I SAB/Wa 1236/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędzia WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. W., M. W., K. M. i B. M. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] hip. [...] wydzieloną z księgi hipotecznej "[..]" dz. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących M. W., M. W., K. M. i B. M. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. W., M. W., K. M. i B. M., pismem z dnia [...] lipca 2016 r., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] hip. [...] wydzieloną z księgi hipotecznej "[...]" dz. [...]. Skarżący zarzucili Prezydentowi [...] naruszenie prawa poprzez przekroczenie terminów rozpoznania sprawy określonych przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a." i wnieśli o zobowiązanie Prezydenta do merytorycznego rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi opisano przebieg dotychczasowego postępowania podkreślając, że wniosek złożony został w dniu 1 grudnia 2015 r. oraz że w wyniku złożonego zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] wyznaczył dodatkowy termin na załatwienie sprawy wynoszący 2 miesiące od daty doręczenia postanowienia wraz z aktami. Termin ten upłynął w dniu 10 lipca 2016 r., Prezydent [...] nie dotrzymał jednak wyznaczonego terminu. Do dnia wniesienia skargi stosowna decyzja nie została wydana. Skarżący zaznaczyli ponadto, że w aktach sprawy znajdują się wszystkie wymagane dokumenty "spadkowe" wskazujące, że wnioskodawcy są osobami wyłącznie uprawnionymi do uzyskania odszkodowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w "K.p.a." oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.). W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 K.p.a., a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Stosownie do art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). W myśl art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.). Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezydenta [...] jest uzasadniona. Organ nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów K.p.a. Analiza dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wskazuje, że wniosek z dnia [...] listopada 2015 r. o ustalenie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wpłynął do Urzędu [...] w dniu 1 grudnia 2015 r. Pierwsze działania w sprawie mające na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia, organ podjął dopiero w kwietniu 2016 r. - pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. zwrócono się do Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatury w [...] o nadesłanie akt własnościowych nieruchomości. Pismem z tej samej daty wezwano jednocześnie pełnomocnika skarżących do nadesłania postanowień o nabyciu spadku po dawnych właścicielach nieruchomości oraz stosownych pełnomocnictwa procesowych. Wskazane pisma były w istocie jedynymi podjętymi przez organ czynnościami zmierzającymi do wyjaśnienia i rozpoznania sprawy. Po uzyskaniu odpowiedzi, co miało miejsce odpowiednio w dniu [...] czerwca 2016 r. i [...] maja 2016 r. organ nie podjął żadnych działań w sprawie. Nie informowano też stron o przyczynach niemożności załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. oraz o przewidywanym terminie jej zakończenia. Prezydent [...] nie dochował również terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] maja 2016 r., mocą którego uznano zażalenie skarżących za uzasadnione i wyznaczono dodatkowy termin na podjęcie rozstrzygnięcia wynoszący 2 miesiące od daty doręczenia postanowienia wraz z aktami sprawy, tj. od dnia 9 maja 2016 r. Skarga jest więc w pełni uzasadniona. Oczywiste jest, że Prezydent [...] w prowadzonym postępowaniu uchybił powołanym wyżej przepisom K.p.a. Do dnia rozpoznania skargi na bezczynność stosowna decyzja nie została wydana. Sąd uznał jednocześnie, że wobec znacznego przekroczenia terminów określonych w K.p.a. i ograniczenie czynności mających na celu zakończenie sprawy do wystosowania dwóch pism z dnia 2[...] 5 kwietnia 2016 r., bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i § 1a w związku z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).