II SA/Go 791/16
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-11-23
Skład orzekający: Michał Ruszyński, Grażyna Staniszewska, Jacek Jaśkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zastosować tryb autokontroli (art. 54 § 3 P.p.s.a.) w sytuacji, gdy nie uwzględnia skargi w całości, a jedynie częściowo lub merytorycznie rozstrzyga sprawę?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może zastosować tryb autokontroli (art. 54 § 3 P.p.s.a.) wyłącznie w sytuacji, gdy zamierza uwzględnić skargę w całości, czyli w pełni zgadza się ze stanowiskiem skarżącego. W przypadku, gdy organ nie uwzględnia skargi w całości, a jedynie częściowo lub merytorycznie rozstrzyga sprawę, zastosowanie tego trybu jest niedopuszczalne i stanowi naruszenie prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego (budowa linii kablowej). Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. i u.g.n., w tym brak wskazania terminu i podmiotu zezwolenia, nieprzeprowadzenie analizy uciążliwości oraz nieprawidłowe określenie obszaru inwestycji. Wojewoda, powołując się na art. 54 § 3 P.p.s.a., uchylił swoje poprzednie decyzje i odmówił ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, uznając, że nie udowodniono celu publicznego inwestycji. Skarżąca E spółka z o.o. wniosła skargę na tę decyzję Wojewody.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi E spółki z o.o. na decyzję Wojewody z dnia [...] r.nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej E spółki z o.o. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] lutego 2016 r., znak: [...] Starosta – na podstawie art. 6 pkt 2 oraz art. 124 ust. 1, 2, 3, 4, 6 i 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm., dalej: u.g.n.), orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej położonej w obrębie [...], oznaczanej ewidencyjnie numerami [...] o łącznej powierzchni 0,0297 ha, stanowiącej współwłasność A.G. w udziale 2/4 części, K.G. w udziale 1/4 części oraz A.S. w 1/4 części, dla których Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą [...], poprzez udzielnie zezwolenia na realizację inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie zaprojektowanej linii kablowej nn 0,4 kV i SN 20 kV, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, dla zasilania działki budowlanej o numerze [...].
Odwołanie od ww. decyzji złożyła A.G., zarzucając pierwszoinstancyjnemu rozstrzygnięciu naruszenie:
- prawa procesowego, tj. art. 7, art. 75, art. 77 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23, dalej: K.p.a) – poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i nieustalenie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, w tym nieprzeprowadzenie analizy jak najmniejszej uciążliwości planowanej inwestycji dla właścicieli nieruchomości,
- prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez jego zastosowanie pomimo, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki wymagane do wydania decyzji oraz poprzez wskazanie w decyzji, iż właściciel jest zobowiązany do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń.
Decyzją z [...] maja 2016 r. znak: [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania strony utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A.G. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W skardze skarżąca zarzuciła, iż decyzja organu odwoławczego jak i decyzja organu pierwszej instancji nie zawiera podstawowych elementów wskazanych w art. 124 ust. 1 u.g.n., mianowicie nie wskazuje terminu na jaki udziela się zezwolenia oraz nie wskazuje podmiotu, któremu udziela się zezwolenia. Nadto A.G. zarzuciła w skardze, że organy nie przeprowadziły postępowania dowodowego w zakresie dokładnego ustalenia obszaru planowanej inwestycji a tym samym dokładnego określenia obszaru, na którym następuje ograniczenie prawa właściciela do nieruchomości, że organ odwoławczy nie dokonał analizy jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości oraz że organ pierwszej instancji nałożył - zdaniem skarżącej w sposób nieuprawniony - w pkt. 3 decyzji, obowiązek dotyczący konserwacji oraz usuwania awarii urządzeń.
Decyzją z [...] lipca 2016 r. nr [...] Wojewoda – na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, dalej: P.p.s.a.) – uchylił w całości swoją decyzję z [...] maja 2016r., znak: [...], uchylił w całości decyzję Starosty z [...] lutego 2016r. znak: [...] i odmówił ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nr ewid. [...].
Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że inwestor powołując się na cel publiczny którego występowanie jest niezbędne dla możliwości wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., powinien udowodnić, że jego realizacja nie stanowi zaspokojenia interesu prywatnego-indywidualnego lub grupowego. Jeśli nie wynika to z wniosku albo budzi wątpliwości organu administracyjnego prowadzącego postępowania winien tę wątpliwość wyjaśnić. Organ zaznaczył, że realizacja planowanej inwestycji dotyczy zasilenia w energię elektryczną budynku jednorodzinnego na działce nr [...], co wynika m.in. z korespondencji między inwestorem a współwłaścicielem działek nr [...] w ramach przeprowadzonych rokowań, jak również z pisma z [...] czerwca 2014 r. znak [...] Dyrektora Zakładu Zarządzania Dystrybucją E sp. z o.o. Oddział Dystrybucji R.D. (wniosek inwestora, zawiadomienie o wszczęciu postępowania, wezwanie na rozprawę administracyjną, zawiadomienie o zakończeniu postępowania, warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej dla działki nr [...], decyzja Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości – wskazują jako cel zasilenie działki budowlanej nr [...]). Również z mapy sytuacyjno-wysokościowej do celów projektowych skala 1:500 – budowa stacji transformatorowej kompaktowej oraz sieci energetycznych SN 20kV i nn 0,4 kV – [...] wynika, że zaprojektowano przyłącze 4/1/ZK2-2P jedynie dla działki nr [...].
