III SA/Kr 763/16
WyrokWSA w Krakowie2016-11-23
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Renata Czeluśniak, Hanna Knysiak-Sudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może dokonać aktualizacji danych ewidencyjnych na podstawie dokumentów sprzed założenia ewidencji lub dokumentów, które nie zawierają wykazu zmian danych ewidencyjnych?Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może dokonać aktualizacji danych ewidencyjnych na podstawie dokumentów sprzed założenia ewidencji (np. aktu notarialnego z 1958 r. dla ewidencji założonej w 1960 r.) ani dokumentów, które nie zawierają wykazu zmian danych ewidencyjnych, z których wynikałaby żądana zmiana. Podstawą aktualizacji mogą być jedynie dokumenty geodezyjne i kartograficzne, prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne (jeśli dotyczą stanu po założeniu ewidencji i są zgodne z obowiązującymi przepisami) oraz ostateczne decyzje administracyjne, które odzwierciedlają aktualny stan prawny.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o weryfikację i wpisanie do ewidencji gruntów, że działka nr [...] ma powierzchnię 0,5357 ha i stanowi jej własność, powołując się na akt notarialny z 1958 r. i plan sytuacyjny z 1957 r. Starosta odmówił dokonania weryfikacji, wskazując na brak dokumentacji geodezyjnej i niezgodność dokumentów z obowiązującymi przepisami. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję w części dotyczącej odmowy weryfikacji, umorzył postępowanie w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymał decyzję Starosty w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Z. Ś. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 31 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala.
Pismem z dnia 30 lipca 2015 r. Z. Ś. zwróciła się z wnioskiem o dokonanie okresowej weryfikacji danych ewidencyjnych w zakresie zgodności tych danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji i wpisanie w ewidencji gruntów, że działka nr [...], stanowiąca dawną działkę nr [...], ma zgodnie z aktem notarialnym PBN z dnia 11.11.1958 r. Rep. A Nr [...] i planem sytuacyjnym z dnia 30.10.1957 r. powierzchnię 0,5357 ha i stanowi własność Z. Ś.
Decyzją z dnia [...] 2015 r. Starosta na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2a pkt 2 i 2c ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.), dalej "P.g.k." oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 poz. 267), dalej "k.p.a." orzekł o odmowie dokonania okresowej weryfikacji danych ewidencyjnych w zakresie zgodności tych danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji i wpisanie w ewidencji gruntów, że działka nr [...], stanowiąca dawną działkę nr [...], ma zgodnie z aktem notarialnym PBN z dnia 11.11.1958 r. Rep A Nr [...] oraz planem sytuacyjnym z dnia 30.10.1957 r. powierzchnię 0,5357 ha i stanowi własność Z. Ś.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z dokumentów przedstawionych przez wnioskodawczynię nie wynika, aby dotyczyły one działki nr [...] czy też własności osób przez nią wskazanych z uwagi na brak dokumentacji geodezyjnej, tj. wykazu zmian danych ewidencyjnych identyfikującego działkę [...] z działką objętą wskazanym aktem notarialnym. Numeracja działek objęta powołanymi przez wnioskodawczynię dokumentami dotyczyła numeracji parcel z lat 50-tych. Organ zaznaczył, że wnioskodawczyni nie dostarczyła dokumentów mogących w świetle obowiązujących przepisów prawa stanowić podstawę wprowadzenia wnioskowanych zmian. Organ uznał, że przedłożony akt notarialny jest wprawdzie dokumentem wymienionym w § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034), lecz dotyczy on stanu sprzed założenia ewidencji gruntów i budynków w roku 1960. Zatem przedłożony akt notarialny nie mógł stanowić podstawy do zarejestrowania własności w ewidencji gruntów i budynków.
Organ ponadto podkreślił, że podstawą zmiany powierzchni działki ewidencyjnej jest dokumentacja geodezyjna i kartograficzna zawierająca wykaz zmian danych ewidencyjnych. Wnioskodawczyni w trakcie postępowania administracyjnego nie przedłożyła wykazu zmian danych ewidencyjnych, z którego wynikałaby żądana zmiana powierzchni działki [...]. Takiego wykazu zmian danych ewidencyjnych brak było również w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. W związku z czym organ uznał, że brak było podstaw do aktualizacji w bazie danych ewidencji gruntów i budynków powierzchni działki [...].
Starosta zaznaczył również, że ewidencja gruntów i budynków jest tylko zbiorem informacji, jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i ma charakter techniczno-deklaratoryjny. Według organu jednak wskazane uwarunkowania nie wyłączają praw strony do podjęcia właściwych czynności poprzez zlecenie wykonania dokumentacji geodezyjnej wykonawcy prac geodezyjnych, z których będą wynikać żądania wnioskodawcy.
W odwołaniu od powyższej decyzji Z. Ś. wskazała m. in., iż błędne jest stanowisko Starosty, że w trakcie postępowania nie przedłożyła wykazu zmian danych ewidencyjnych, z którego wynikałaby żądana zmiana powierzchni działki nr [...] albowiem zmiana taka wynika z przedłożonego planu sytuacyjnego inż. Z. H. z 30 października 1957 r., przyjętego do ewidencji przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w dniu 25.03.1958 r. pod nr [...] i aktu notarialnego z dnia 11 listopada 1958 r. Rep. A Nr [...], który wraz z planem sytuacyjnym inż. Z. H. stanowił podstawę do wpisania działki nr [...] do Zbioru Dokumentów Nr Rep [...], na mocy postanowienia Sądu Powiatowego z dnia 1 lipca 1959 r. Nr Dz. Zd [...]. Z ww. dokumentów wynika, że wnioskodawczyni, jako następczyni prawna małżeństwa F. i A. K., jest właścicielem działki, która wcześniej miała numer ewidencyjny [...], a obecnie ujawniona jest w ewidencji, jako działka [...]. Zdaniem odwołującej skoro ewidencja była zakładana w latach 60 – tych, to winna być w niej ujawniona działka nr [...] uwidoczniona na ww. planie inż. H. z 30.10.1957 r. Wnioskodawczyni podkreślała, że nie wiadomo, na jakiej podstawie zamiast ww. działek [...], [...], [...] wpisano do ewidencji działkę nr [...], a następnie wpisano jej podział na działki nr [...], [...] i [...] bowiem organ nie dysponuje operatami pomiarowymi, które by dawały podstawę do takiego wpisu.
Decyzją z dnia 31 marca 2016 r., znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję I instancji w części odnoszącej się do odmowy "dokonania okresowej weryfikacji danych ewidencyjnych w zakresie zgodności tych danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji", umorzył postępowanie przed organem I instancji w ww. zakresie oraz utrzymał w mocy decyzję w pozostałej części, tzn. w zakresie dotyczącym odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 P.g.k.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że treść przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków jednoznacznie wskazuje, że wyłączona jest możliwość wszczęcia indywidualnego postępowania administracyjnego w sprawie weryfikacji danych ewidencyjnych w odniesieniu do jednej czy kilku nieruchomości na wniosek właściciela tych nieruchomości. Weryfikacja danych ewidencyjnych nie odbywa się w trybie indywidualnego postępowania administracyjnego. Starosta nie wydaje też żadnych rozstrzygnięć, a jedynie w trybie czynności materialno-technicznych ocenia stan danych ewidencyjnych. Organ odwoławczy jednoznacznie stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu I instancji części odnoszące się do "odmowy dokonania okresowej weryfikacji danych ewidencyjnych w zakresie zgodności tych danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji gruntów" pozbawione było podstawy prawnej. W związku z tym, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił w tej części decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji w tym zakresie. W odniesieniu do żądania skarżącej zawartego we wniosku z dnia 30 lipca 2015 r. polegającego na "wpisaniu w ewidencji gruntów, że działka nr [...], stanowiąca dawną działkę nr [...], ma zgodnie z aktem notarialnym PBN z dnia 11.11.1958 Rep. A Nr [...] i planem sytuacyjnym z dnia 30.10.1957 powierzchnię 0,5357 ha i stanowi własność Z. Ś.", organ odwoławczy ocenił, że przedłożony przez wnioskodawczynię plan sytuacyjny sporządzony przez inż. Z. H. w dniu 30 października 1957 r. do l. ks. zam. [...] nie może być podstawą wprowadzenia żądanej zmiany w zakresie korekty powierzchni działki ewidencyjnej nr [...], ponieważ nie odnosi się on wprost do ww. działki ewidencyjnej oraz nie posiada również wykazu zmian danych ewidencyjnych, z którego wynikałaby żądana zmiana. Z akt sprawy wynikało, iż w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej brak dokumentacji, z której wynikałoby, iż działka ewidencyjna nr [...] stanowi dawną działkę nr [...] oraz wykazu zmian danych ewidencyjnych, z którego wynikałoby, iż działka ewidencyjna nr [...] ma powierzchnię 0,5357 ha (pismo z 19 sierpnia 2015 r., znak: [...]). Odnosząc się do drugiej części ww. żądania organ stwierdził, że co prawda wnioskodawczyni przedłożyła dokumenty wskazujące na następstwo prawne po zmarłych A. K., F. K. oraz S. K., ale niezbędne było przedłożenie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z której wynikałoby powiązanie nieruchomości opisanej w ww. akcie notarialnym jako działka gruntu nr [...] z obecnie obowiązującym w ewidencji gruntów i budynków oznaczeniem działki ewid. nr [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ww. decyzję organu odwoławczego Z. Ś. zarzuciła:
1) naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 24 ust. 2a pkt 1) lit. b) c) i d) P.g.k.,
b) art. 24 ust. 2b lit b), i e) P.g.k. - przez ich niezastosowanie,
c) § 44 pkt 2 w zw. z § 47 ust. 1, § 54 ust. 1 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1) i 3) i ust. 2 w zw. z § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków przez utrzymanie błędnych wpisów niemających podstawy we wpisach w księgach wieczystych i w umowach zawartych w formie aktów notarialnych i przez wpisanie do ewidencji A. i F. K., jako samoistnych posiadaczy, a nie jako współwłaścicieli działki nr [...] w ramach ustawowej wspólności małżeńskiej na podstawie aktu notarialnego zawartego w PBN w dniu 11.11.1958 Rep. A Nr [...],
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, 7, 8, 9, 77, 107 § 3 w zw. z art. 140 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, podnosząc te same argumenty, co w uzasadnieniu odwołania i powołując te same podstawy prawne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, jak w uzasadnieniu decyzji z dnia 31 marca 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 2016 r., poz. 718, dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga jest niezasadna.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że organ odwoławczy prawidłowo stwierdził i wyjaśnił, iż rozstrzygnięcie organu I instancji w części odnoszącej się do "odmowy dokonania okresowej weryfikacji danych ewidencyjnych w zakresie zgodności tych danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji gruntów" pozbawione było podstawy prawnej, w związku z czym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w tej części decyzję I instancji i umorzył postępowanie w tym zakresie. Organ prawidłowo wskazał, że żaden przepis prawa, w tym przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r., poz. 542 ze zm.) nie przewidują możliwości wszczęcia indywidualnego postępowania administracyjnego w sprawie weryfikacji danych wpisanych do ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do jednej czy kilku nieruchomości, na wniosek właściciela tych nieruchomości.
Odnośnie natomiast żądania zawartego we wniosku z dnia 30 lipca 2015 r. polegającego na "wpisaniu w ewidencji gruntów, że działka nr [...], stanowiąca dawną działkę nr [...], ma zgodnie z aktem notarialnym PBN z dnia 11.11.1958 Rep. A Nr [...] i planem sytuacyjnym z dnia 30.10.1957 powierzchnię 0,5357 ha i stanowi własność Z. Ś." organ I instancji i organ odwoławczy trafnie przyjęły, że przedłożony przez wnioskodawczynię plan sytuacyjny sporządzony przez inż. Z. H. w dniu 30 października 1957 r. do l. ks. zam. [...] nie może być podstawą wprowadzenia żądanej zmiany w zakresie korekty powierzchni działki ewidencyjnej nr [...], ponieważ nie odnosi się on wprost do ww. działki ewidencyjnej, dotyczy bowiem działki nr [...]. Wnioskodawczyni nie przedłożyła natomiast wykazu zmian danych ewidencyjnych, z którego wynikałaby żądana zmiana, a w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej brak jest dokumentacji, z której wynikałoby, iż działka ewidencyjna nr [...] stanowi dawną działkę nr [...] oraz wykazu zmian danych ewidencyjnych, z którego wynikałoby, iż działka ewidencyjna nr [...] ma powierzchnię 0,5357 ha.
Organ prawidłowo też przyjął, że wnioskodawczyni nie dostarczyła aktualnych dokumentów (powstałych po założeniu ewidencji i zmianach wprowadzonych decyzją z 2004 r.) mogących w świetle obowiązujących przepisów prawa stanowić podstawę wprowadzenia wnioskowanych zmian. Organ wyjaśnił też, że przedłożony akt notarialny jest wprawdzie dokumentem wymienionym w § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, lecz dotyczy on stanu sprzed założenia ewidencji gruntów i budynków w roku 1960. Nie jest on zatem dokumentem na podstawie którego można dokonać aktualizacji wpisów w ewidencji gruntów i budynków pomimo wykazania następstwa prawnego skarżącej po A. K., F. K. oraz S. K.
Jednocześnie organy wskazały, że aktualnie w operacie ewidencji gruntów i budynków w jednostce rejestrowej [...] jedn. ewid. O, obr. G figuruje działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,5340 ha, a jako władający, na zasadach samoistnego posiadania, ujawnieni są A. i F. K. Dla ww. działki ewidencyjnej nie została założona księga wieczysta (oświadczenie pełnomocnika skarżącej na rozprawie k. 31 a.s). Podając podstawy wpisu do ewidencji ww. działki organy wskazały m.in. ostateczną decyzję Starosty z dnia [...] 2004 r. znak: [...], na podstawie której do operatu ewidencji gruntów i budynków obr. G wprowadzono m.in. zmiany polegające na ujawnieniu w miejsce działki ewidencyjnej nr [...] działek ewidencyjnych nr [...], [...] oraz [...], a w pozycji rejestrowej [...] w miejsce działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,5340 ha ujawnionej jako współwłasność w ½ części A. i F. K. ujawniono działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 0,5340 ha w posiadaniu samoistnym A. i F. K. Podkreślić należy, że ww. decyzja jest ostateczna i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego (oświadczenie pełnomocnika skarżącej na rozprawie k. 31 a.s). Jedną ze stron postępowania zakończonego wydaniem tej decyzji była skarżąca, która nie wniosła od niej odwołania (vide: k.116 a.a I inst.).
Na staroście jako organie prowadzącym operat ewidencji gruntów, ciąży zgodnie z § 44 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. Zmiany w operacie ewidencyjnym dokonuje się na podstawie m.in.: prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian gruntowych. Ewidencja gruntów i budynków służy jedynie rejestrowaniu aktualnego stanu prawnego działek, a zatem dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan ten został stwierdzony późniejszym dokumentem, jak w nin. sprawie – decyzją z dnia [...] 2004 r. Organy nie mają więc podstaw do ujawniania - w miejsce danych aktualnych - danych wynikających z dokumentów sporządzonych przed dokumentami najbardziej aktualnymi. Byłoby to sprzeczne z obowiązkiem utrzymywania ewidencji w stanie aktualności oraz z obowiązkiem aktualizacji danych ewidencyjnych.
Wobec powyższego zarzuty skargi, dotyczące zarówno naruszenia prawa procesowego, jak i prawa materialnego nie są zasadne. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z uwzględnieniem wymogów opisanych w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, a uzasadnienie zaskarżonego aktu zostało sporządzone zgodnie z art. 107 § 3 kpa, ponieważ pozwala zapoznać się z dokonanymi przez organ ustaleniami faktycznymi, mającymi zastosowanie przepisami prawa, a także motywami podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Organy odniosły się tez wyczerpująco i prawidłowo do wszystkich zarzutów skarżącej.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło