w dniach 7 maja i 14 lipca 2015 r. W takiej sytuacji należało przyjąć za regulacją § 2 ust. 5 uchwały Nr Rady Miejskiej z dnia 22 września 2014 r., iż odpady posegregowane niezgodnie z Regulaminem utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej należy traktować jako zmieszane. Odnosząc się do zarzutu określenia opłaty na przyszłość, organ odwoławczy stwierdził, że możliwość taka wynika z art. 6o ustawy, który stanowi, że opłata ustalona w decyzji obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca podtrzymała dotychczasowe zarzuty, w pierwszej kolejności wywodząc, iż decyzja dotycząca opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter deklaratoryjny i nie można takiej opłaty określać na przyszłość. Zdaniem skarżącej przepis art. 6o ustawy mówi ewentualnie o skutkach doręczenia decyzji, a nie pozwala na ustalenie w decyzji opłaty na przyszłość. Gdyby była taka możliwość, to organ odwoławczy w toku kontroli instancyjnej winien zbadać, czy pomiędzy doręczeniem decyzji w I instancji a wydaniem decyzji w II instancji nastąpiły zdarzenia mające wpływ na wysokość opłaty, i jeżeli tak, winien odpowiednio skorygować ten okres. Takie postępowanie, w ocenie skarżącej, miałoby wbrew przepisom charakter jednoinstancyjny. Skarżąca podniosła, iż nie wiadomo, do kiedy obowiązuje ustalona na przyszłość opłata, a następnie stwierdziła, że wykładnia art. 6o ustawy wskazuje, iż po doręczeniu decyzji organu I instancji można złożyć nową deklarację, jeżeli zmianie uległy dane niezbędne do określenia opłaty. W dalszej części skargi wskazano, że kontrola przeprowadzona w dniach 7 maja i 14 lipca 2015 r. jest dowodem na okoliczności występujące w dniach jej przeprowadzenia, a nie na fakty na przyszłość. Nie ma żadnych dowodów, iż w miesiącach od września 2015 r. do stycznia 2016 r. oraz w okresie od lutego do lipca 2016 r., w którym toczyło się postępowanie przed organem II instancji, skarżąca nie prowadziła zbiórki selektywnej, a zatem trudno uznać, że organy obu instancji w sposób prawidłowy zgromadziły materiał dowodowy i dokonały jego swobodnej, a nie dowolnej oceny. Końcowo skarżąca zarzuciła, że zarówno w decyzji organu I instancji, jak również w decyzji organu II instancji nie wskazano w sposób zgodny z prawem, w jaki sposób obliczone zostały określone w decyzjach i ustalone na przyszłość opłaty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Odnosząc się w pierwszej kolejności do sformułowanego przez skarżącą zarzutu dotyczącego nieprawidłowego w jej ocenie ustalenia opłaty za przyszłe okresy, stwierdzić należy, iż jest on chybiony, gdyż opiera się na błędnej wykładni przepisu art. 6o ustawy, stanowiącego podstawę prawną dla wójta, burmistrza lub prezydenta miasta do określenia, w drodze decyzji, wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadkach niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji. W ust. 2 artykuł ten wprost stanowi, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości określonej w decyzji, obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty. Zgodnie z ust. 3, po doręczeniu decyzji złożenie deklaracji nie jest dopuszczalne, jeżeli nie następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty, w tym stawki opłaty. Stosownie zaś do ust. 4, właściciel nieruchomości, wobec którego została wydana decyzja, w przypadku zmiany danych jest obowiązany do złożenia deklaracji, dotyczy to również przypadku zmiany stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W ocenie Sądu już literalna wykładnia unormowań zawartych w ust. 2 i 3 art. 6o ustawy jest wystarczająca, by uznać, iż decyzja określająca opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter "otwarty" w tym sensie, że jeżeli nie będzie zmian danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty, aktualna pozostawać będzie wysokość opłaty określona w decyzji. Innymi słowy, ostateczna decyzja o wysokości opłaty obowiązuje "na przyszłość", tj. do czasu zmiany okoliczności, które mają wpływ na jej wymiar. Zagadnienie to było już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych, które przyjęły pogląd tożsamy ze stanowiskiem zaprezentowanym przez Sąd w niniejszej sprawie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Rz 102/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1561/15, oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 496/15). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, iż jest bezsporne, że kontrole w zakresie poziomu segregacji odpadów przeprowadzone w dniach 7 maja i 14 lipca 2015 r. wobec części nieruchomości będących w zasobach skarżącej wykazały szereg nieprawidłowości, co skutkowało zmianą metody zbierania odpadów z segregacji (zadeklarowanej przez skarżącą) na odpady zmieszane (przyjętej przez organy obu instancji). Powyższe nastąpiło zgodnie z § 2 ust. 5 Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 22 września 2014 r. w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów. Przepis ten stanowi bowiem, że odpady powstałe na terenie nieruchomości posegregowane niezgodnie z zasadami określonymi w Regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej, przy jednoczesnym zadeklarowaniu selektywnego zbierania odpadów, będą traktowane jako odpady zmieszane, a przy kolejnej zgłoszonej nieprawidłowości dotyczącej gromadzenia odpadów naliczona zostanie opłata jak za odbiór odpadów zmieszanych. W takich okolicznościach faktycznych sprawy decyzja organu I instancji z dnia 27 stycznia 2016 r. prawidłowo, w ocenie Sądu, określa zarówno wysokość zobowiązań z tytułu opłaty za poszczególne miesiące już minione, począwszy od września 2015 r., jak i wysokość opłaty, jaką powinien ponosić zobowiązany na przyszłość, tj. za każdy kolejny miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkują mieszkańcy. Rozpoznając zarzut dotyczący niewskazania w decyzjach organów obu instancji sposobu obliczenia określonych w tych decyzjach opłat, Sąd uznał go za nieprawdziwy. Na stronie 7 decyzji organu I instancji wskazano bowiem wyraźnie, że opłaty zostały ustalone zgodnie z Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 22 kwietnia 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i stawki tej opłaty (Dz.Urz.Woj.Pom. z 2013 r. poz. 1991) i stanowią one iloczyn liczby osób faktycznie zamieszkujących nieruchomość oraz stawki opłaty, na podstawie złożonych przez skarżącą deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, miesięcznych wykazów budynków na nieruchomościach oraz pisma z dnia 24 listopada 2015 r. Jak wskazano na stronie 9 decyzji organu I instancji, ww. uchwałą (w § 2) ustalono opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi zmieszanymi w wysokości: 1) 13,50 zł od mieszkańca miesięcznie, zamieszkującego w gospodarstwie domowym liczącym do 4 osób włącznie; 2) 6,75 zł za piątą osobę zamieszkałą w gospodarstwie domowym; 3) 0,00 zł za szóstą i każdą kolejną osobę zamieszkałą w gospodarstwie domowym; oraz niższą stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zbieranymi w sposób selektywny w wysokości: 1) 10,00 zł od mieszkańca miesięcznie, zamieszkującego w gospodarstwie domowym liczącym do 4 osób włącznie; 2) 5,00 zł za piątą osobę zamieszkałą w gospodarstwie domowym; 3) 0,00 zł za szóstą i każdą kolejną osobę zamieszkałą w gospodarstwie domowym. Opłaty za każdy kolejny miesiąc (tj. następujący po miesiącu, w którym wydana została decyzja organu pierwszej instancji) obliczone zostały tak jak za styczeń 2016 r. Za bezzasadny Sąd uznał też zarzut nieprawidłowego zgromadzenia przez organy materiału dowodowego i dowolnej oceny dowodów. Organy nie miały bowiem obowiązku dociekania, czy po kontroli, w miesiącach poprzedzających daty wydania przez nie decyzji skarżąca segregowała odpady zgodnie z ww. Regulaminem utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej. Stosownie bowiem do obowiązujących przepisów prawa miejscowego, tj. cytowanego § 2 ust. 5 Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 22 września 2014 r. w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, kolejna zgłoszona nieprawidłowość w segregowaniu odpadów skutkuje z mocy prawa naliczeniem podwyższonej opłaty, tj. jak za odbiór odpadów zmieszanych. Wskazać jednakże należy, iż zgodnie z ust. 2 art. 6o ustawy określona przez organ opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje jedynie do miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty. Jeśli zatem skarżąca uznaje, że stwierdzone w wyniku kontroli nieprawidłowości co do niektórych nieruchomości znajdujących się w jej zasobach już nie występują i odpady są już na nich segregowane zgodnie z ww. Regulaminem, winna to zadeklarować stosownie do treści ust. 3 przywołanego artykułu. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.