Zatem w ocenie organu nie zostały spełnione wszystkie przesłanki wymagane do wydania decyzji, w tym nie dowiedziono, że planowana inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego
Nadto Wojewoda wskazał, że biorąc pod uwagę charakterystyczny kształt i szerokość działek, zasadnym byłoby przedstawienie na załączniku graficznym stanowiącym integralną część decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, który w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości przedstawiłby przebieg inwestycji jak również wskazywałby na ograniczenie przedmiotowych działek w całości.
Skargę na powyższą decyzję złożyła E sp. z o.o. Zarzucając zaskarżonej decyzji błędną wykładnię art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez przyjęcie, że wydana decyzja Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej nr [...], zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie zawiera wskazania iż budowa tej linii kablowej polega na wypełnieniu celu publicznego a tym samym narusza interes współwłaścicieli działek a także nie zawiera określenia przebiegu inwestycji przez nieruchomość oraz niezgodność poczynionych ustaleń z treścią materiału dowodowego znajdującego w aktach sprawy poprzez przyjęcie, że brak jest jednoznacznego określenia przebiegu inwestycji przez działki oraz zakresu ograniczenia na działkach [...], wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, choć nie z powodu zarzutów, podniesionych dla jej uzasadnienia.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 P.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 P. p. s. a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, konieczne było wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Zaskarżona decyzja została wydana z powołaniem się na art. 54 § 3 P.p.s.a. i na przewidziany w tym przepisie tryb tzw. autokontroli. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Uwzględniając skargę organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.
W ocenie sądu, treść tego przepisu nie budzi żadnych wątpliwości i wynika z niego jednoznacznie, że organ jest uprawniony zastosować art. 54 § 3 P.p.s.a. tylko w takiej sytuacji, w której zamierza uwzględnić skargę w całości, a więc wyłącznie wówczas, kiedy zgadza się w pełni ze stanowiskiem skarżącego zaprezentowanym w skardze. W konsekwencji prawidłowe zastosowanie art. 54 § 3 P.p.s.a. może prowadzić wyłącznie do wydania rozstrzygnięcia przez organ zgodnego dokładnie z oczekiwaniami skarżącego.
Tymczasem w okolicznościach analizowanego postępowania tak się nie stało. A.G. w skardze z [...] czerwca 2016 r. na decyzję Wojewody z [...] maja 2016 r. znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty z [...] lutego 2016 r. znak: [...] o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości nr [...], zarzuciła, iż decyzja organu odwoławczego jak i decyzja organu pierwszej instancji nie zawiera podstawowych elementów wskazanych w art. 124 ust. 1 u.g.n., mianowicie nie wskazuje terminu na jaki udziela się zezwolenia oraz nie wskazuje podmiotu, któremu udziela się zezwolenia. Nadto A.G. zarzuciła w skardze, że organy nie przeprowadziły postępowania dowodowego w zakresie dokładnego ustalenia obszaru planowanej inwestycji a tym samym dokładnego określenia obszaru, na którym następuje ograniczenie prawa właściciela do nieruchomości, że organ odwoławczy nie dokonał analizy jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości oraz że organ pierwszej instancji nałożył - zdaniem skarżącej w sposób nieuprawniony - w pkt. 3 decyzji, obowiązek dotyczący konserwacji oraz usuwania awarii urządzeń. Natomiast Wojewoda, mocą zaskarżonej decyzji, wydanej przy zastosowaniu art. 54 § 3 p.p.s.a., uchylił swoją decyzję z [...] maja 2016 r., decyzję organu pierwszej instancji z [...] lutego 2016 r. i orzekł merytorycznie - odmawiając ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nr [...], przyjmując, że inwestor nie wskazał czy też nie udowodnił, że planowana inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego, a nadto, że organ pierwszej instancji na załączniku graficznym do decyzji nie określił w sposób jednoznaczny przebiegu inwestycji.
Wobec powyższego uznać należało, że Wojewoda wydając zaskarżoną decyzję, w istocie nie uwzględnił skargi, tym bardziej w całości. Wynika to wprost z porównania treści stanowiska skarżącej z rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonej decyzji. Zestawienie treści stanowiska skarżącej z treścią zaskarżonej decyzji niewątpliwie prowadzi do wniosku, że organ nie uwzględnił skargi, pomimo że powołał się na instytucję autokontroli. W następstwie rozstrzygnięcie przyjęte przez organ w zaskarżonej decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności treścią art. 54 § 3 P.p.s.a., który jednoznacznie uprawnia organ do stosowania instytucji autokontroli tylko w celu uwzględnienia stanowiska skarżącego w całości.
Należy także wskazać, iż organ odwoławczy, tym bardziej wydając decyzję w ramach autokontroli powinien zwrócić się do inwestora – w trybie art. 64 § 2 K.p.a., aby wyjaśnić wszelkie wątpliwości (mając przy tym na uwadze zakres planowanej inwestycji, w tym budowę nowej stacji transformatorowej) - o jednoznaczne wyjaśnienie, czy planowana inwestycja będzie realizowana w celu publicznym o znaczeniu lokalnym i ponadlokalnym, czy też ma służyć zasileniu jednej tylko nieruchomości nr [...].
Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, a ściślej art. 54 § 3 p.p.s.a. Tym samym zaistniała podstawa do jej uchylenia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt II wyroku). Na koszty te składają się wpis w wysokości 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej będącej radcą prawnym ustalone na kwotę 480 zł oraz opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło