I SA/Bk 593/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant referent stażysta Mateusz Kownacki, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi T. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie określenia i zabezpieczenia na majątku podatnika kwot przybliżonych zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące: maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień i grudzień 2013 r. oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. decyzją z [...] listopada 2015 r. Nr [...] określił i zabezpieczył na majątku T. W. (dalej powoływany także jako Skarżący) przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za maj – wrzesień 2013 r. i grudzień 2013 r. Przedmiotowa decyzja została doręczona z dniem [...] grudnia 2015 r. w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej powoływana jako o.p.). Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji upłynął [...] grudnia 2015 r. Pismem z [...] stycznia 2016 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] listopada 2015 r. Jednocześnie wniósł odwołanie od ww. decyzji organu I instancji. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] listopada 2015 r. Jednocześnie postanowieniem z tego samego dnia, Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że kontrola dopuszczalności odwołania jest pierwszą czynnością, jaką podejmuje organ odwoławczy po jego otrzymaniu. Z akt sprawy wynika, że decyzja organu I instancji z dnia [...] listopada 2015 r. została, w trybie art. 150 o.p., skutecznie doręczona Skarżącemu w dniu [...] grudnia 2015 r. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia - odwołania, którego termin złożenia upływał [...] grudnia 2015 r. Odwołanie wpłynęło do organu odwoławczego w dniu [...] stycznia 2016 r., a więc po upływie terminu do jego wniesienia. Organ zaznaczył, że wraz z odwołaniem został złożony wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, jednakże nie został on uwzględniony, co wynika z postanowienia tut. organu z dnia [...] kwietnia 2016 r., Nr [...]. Na powyższe postanowienie, pełnomocnik Skarżącego wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 162 § 2 o.p. poprzez ich zastosowanie przy braku podstaw. Zdaniem pełnomocnika Skarżącego organ powinien zaczekać z wydaniem postanowienia stwierdzającego wniesienie odwołania z uchybieniem terminu do czasu uprawomocnienia się postanowienia w sprawie odmowy przywrócenia terminu. Wskazując na powyższe pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie jako: p.p.s.a.). W niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że nie nastąpiło naruszenie przepisów, które dawałoby podstawę do uchylenia, czy stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest wyłącznie postanowienie wydane w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu do jego wniesienia od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Podobnie jak postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jest ono postanowieniem formalnym, gdyż zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy. Ocena legalności tegoż rozstrzygnięcia ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów postępowania podatkowego. Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 o.p., organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., sygn. akt SA/Łd 2990/95, LEX 29079). W związku z tym, stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującego przepisu prawa i nawet nieznaczne przekroczenie 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ odwoławczy do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (por. m.in. wyrok NSA z 6 czerwca 2003 r., sygn. akt SA/Bk 271/03, niepubl., wyrok WSA w Warszawie z 29 czerwca 2006 r., III SA/Wa 1085/2006, LEX nr 219331). Z regulacji art. 228 § 1 o.p. wynika, że Organ odwoławczy, do którego wpływa środek zaskarżenia jest obowiązany w pierwszej kolejności zbadać, czy środek ten spełnia warunki formalne. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie uprawiają do merytorycznego rozpoznania sprawy. Do warunków formalnych należy przede wszystkim złożenie środka zaskarżenia w odpowiednim terminie. W niniejszym przypadku termin do złożenia odwołania wynosił 14 dni od dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, co wynika z treści art. 223 § 2 pkt 1 o.p. Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] listopada 2015 r. została uznana za doręczoną w trybie art. 150 o.p. z dniem [...] grudnia 2015 r., a zatem termin na złożenie odwołania upływał z dniem [...] grudnia 2015 r. Pełnomocnik Skarżącego zarzucił nieprawidłowy sposób procedowania przez Dyrektora Izby Skarbowej, gdyż ten wydał postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie czekając na uprawomocnienie się postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Stanowisko pełnomocnika Skarżącego, w ocenie Sądu, jest błędne. Zgodzić się należy z Organem odwoławczym, że żadne przepis o.p. nie nakładają na organ obowiązku wstrzymywania się z wydaniem postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania z prawomocnym zakończeniem postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Owszem, przesłanką do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest niewątpliwie ostateczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ale nie wymóg jego prawomocności. W orzecznictwie sądowym zgodnie przyjmuje się, że stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie może nastąpić przed ostatecznym rozpatrzeniem wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przywrócenie terminu wyłącza bowiem możliwość stwierdzenia uchybienia terminu (por. wyroki NSA: z dnia 31 maja 2000 r., SA/Sz 565/00, z dnia 23 lipca 1999 r., I SA 350/98, z dnia 14 stycznia 1998 r., SA/Sz 306/98). Podkreślić należy, że czym innym jest prawomocność orzeczenia a czym innym jego ostateczność. Postanowienie organu z dnia [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania było ostateczne w administracyjnym toku postępowania, a zatem mogło i powinno stanowić podstawę do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Tym samym w niniejszej sprawie organ postąpił prawidłowo, bowiem w tym samym dniu rozpoznał zarówno wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jak i stwierdził jego uchybienie. Przyjęcie poglądu prezentowanego przez pełnomocnika Skarżącego niewątpliwie stanowiłoby naruszenie jednych z podstawowych zasad postępowania podatkowego jaką są szybkość i sprawność postępowania oraz ostateczność decyzji. Oczekiwanie na uprawomocnienie się postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (co mogłoby nastąpić dopiero po kilku latach) zbędnie wydłużałoby toczące się postępowanie odwoławcze, co stwarzałoby niepewność co do ostateczności decyzji organu I instancji. Podkreślić należy, że z akt sprawy wynika, że organ I instancji w dniu [...] listopada 2015 r. wydał decyzję określającą i zabezpieczającą na majątku Skarżącego przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za maj – wrzesień 2013 r. i grudzień 2013 r. W dniu [...] listopada 2015 r. pracownicy organu próbowali bezskutecznie doręczyć decyzję pod wskazanym przez Skarżącego adresem (k. 13/2 akt adm.). Z uwagi na nieobecność adresata pod wskazanym adresem decyzja została wysłana za pośrednictwem poczty. Znajdująca się w aktach sprawy koperta i druk zwrotnego potwierdzenia odbioru, w szczególności stemple, adnotacje i podpisy wskazują, że organ pocztowy prawidłowo dwukrotnie awizował przesyłkę zawierającą decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. (k. 15 akt adm.). Powyższe znajduje odzwierciedlenie w piśmie, wystosowanym przez Pocztę Polską w wyniku reklamacji Skarżącego z dnia [...] stycznia 2016 r., z którego wynika, że przesyłka z decyzją była prawidłowo awizowana i ze względu na nie podjęcie jej w terminie w urzędzie pocztowym, została zwrócona nadawcy (k. 7 akt adm.). Mając na uwadze powyższe, Sąd podziela pogląd organu, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] listopada 2015 r. została skutecznie doręczona Skarżącemu, w trybie zastępczym stosownie do art. 150 o.p. Stosownie do art. 150 § 1 pkt 1 o.p., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zgodnie z § 1a ww. przepisu adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 2 o.p.). Wszystkie warunki, o których mowa w art. 150 o.p. zostały zachowane przez operatora pocztowego, dlatego też nie można zgodzić się z pełnomocnikiem Skarżącego, jakoby w sprawie decyzja z dnia [...] listopada 2015 r. nie została doręczona stronie skarżącej. Dokonanej oceny prawidłowości doręczenia decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2015 r. nie podważa okoliczność, że drugie awizo zostało dokonane w dniu [...] listopada 2015 r. o godz. 6.43. Podkreślić należy, że na gruncie postępowania podatkowego nie jest znane pojęcie pory nocnej i związane z tym obostrzenia w zakresie doręczeń przesyłek. Ustawodawca jedynie w art. 134 § 1 i 2 k.p.c. wskazał, że doręczenia w porze nocnej i w dniu wolne od pracy mogą być stosowane wyjątkowo, za uprzednim zarządzeniem prezesa sądu, jednakże przepis ten nie ma zastosowania do doręczeń dokonywanych przez organy podatkowe za pośrednictwem poczty. Dlatego też, dokonanie drugiego awizowania przesyłki o godz. 6.43, zawierającej decyzję organu I instancji, w żaden sposób nie podważa prawidłowości tej czynności, a w konsekwencji przyjęcia, że decyzja została skutecznie doręczona w trybie art. 150 o.p. Pełnomocnik Skarżącego odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia złożył w dniu [...] stycznia 2016 r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r., Organ odwoławczy odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W tych okolicznościach faktycznych Organ drugiej instancji nie mógł przystąpić do merytorycznego rozpoznania sprawy i oceny rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., co do jego istoty, ale był zobowiązany zastosować przepis art. 228 § 1 pkt 2 o.p. i stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy, skargę jako niezasadną, zgodnie z art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.